III SA/Kr 25/09

WyrokWSA w Krakowie2009-09-29

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Dorota Dąbek, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący przewóz osób autobusem, którego trasa regularnego przewozu przekracza 50 km, ale w dniu kontroli realizował przewóz zastępczy na odcinku krótszym niż 50 km, ma obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca ma obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf, jeśli zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego, wraz z rozkładem jazdy, wskazuje, że trasa przejazdu przekracza 50 km, nawet jeśli w dniu kontroli pojazd realizował przewóz zastępczy na krótszym odcinku. Twierdzenia o krótszej trasie zastępczej są sprzeczne z zeznaniami kierowcy i tablicami kierunkowymi wskazującymi na dłuższą trasę.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze Policji skontrolowali autobus należący do J. P., stwierdzając, że wykonywano nim regularny przewóz osób na trasie L. – K. – L. (153 km) i pojazd nie był wyposażony w tachograf. Komendant Powiatowy Policji nałożył karę pieniężną. J. P. twierdził, że w dniu kontroli autobus realizował przewóz zastępczy na odcinku krótszym niż 50 km z powodu awarii innego pojazdu. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na sprzeczność twierdzeń J. P. z zeznaniami kierowcy i rozkładem jazdy wskazującym na trasę powyżej 50 km.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala W dniu [...] 2008r. funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę autobusu marki [...] o nr rej. [...] należącego do J. P. – Z. R. Z. i T. z siedzibą w L. Po analizie przedstawionych dokumentów, jak również z uwagi na znajdującą się za szybą tablicę kierunkową stwierdzono, że pojazdem tym wykonywano regularny przewóz osób na trasie L. – K. – L. Stwierdzono również, że w pojeździe nie zainstalowano tachografu. Na podstawie sporządzonego protokołu kontroli drogowej Komendant Powiatowy Policji wszczął w dniu 22 lipca 2008r. postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przez Z. R. Z. i T. J. P. z siedzibą w L. przepisów art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WEL 370 z 31 grudnia 1985r.) oraz art. 29, art. 30 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), o czym zawiadomił J. P. Decyzją z dnia [...] 2008r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji nałożył na J. P. – Z. R. Z. i T. karę pieniężną w wysokości 3000 zł z powodu wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż podczas przeprowadzonej w dniu [...] 2008r. kontroli autobusu marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono, iż pojazd ten nie został wyposażony w tachograf, a z przedstawionych dokumentów, jak również z treści znajdującej się za szybą tablicy kierunkowej stwierdzono, że pojazdem tym wykonywano regularny przewóz osób na trasie L. – K. – L., której długość przekracza 50 km. Bezpośrednio po tym fakcie kierujący pojazdem został przesłuchany w charakterze świadka i zeznał, że był w pełni świadomy, iż takie urządzenie jest wymagane. Dodał jednak, iż jest to pojazd zastępczy wykorzystywany na terenie powiatu, ale w tym dniu musiał wykonywać przewóz osób na wyżej wymienionej trasie. W dniu 1 września 2008r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynęło pismo J. P. z dnia 27 sierpnia 2008r., w którym wyjaśnił on, iż w związku z awarią innego pojazdu skontrolowany w dniu [...] 2008r. autobus realizował zastępczy przewóz tylko i wyłącznie na odcinku od miejscowości T. do L., tj. na odcinku zdecydowanie krótszym niż 50 km. W miejscu kontroli, tj. w miejscowości M. pojazd posiadał tablicę kierunkową K. – L., co było niezbędne dla właściwej obsługi pasażerów. Natomiast w L. kontrolowany pojazd miał zakończyć przewozy w tym dniu. Oświadczył również, że na co dzień kontrolowany pojazd obsługuje linie o długości do 50 km. Tym samym zdaniem J. P., nie doszło do naruszenia przepisów przywołanych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego. Z kolei w odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Policji J. P. oświadczył, iż podtrzymuje wszystkie swoje argumenty podniesione w piśmie z dnia 27 sierpnia 2008r. oraz ponownie podniósł, iż zatrzymany do kontroli autobus realizował przewóz jako pojazd zastępczy tylko i wyłącznie na odcinku od miejscowości T. do L., tj. na odcinku zdecydowanie krótszym niż 50 km, w związku z awarią innego pojazdu, a nadto zarzucił, iż niesłuszne uiszczenie wysokiej kary grzywny nałożonej skarżoną decyzją, spowodować może destrukcyjny brak płynności finansowej jego firmy. W dniu 12 listopada 2008r. Komendant Wojewódzki Policji wydał, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] 2008r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że twierdzenie strony, iż w dniu kontroli trasa przejazdu miała nie przekraczać 50 km stoi w sprzeczności z zeznaniami kierowcy. Organ podkreślił iż nawet przyjmując, że trasa przedmiotowego pojazdu w dniu policyjnej kontroli faktycznie nie przekroczyła 50 km, to i tak J. P. miał obowiązek wyposażyć pojazd w tachograf. Wynika to z faktu, iż przedsiębiorca jest zobligowany do wykonywania przewozów zgodnie z warunkami zawartymi w zezwoleniu (art. 18b ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym). Zezwolenie natomiast, wraz z załączonym do niego rozkładem jazdy, wyraźnie wskazuje, że jednorazowa trasa przejazdu przekracza 50 km. Uwzględniając powyższe ustalenia Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż nałożona przez Komendanta Powiatowego Policji kara pieniężna w wysokości 3000 zł była zgodna z obowiązującymi przepisami, a zawarte w odwołaniu argumenty nie dają podstaw do ich uwzględnienia. Z powyższą decyzją nie zgodził się J. P. i pismem z dnia 23 grudnia 2008r. wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia. Stwierdził w niej, iż w całości podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu z dnia 8 października 2008r. