III SA/Kr 26/17

WyrokWSA w Krakowie2017-05-26

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Kazimierz Bandarzewski, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jeśli decyzja o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna i został złożony wniosek o zatrzymanie prawa jazdy?
Ratio decidendi
Organ właściwy dłużnika ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, gdy decyzja o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna i został złożony wniosek o zatrzymanie prawa jazdy. Decyzja ta jest decyzją związaną, co oznacza, że organ nie posiada luzu decyzyjnego i jest zobowiązany do jej wydania po spełnieniu wskazanych w przepisach przesłanek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B. Powodem zatrzymania było uznanie L. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań, co stało się ostateczne 21 marca 2016 r. L. K. argumentował, że zatrzymanie prawa jazdy uniemożliwi mu znalezienie pracy i pogorszy jego sytuację finansową, wskazując na odebranie mu renty inwalidzkiej jako przyczynę zaległości alimentacyjnych. Organy administracji obu instancji uznały zatrzymanie prawa jazdy za zasadne na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę L. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2017 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. B I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz radcy prawnego J. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 października 2016 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania L. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. orzekającej o zatrzymaniu L. K. prawa jazdy kategorii B na okres do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania - działając na podstawie art. 5 ust. 3, 3a, 3b i 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2016 r. poz. 169 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Ustalono następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 11 lipca 2016 r. wpłynęło do Urzędu Miasta Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców pismo z dnia 9 czerwca 2016 r. Nr [...] Wydziału Spraw Społecznych UM wnioskujące o zatrzymanie L. K. prawa jazdy, jako dłużnikowi alimentacyjnemu. Wskazano, że została spełniona przesłanka wymieniona w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Decyzja o uznaniu L. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna 21 marca 2016 r. Prezydenta Miasta orzekł o zatrzymaniu L. K. prawa jazdy kategorii B na okres do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania. L. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Podniósł, że zatrzymanie prawa jazdy jest niesłuszne i bezzasadne. Skoro został uznany za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, dlaczego sprawy nie skierowano do prokuratury i sądu. Wyjaśnił, że zaległości alimentacyjne powstały od chwili zabrania mu renty inwalidzkiej przez ZUS. Od 2006 roku jedynym środkiem utrzymania jest zasiłek z pomocy społecznej MOPS. W 2007 roku ZUS przyznał mu grupę inwalidzką III kat. bez prawa do renty. Ponieważ od zabrania renty minął okres 18 miesięcy jest zarejestrowany w UP. Zatrzymanie prawa jazdy pozbawia go jakiejkolwiek możliwości znalezienia pracy. Spowoduje to dalsze narastanie kosztów alimentacyjnych do chwili otrzymania emerytury. Podkreślił, że w chwili obecnej rozpatrywany jest wniosek o przywrócenie prawa do renty przez ZUS oraz sprawa odwoławcza w Sądzie Okręgowym Wydział Spraw Socjalnych i Ubezpieczeń Społecznych o pozbawienie go częściowej niepełnosprawności. Odwołujący podkreślił, że prawo jazdy oraz orzeczenie grupy inwalidzkiej daje mu możliwość znalezienia pracy, umowy zlecenia lub tymczasowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2016 r. poz. 169 ze zm) organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku: 1.otrzymania wniosku w przypadku bezskuteczności egzekucji od osoby uprawnionej o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego; 2.przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego 3.umieszczenia osoby uprawnionej w pieczy zastępczej Artykuł 4 ust. 1 ustawy stanowi, że po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, oraz odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie z art. 5 ust. 3a decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Natomiast, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 kk, po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji - art. 5 ust. 3b ustawy. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy - art. 5 ust. 5 ustawy. W niniejszej sprawie działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Za-ca Dyrektora w Wydziale Spraw Społecznych pismem z dnia 9 czerwca 2016 roku działając na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zawnioskował o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu L. K. Do pisma dołączona została kopia decyzji z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w sprawie uznania L. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 7 marca 2016 roku i jak wynika z akt sprawy stała się ostateczna z dniem 21 marca 2016 roku. Odnosząc się do argumentów strony zwrócić należy uwagę, że zatrzymanie prawa jazdy, o jakim mowa w przepisach ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ma stanowić sankcję dyscyplinującą dłużników alimentacyjnych. Aby sankcja ta była realna organy stosujące przepisy ustawy muszą w wypadkach w niej określonych stosować przewidziane środki. W ocenie Kolegium organ I instancji spełnił wszystkie wymogi formalne, jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna, zgodnie z treścią art. 107 K.p.a., tj. decyzja zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdzić należy, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 19 lipca 2016 roku w sprawie zatrzymania L. K. prawa jazdy oraz zaskarżona decyzja zostały doręczone stronie na adres oś. S, K. Adres ten został podany przez L. K. w złożonym odwołaniu. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji (w sprawie zatrzymania prawa jazdy) zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ I instancji uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 4 K.p.a. i prawidłowo zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy zgodnie z art. 10 K.p.a. Kolegium dodatkowo poinformowało, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 6 ustawy: "uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ·stanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. L. K., na ta decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B na okres do czasu ustania przyczyny zatrzymania; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 7 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.; - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Skarżący podał, że niepłacenie zasądzonych alimentów wynikło z faktu, ze odebrano mu rentę inwalidzką, a z kwoty 418 zł miesięcznie nie jest w stanie uregulować alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. orzekającej o zatrzymaniu mu prawa jazdy, jest bezzasadna. Zgodnie z powoływanym i wyjaśnianym wyżej art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Na podstawie ww. wniosku starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ww. ustawy jest decyzją związaną. Organ, wydając rozstrzygnięcie na podstawie tego przepisu, nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w nim przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści regulacji zawartej w art. 5 ust. 5 ww. ustawy. Organ w tym postępowaniu nie bada okoliczności uznania osoby za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jest on bowiem związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 287/15, LEX nr 2 177 203). W związku z powyższym rozstrzygnięcie organu należało uznać za prawidłowe – zostały spełnione przesłanki z art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było zarzucić organom żadnych nieprawidłowości. Organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego. Wymienione powyżej i omówione decyzje organów zapadały zgodnie z obowiązującymi przepisami, zgodnie ze strukturą kompetencji aktywnych w sprawie organów administracji państwowej oraz administracji samorządu terytorialnego. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uchylenia ani zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2016 r., ani poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. Organy dokonały trafnych ustaleń co do strony faktycznej, które to ustalenia stały się później podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast w odniesieniu do zarzutów skarżącego, dotyczących konsekwencji związanych z zatrzymaniem prawa jazdy, należało uznać je za niezasadne. Jak wskazano wcześniej, treść art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia miejsca na wątpliwości, co do jego interpretacji. W razie zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 3b ww. ustawy (ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz skierowanie wniosku o zatrzymanie prawa jazdy do starosty) organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.. Dz. U z 2016 r., poz. 718, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Na podstawie art. 250 P.p.s.a. Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 240 złotych powiększonej o kwotę podatku od towarów i usług wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715), orzekając jak w punkcie II sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło