III SA/Kr 261/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trojgiem dzieci. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 76 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 5,67 ha. Jest także współwłaścicielem lasu o powierzchni 2,40 ha i 1,16 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochód rodziny pochodzi z gospodarstwa rolnego i szacować go należy na 8433,36 zł rocznie. Prócz tego obecnie skarżący pobiera zasiłek chorobowy w wysokości 300 zł miesięcznie. W konsekwencji jego roczny dochód to ok. 9933,36 zł. Uzasadniając swoje starania wyjaśnił, że od sierpnia 2010 r. pozostaje na zasiłku chorobowym z tytułu niezdolności do pracy. Zaakcentował, że ma na utrzymaniu troje małoletnich dzieci uczących się w szkole podstawowej i w gimnazjum. Utrzymuje się jedynie z gospodarstwa rolnego. Do wniosku dołączył kopię decyzji przyznającej zasiłek chorobowy. W oparciu o nadesłane przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że powierzchnia użytków rolnych od których skarżący opłaca daniny publiczne wynosi 5,6692 ha a aktualnie obciążenie z tego tytułu sięga kwoty 364 zł rocznie (vide: nakaz płatniczy k. 5 akt. admin.) W wyniku ubiegłorocznej powodzi i obsunięcia ziemi uszkodzone zostały uprawy skarżącego uszkodzone zostały uprawy na powierzchni 5,37 ha, budynki obory i stodoły, maszyny rolnicze, a także zapasy magazynowe (vide: kopia protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych k. 7-15, k. 17). W roku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych skarżący na prowadzonych uprawach skarżący posiadał zdolność wygenerowania ok. 12566 zł przychodu a utracony przychód w tym roku w stosunku do lat poprzednich stanowił 28,05% i odpowiadał kwocie 4901 zł (vide: kopia wyliczenie utraconego przychodu poniesionego w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych k. 19-23). Wysokość szkód w budynku gospodarczym, maszynach rolniczych i ciągniku oszacowano natomiast na 6151 zł (vide: k. 8 Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6320" (vide: zarządzenie z 3.03.11 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem złożenia oświadczenia, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i jego aktualnych możliwości płatniczych. Oświadczenia skarżącego odnoście wysokości dochodu jaki generuje należącego do niego gospodarstwo rolne koresponduje bowiem z szacunkami odpowiednich organów na temat przychodowości tego gospodarstwa. Obrazuje, że rodzina skarżącego mimo posiadanego majątku nie należy do specjalnie zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać czteroosobową rodzinę w której miesięczny dochód na osobę w rodzinie kształtuje się na poziomie ok. 207 zł (z wyliczenia [(9933/12)/4=206,93]. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen, środki takie wystarczają rodzinie na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Co oczywiste dochodzą do tego problemy skarżącego z usunięciem szkód. Natomiast sprzedaż czy obciążenie nieruchomości gdzie skarżący mieszka, na których gospodarzy i z których utrzymuje rodzinę w celu zdobycia środków na koszty pełnomocnika z wyboru godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.