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi. Organ podniósł, iż w dniu [...] 2008r. na podstawie informacji podanych do protokołu kontroli, zeznań kierowcy, a także rozkładu jazdy stanowiącego załącznik do zezwolenia nr [...], ustalono, że przewóz; odbywał się na linii L. – K. – L. o długości 153 km. W sprzeczności z nimi pozostają twierdzenia skarżącego, że w kontrolowanym pojeździe nie został zamontowany tachograf, ponieważ realizował on przejazd zastępczy tylko na odcinku T. – L., który jest krótszy niż 50 km. Do kontrolowanego przewozu nie ma więc zastosowania wyłączenie z obowiązku instalowania tachografów określone w art. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.06.102.1), do którego odsyła art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Na rozprawie w dniu 29 września 2009r. skarżący wyjaśnił dodatkowo, że oprócz trasy K. – L. wykonuje również przewozy na trasie K. – Ł., tj. w obrębie tej samej trasy, ale na odcinku krótszym niż 50 km. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezsporny w sprawie jest fakt, że skontrolowany w dniu [...] 2008r. autobus należący do przedsiębiorstwa skarżącego nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące. Sporne między stronami jest natomiast to, czy skarżący miał obowiązek wyposażyć ten pojazd w takie urządzenie. Zgodnie z treścią rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.85.370.8): "Artykuł 3 1. Urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006." Natomiast art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.06.102.1) stanowi, że: "Artykuł 3 Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego: a) pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km; b) pojazdami o dopuszczalnej maksymalnej prędkości nie przekraczającej 40 km/h; c) pojazdami będącymi własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, lub wynajmowanych przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą; d) pojazdami używanymi w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdami używanymi w niehandlowym przewozie pomocy humanitarnej; e) pojazdami specjalistycznymi używanymi do celów medycznych; f) pojazdami specjalistycznymi pomocy drogowej poruszającymi się w promieniu 100 km od swej bazy; g) pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu; h) pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy; i) pojazdami użytkowymi o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzystywanymi do niehandlowych przewozów osób lub rzeczy." Należy podkreślić, że zasada bezpośredniego stosowania wspólnotowego prawa pochodnego w Polsce wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, a także z art. 249 akapit 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864), zgodnie z którym rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże we wszystkich elementach i jest stosowane bezpośrednio w każdym państwie członkowskim. Przepisy rozporządzeń mające zastosowanie w niniejszej sprawie spełniają wymagania bezpośredniej skuteczności, mogą więc być źródłem obowiązków. Na względzie trzeba mieć również i to, że z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP wynika także zasada pierwszeństwa tych rozporządzeń w przypadku kolizji z ustawami. W rozpatrywanej sprawie skarżący twierdzi, że nie miał obowiązku wyposażyć skontrolowanego autobusu w urządzenie rejestrujące ponieważ w dniu kontroli realizował on przewóz na odcinku od miejscowości T. do L., którego długość nie przekracza 50 km. Należy jednak zauważyć, że twierdzenia skarżącego pozostają w sprzeczności z zeznaniami kierowcy pojazdu złożonymi do protokołu w dniu [...] 2008r. Kierowca ów zeznał, iż "W dniu [...] 2008r. rozpocząłem pracę (...) na trasie przejazdu L. – K. – L. łączna trasa przejazdu jednego kursu jest 153 km". Wynika z nich, że w dniu kontroli skontrolowany pojazd wykonywał przewóz na trasie liczącej 153 km, a zatem musiał być wyposażony w urządzenie rejestrujące. Na to, że pojazd wykonywał w dniu kontroli przewóz osób na w/w trasie wskazują również umieszczone w nim tablice kierunkowe. Obecności tych tablic nie kwestionuje również sam skarżący. W swoim piśmie z dnia 27 sierpnia 2008r. wyjaśnił, iż "W miejscu kontroli, tj. w miejscowości M. pojazd posiadał tablicę kierunkową K. – L., co było niezbędne dla właściwej obsługi pasażerów. W L., kontrolowany pojazd miał zakończyć przewozy w tym dniu". Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej jakoby kontrolowany pojazd realizował w chwili kontroli przewóz na krótszej trasie T. – L., gdyż w takim przypadku powinien mieć tablicę kierunkową z tą właśnie trasą. Wszystko to zdaniem Sądu wskazuje, iż w dniu [...] 2008r. skontrolowany autobus należący do przedsiębiorstwa skarżącego wykonywał przewóz na trasie o długości 153 km, a zatem powinien być wyposażony w urządzenie rejestrujące. W niniejszej sprawie nie znajdują więc zastosowania wyłączenia przewidziane w art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, a zwłaszcza w lit. a tego przepisu. Sąd zwraca uwagę, że art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) stanowi, że: "Art. 92. 1. Kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: 8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych – podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych." Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 art. 92, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Tym samym należy uznać, że organy administracyjne prawidłowo nałożyły na skarżącego karę pieniężną albowiem - wbrew wynikającemu z wyżej wy mienionych rozporządzeń wspólnotowych obowiązkowi - autobus należący do skarżącego nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące. Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa, a tym samym skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło