III SA/Kr 26/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestniczki S. T. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: przyznać uczestniczce S. T. prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Uczestniczka w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką. Określając swój majątek o uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 72 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 2,48 ha i budynek gospodarczy. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Nadmieniła, że do męża należy nieruchomość rolna o powierzchni 0,59 ha i stary ciągnik rolniczy. Szacując dochody swego gospodarstwa domowego uczestniczka podała, że sama otrzymuje kwartalnie z KRUS 364 zł renty. Mąż pobiera natomiast z ZUS miesięcznie 1005 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru. Na stałe obciążenia budżetu domowego składają się bowiem rachunki po ok. 280-300 zł. Do tego dochodzi ok. 100 zł kosztów leczenia. Mąż uczestniczki spłaca też raty kredytów, jeden po 160 zł miesięcznie a drugi po 500 zł w okresach półrocznych. Nadto opłacają podatki po 223 zł i 165 zł rocznie. Wezwana wyjaśniła, że córka nie osiąga żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu uczestniczki. Jest bowiem osobą bezrobotną, zarejestrowaną we właściwym urzędzie pracy co dokumentuje przedstawiane zaświadczenie. Maż skarżącej ma do spłacenia jeszcze ok. 1600 zł kredytu. W prowadzonym gospodarstwie rolnym uczestniczka chowa dwie krowy, uprawia pszenicę owies i jęczmień. Powiada, że gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu a uzyskiwane produkty (płody rolne, mleko) przeznaczane są na własne potrzeby. Z przedstawionych kopii dokumentów źródłowych wynika natomiast, że za telefon stacjonarny uczestniczka płaci miesięcznie po 54-57 zł (faktury), za komórkowy po 35 zł (faktury), za gaz w rozliczeniu dwumiesięcznym po 60-69 zł (faktura i pokwitowania), za ścieki po 44-47 zł w rozliczeniu kwartalnym (faktura i pokwitowania), za prąd łącznie po ok. 177 zł (pokwitowania). Budżet domowy uczestniczki faktycznie obciążają dwa kredyty spłacane w kwotach i na zasadach przedstawionych przez uczestniczkę (dowody spłaty) a aktualne zadłużenie z tego tytułu wynosi ok. 1600 (vide: harmonogramy spłat). W I kwartale bieżącego roku uczestniczka otrzymała do wypłaty 356,56 zł zaś jej małżonek w styczniu i lutym otrzymywał 1005,47 zł renty a od marca 1049,38 zł (odcinki) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest zaś przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała co znaczy, że przedstawiła je w sposób przekonywujący. Uczestniczka złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami oraz informacjami zawartymi w przedstawionych kopiach dokumentów źródłowych, które potwierdzają relację uczestniczki jest wystarczające do oceny sytuacji gospodarstwa domowego uczestniczki i jej możliwości płatniczych. Te na chwilę obecną nie rysują się specjalnie. Dokonanie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia bowiem, że środki jakimi dysponuje obecne gospodarstwo domowe uczestniczki wystarczają w zasadzie na opłacenie przedstawionych bieżących kosztów utrzymania mieszkania, uregulowanie pozaciąganych zobowiązań, opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Zarazem trudno wymagać od uczestniczki zbycia lub obciążenia domu gdzie mieszka z rodziną albo roli na której gospodarzy celem zdobycia środków na opłacenie adwokata z wyboru. Rozporządzenia tego rodzaju godziłyby bowiem w podstawy egzystencji tych osób. Mając więc na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że uczestniczki nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś uczestniczka nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru bo konieczność wygospodarowania takich środków grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej tych osób w taki sposób że nie będą w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych, to należało udzielić jej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono więc jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.