III SA/Kr 260/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji – po wznowieniu postępowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami i wnuczką. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że poza mieszkaniem socjalnym, nie mają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Szacując miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca wskazała, iż rodzina utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego, renty, świadczeń rodzinnych oraz alimentów. Łącznie daje to kwotę 2.427,96 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest po rozwodzie. Ma na utrzymaniu nieletnią córkę. Opiekuje się drugą niepełnosprawną córką i niepełnosprawną wnuczką. Miesięczne stałe obciążenia gospodarstwa domowego szacuje średnio na ok. 1000 zł. Do tego dochodzą zakupy leków za 150 zł, oraz koszty utrzymania córki w internacie ok. 150-200 zł. Pozostała kwota wystarcza rodzinie tylko na wyżywienie. W tej sytuacji nie stać skarżącej na opłacenie adwokata z wyboru. Powiada, że nie ma też żadnej rodziny, która mogłaby ją wesprzeć. Nadmieniła, że renta córki jest obciążona zajęciem komorniczym z powodu zadłużenia za mieszkanie i zakupy ratalne. Z dołączonego do wniosku pisma przewodniego i karty informacyjnej leczenia ambulatoryjnego wynika, że skarżąca w ostatnim czasie uległa niewielkiemu wypadkowi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że przedstawiła je w sposób przekonywujący. Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość oraz źródło dochodów. Jest ono wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Koresponduje bowiem z wcześniej składanymi w innej sprawie (vide: sygn. akt. III SA/Kr 744/08). Obrazuje, iż czteroosobowa rodzina skarżącej nie należy do zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osoby bez majątku, ze stosunkowo niewielkim dochodem, długami, której członkowie borykają się z problemami natury zdrowotnej. Biorąc pod uwagę sygnalizowane przez skarżącą ograniczenia wynikające z opieki nad córkami i wnuczką trudno czynić jej zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji. Nie za bardzo miała też możliwości by poczynić jakiekolwiek oszczędności. Łączne dochody rodziny odpowiadają co prawda przeciętnym zarobkom pracowników zatrudnionych w gospodarce biorąc jednak pod uwagę ilość osób w rodzinie nie można tracić z pola widzenia, że po opłaceniu stałych kosztów wystarczają w zasadzie na raczej skromne opatrzenie bieżących potrzeb życia codziennego. Biorąc to wszystko pod uwagę i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć obiektywnie są one niewielkie to jednak skarżąca nie będzie w stanie ponieść ich bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. To zaś prowadzi do konkluzji, że skarżącej można udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić na jej rzecz adwokata opłaconego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.