III SA/Kr 255/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Wojewody z dnia 23 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ją od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła brak osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, choć przebywa u rodziny. Podała, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody oszacowała na kwotę 856,34 zł otrzymywanej emerytury. Uzasadniając swoje starania nadmieniła, że emeryturę przeznacza na swoje utrzymanie i lekarstwa a inne nieprzewidziane wydatki pokrywa za nią rodzina. Wezwana, o wyjaśnienie w czym konkretnie wyraża się sugerowana odrębność jej gospodarstwa domowego od gospodarstwa domowego osób z rodziny podała, że przebywa tam jako gość. Nie płaci żadnego czynszu. Poza pokwitowaniem zapłaty 16,36 zł za prąd nie przedstawiła innych rachunków oświadczając, że gazu, kanalizacji, RTV ani telefonu nie ma. Twierdzi, że na jedzenie, ubranie i pieluchy wydaje około 500 zł miesięcznie. W przedłożonym zaświadczeniu o stanie zdrowia lekarz podał, iż rzeczona leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i miażdżycy. Wedle słów skarżącej na lekarstwa ma wydawać około 100 zł miesięcznie. Nie przedstawiła jednak na tę okoliczność kopii stosownych rachunków poza jednym paragonem opiewającym na 26 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazując na to zwrócenia uwagi wymaga, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, przesłanką zasadności jej wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skoro jednak skarżąca posiada stały miesięczny dochód i korzysta z pomocy rodziny, która - poza bieżącym utrzymaniem i zakupem lekarstw - wedle słów skarżącej pokrywa za nią inne nieprzewidziane wydatki (vide: formularz PPF) okoliczności te siłą faktu niweczą zasadność ustaleń, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Nie zasługiwały przy tym na wiarę twierdzenia skarżącej, że obciąża ją jeszcze konieczność opłacania podatku od nieruchomości. Po pierwsze dlatego, że jak podała nie ma żadnych nieruchomości. Po drugie z tej racji, że adresatem przedstawionej decyzji wymiarowej nie jest skarżąca a M. i E. B. z którymi wedle twierdzeń skarżącej nie prowadzi ona wspólnego gospodarstwa domowego. Pominięto także twierdzenia skarżącej o rzekomym ponoszeniu wydatków na zakup opału. Raz, że są one całkowicie gołosłowne. Dwa, że sceptycyzm budzi by osoba korzystająca z gościnności była zobligowana partycypować w takich kosztach, skoro jak powiada nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z gospodarzami. U siebie skarżąca natomiast w zasadzie nie przebywa. Wskutek powyższego, do rozważenia pozostawało czy i na ile sytuacja skarżącej kwalifikowała ją do ubiegania się o prawo pomocy w zakresie częściowym. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że część jej dochodów pochłaniają jednak wydatki na bieżące utrzymanie. Biorąc zaś pod uwagę wiek skarżącej i sygnalizowane w zaświadczeniu lekarskim kłopoty ze zdrowiem trudno było wykluczać konieczność zakupu lekarstw nawet jeśli rzeczywistej wysokości tych wydatków skarżąca nie potrafiła udokumentować stosownymi rachunkami. Uwzględniając to i korzystając, że sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) udzielono stronie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciała a w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Rozwiązanie takie powinno być dla strony korzystniejsze aniżeli ustanowienie adwokata z urzędu. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem to co wojewódzkie sądy administracyjne niejednokrotnie akcentują w uzasadnieniach swoich orzeczeń. Mianowicie, że w ramach swojej kognicji sądy administracyjne badają czy organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc w swej kontroli związane granicami skargi (ppsa art. 3 §1 i art. 134 §1 ppsa). Wskazany determinant – choć dla merytorycznej oceny przesłanek zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawnie nierelewanty– to jednak siłą faktu ma znaczenie argumentu, którego nie powinno się bagatelizować bo prowadzi on do konkluzji, że wbrew pierwszemu odczuciu korzystniejszym dla strony w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym będzie zwolnienie od kosztów sądowych. Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.