III SA/Kr 261/19
WyrokWSA w Krakowie2019-07-23
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie rozgraniczeniowe może prowadzić do zmiany granic nieruchomości, które zostały ustalone w ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydanej na podstawie specustawy drogowej?Ratio decidendi
Postępowanie rozgraniczeniowe nie może prowadzić do zmiany granic nieruchomości, które zostały ostatecznie ustalone w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydanej na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Decyzja ta, zatwierdzając podział nieruchomości i ustalając linie rozgraniczające teren inwestycji, ma charakter rozgraniczenia i jest wiążąca, dopóki obowiązuje w obrocie prawnym. W przypadku braku śladów granicznych, właściwe jest wznowienie znaków granicznych, a nie wszczynanie nowego postępowania rozgraniczeniowego.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o rozgraniczenie nieruchomości, twierdząc, że powierzchnia ich działki jest większa niż wynika z dokumentacji, a granice zostały nieprawidłowo ustalone podczas wywłaszczenia pod inwestycję drogową. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że granice nieruchomości zostały ostatecznie ustalone decyzją Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko, argumentując, że postępowanie rozgraniczeniowe ma na celu faktyczne ustalenie granicy w terenie, a nie podważenie decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek ( spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. Z. i J. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości skargę oddala
Pismem z dnia 24 sierpnia 2018 r. A. Z. i J. Z. za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego – złożyli "wniosek o rozgraniczenie nieruchomości" konkretyzując, iż domagają się wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości stanowiącej ich własność, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K, ul. I, z nieruchomością sąsiednią - działką nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K, ul. I. Wnioskodawcy podali, że w związku z przebudową ulicy I toczyło się postępowanie wywłaszczeniowe, w wyniku którego z działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K, będącej w całości ich własnością, wydzielono działkę nr [...], która została wywłaszczona pod inwestycję drogową. Podali, że w dniu 23 kwietnia 2018 r. na działce nr [...] dokonano czynności egzekucyjnych związanych z jej przymusowym wydaniem od wnioskodawców. A. Z. i J. Z. podnieśli, że po wymierzeniu egzekwowanej działki nr [...] i ustaleniu punktów granicznych przez geodetów ujawniono znaczące nieścisłości w powierzchni działki, gdyż działka według geodetów była o ok. 40 metrów kwadratowych większa, niż wynika to z księgi wieczystej oraz dokumentów geodezyjnych tej działki. W konsekwencji wnioskodawcy stwierdzili, że przymusowo wydana od nich w dniu 23 kwietnia 2018 r. działka nr [...] nie odpowiada powierzchni oraz granicy tej działki, która wynika z dokumentacji. Wnioskodawcy uważają, że miało to związek z nieprawidłowościami w samych czynnościach wyznaczenia granicy albo w nieścisłościach w dokumentacji działki. Podali, że zaraz po zakończeniu czynności egzekucyjnych w dniu 23 kwietnia 2018 r. pracownicy drogowi usunęli naniesione przez geodetów znaki graniczne i zrównali z ziemią teren tej działki i na chwilę obecną brak jest jakichkolwiek punktów, które wyznaczałyby granicę między działkami nr [...] a nr [...].
Postanowieniem z dnia 18 października 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia granicy pomiędzy nieruchomością objętą księgą wieczystą nr [...], składającą się z działki nr [...] o pow. 0,8414 ha, położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna K, stanowiącą własność J. Z. i A. Z. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a nieruchomością objętą księgą wieczysta nr [...], składającą się z działki nr [...] o pow. 0,0597 ha, położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna K, stanowiącą własność Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu organ wskazał, że z wniosku strony oraz z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że obie nieruchomości powstały w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,9011 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], sporządzonego przez geodetę uprawnionego w dniu 20 października 2010 r., przyjętym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20 grudnia 2010 r. pod nr [...] i zatwierdzonym decyzją Nr [...] Wojewody znak: [...] z dnia 19 września 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. Rozbudowa ulicy I, drogi krajowej Nr [...] - Etap 2, na odcinku od km 331 + 944,85 do skrzyżowania z ulicą G (J) w km 339 + 359,37 wraz z budową, rozbudową i przebudową obiektów inżynierskich oraz infrastruktury (odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej) oraz kolidującego uzbrojenia: (kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, sieci elektroenergetycznych, teletechnicznej oraz sieci przemysłowych związanych z sąsiedztwem kombinatu hutniczego) w K i udzielającej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pod tą samą nazwą. Prezydent Miasta podał, że wymienioną wyżej decyzją dokonano podziału m.in. opisanej na stronie 18 w punkcie 24 zestawienia działek objętych projektem podziału nieruchomości - działki nr [...] o pow. 0,9011 ha na działki nr [...] o pow. 0,0597 ha (pod inwestycję) i działki nr [...] o pow. 0,8414 ha położonej w obrębie [...] jednostka ewidencyjna K. Organ I instancji stwierdził, że wskazana we wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego granica powstała na skutek zatwierdzenia projektu podziału w oparciu o wskazany wyżej operat i decyzję administracyjną. Zdaniem organu, kwestionowanie konieczności objęcia w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określonego obszaru (zmierzające do zmiany przebiegu wyznaczonych tą decyzją linii rozgraniczających inwestycji drogowej, które jednocześnie narzucają sposób podziału nieruchomości) nie może prowadzić do wniosku, iż w trybie postępowania rozgraniczeniowego możliwa jest zmiana ostatecznej decyzji tworzącej granicę podziałową dla działek nr [...] i nr [...]