III SA/Kr 259/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 80 m2, mieszkanie o powierzchni 40 m2, które od śmierci ojca w sierpniu 2012 r. stoi wolne oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2,5331 ha stanowiąca nieużytki nieodpłatnie wydzierżawiane przez skarżącego. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Na miesięczne dochody skarżącego składa się emerytura 1200 zł brutto (900zł netto). Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania zatrudnić pełnomocnika z wyboru ani też uiścić ewentualnych kosztów postępowania. Wymienił, że z 900 zł emerytury na energię przeznacza 60 zł, na wodę i ścieki 50 zł, na węgiel 270 zł, na podatek od nieruchomości 17 zł, na leki 100 zł, na telefon 50 zł, na bilety 50 zł. W konsekwencji po opłaceniu tych wszystkich wydatków skarżącemu pozostaje 403 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z wyjaśnień skarżącego wynika, że skarżący ma zapewnione stałe źródło dochodów w łącznej wysokości 1200 zł brutto (900 zł netto). Bieżące dochody pozwoliły skarżącemu na opłacenie wpisu od skargi ustalonego na kwotę 200 zł (vide: zarządzenie z dnia 1 marca 2012 r. k. 9, polecenie przelewu k. 16). Okoliczność ta siłą rzeczy niweczy więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawiona sytuacja nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy wykazanym dochodzie i po opłaceniu wykazanych kosztów utrzymania skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków potrzebnych do opłacenia adwokata z wyboru. Fakt posiadania przez skarżącego wykazanego majątku nie zmienia tego oglądu. Sprzedaży bądź obciążenia domu gdzie zamieszkuje celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru godziłaby bowiem w podstawę egzystencji tego człowieka ludzi. Trudno byłyby tez wymagać od skarżącego zbycia wykazanego mieszkania. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba samotnie gospodarująca, utrzymująca się z niewielkiej renty powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań zdrowotnych nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Wszystko to razem wzięte prowadzi do logicznej konkluzji, że choć w obecnej sytuacji skarżący nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym gdyż będzie w stanie uiścić koszty sądowe obejmujące wpis od skargi kasacyjnej (wynoszący tylko połowę wpisu od skargi), to jednak zasługuje na taką pomoc w zakresie częściowym objawiającą się ustanowieniem na jego rzecz adwokata opłacanego przez Skarb Państwa. Kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru skarżący nie jest już bowiem w stanie opłacić bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).