III SA/Kr 256/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: ustanowić na rzecz skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oświadczając, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Określając swój majątek podała, że zajmuje mieszkanie komunalne i nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na 824 zł wyjaśniając, że na kwotę tę składa się 500 zł alimentów z funduszu i 324 zł świadczeń rodzinnych z dodatkiem pielęgnacyjnym na córkę. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów. Jest osobą bezrobotną. Nie pobiera zasiłku. Otrzymuje wykazane świadczenia rodzinne oraz alimenty. Nie ma więc żadnych możliwości pokrycia wydatków i z tego względu prosi o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Twierdzi, że na leczenie przeznacza ok. 200 zł miesięcznie. Powiada, że jest osobą przewlekle chorą z orzeczoną niepełnosprawnością na stałe. Samotnie wychowuje córkę, która również jest przewlekle chora i także ma orzeczoną niepełnosprawność. Obie zamieszkują w mieszkaniu komunalnym matki ale prowadzą odrębne od niej gospodarstwo domowe. Do wniosku dołączyła kopię decyzji o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotna, kopię decyzji w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, kopię decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, kopię decyzji w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Równocześnie godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) pod warunkiem złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, że stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów oraz nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów źródłowych (arg. ex art. 255 ppsa). Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności dalszych wezwań. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wraz z kopiami odpowiednich dokumentów źródłowych. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącej i jej możliwości płatniczych. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać bezrobotną matkę z dzieckiem, bez majątku, utrzymującą się z niewielkich alimentów i zasiłków, z określonymi problemami natury zdrowotnej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki, jakie ma do dyspozycji gospodarstwo domowe skarżącej wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb. Uwzględniając to wszystko udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.