. Organ podkreślił, że decyzja Nr [...] z dnia [...] 2014 r. znak: [...] Wojewody nie została uchylona i funkcjonuje w obrocie prawnym, a postępowanie rozgraniczeniowe nie może zmieniać rozstrzygnięć, które zapadły w tego rodzaju postępowaniu. W związku z powyższym Prezydent Miasta uznał, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, a jedynie w przypadku braku śladów granicznych, można - zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - dokonać wznowienia znaków granicznych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie organu I instancji A. Z. i J. Z. wnieśli o jego uchylenie i nakazanie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta. Zaskarżonemu postanowieniu wnoszący zażalenie zarzucili:
1. błędne ustalenie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji polegające na ustaleniu, że:
a) prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego prowadzi do podważenia decyzji Wojewody nr [...] z dnia [...] 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie ustaleniu przebiegu granicy przez określenie położenia punktów i linii granicznych,
b) istnieją uzasadnione przyczyny odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a.;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7. art. 77 § 1. art. 8 k.p.a., przez nie przeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, nie rozważenie i nie przeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego w sprawie,
b) art. 107 § 3 k.p.a., przez braki w uzasadnieniu decyzji, które uniemożliwią jej merytoryczną weryfikację, tj. brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
3. błędną interpretację art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez uznanie, że dokumenty urzędowe stoją na przeszkodzie wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego i określeniu położenia punktów i linii granicznych, a następnie utrwaleniu tych punktów znakami granicznymi na gruncie.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzją Wojewody znak: [...] Nr [...] z dnia [...] 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa ul. I, drogi krajowej nr [...], Etap 2 na odcinku od km 331+ 944,85 do skrzyżowania z ul. G (J) w km 339 + 359,37, wraz z budową, rozbudową i przebudową obiektów inżynierskich oraz infrastruktury (odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej) oraz kolidującego uzbrojenia (kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej sieci elektroenergetycznych, teletechnicznej, oraz sieci przemysłowych związanych z sąsiedztwem kombinatu hutniczego) w K", zatwierdzono podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. Decyzja ta ma przymiot decyzji ostatecznej. Dokonany podział nieruchomości dotyczy również wnioskowanej przez A. Z. i J. Z. granicy pomiędzy działkami nr [...] (działka pod inwestycję) i nr [...], ustalając ją ostatecznie. Kolegium podało, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031) dokonuje połączenia odrębnych procedur i rozstrzygnięć administracyjnych w jedną, kończącą się decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jako podstawę rozpoczęcia robót budowlanych w zakresie budowy drogi publicznej. Służy temu połączenie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygnięć o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzaniu podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzenie projektu budowlanego, stanowiące pozwolenie na budowę. Podział nieruchomości, wykonywany w celu ustalenia przebiegu drogi i oznaczenia co do tożsamości nieruchomości (lub ich części) podlegających wywłaszczeniu na cel publiczny, tworzy wyłącznie te granice, które powstają w wyniku podziału gruntu i wyłącznie dla określenia przebiegu drogi. Zdaniem organu II instancji, wyznaczenie granic w zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej skutkuje przejęciem własności całego terenu zawartego w tych liniach na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Organ stwierdził, że podział nieruchomości, stanowiący dla Wojewody podstawę do zatwierdzenia projektu podziału w decyzji o zezwoleniu na inwestycji drogowej, został już ustalony przez właściwy organ w dniu 20 października 2010 r. i przyjęty do państwowego zasoby geodezyjno - kartograficznego. Według Kolegium, rozgraniczenie nieruchomości, o które występują A. i J. Z. miałoby na celu ustalenie przebiegu granic określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami przez określenie położenia punktów i linii granicznych i utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Tymczasem wskazany jako sporny w niniejszej sprawie przebieg granicy pomiędzy działką oznaczoną nr ewidencyjnym [...] (własność A. Z. i J. Z.) a działką nr [...] (własność Skarbu Państwa) został ostatecznie ustalony decyzją Wojewody. Decyzja ta nadal obowiązuje w obrocie prawnym i nie może zostać zmieniona w trybie wnioskowanej decyzji o rozgraniczeniu. Kolegium uznało zatem, że organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, gdyż ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją wydaną w oparciu o ustawę z dnia 10 kwietnia 2003 r. (o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych) nie może nastąpić z pominięciem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), takich jak stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania czy uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 154 i art. 155 k.p.a.
Z powyższym postanowieniem SKO nie zgodzili się A. Z. i J. Z. i pismem z dnia 31 stycznia 2019 r. wnieśli skargę, domagając się uchylenia postanowienia organu odwoławczego oraz uchylenia postanowienia organu I instancji i nakazanie temu organowi wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. W treści skargi skarżący ponowili zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 - Kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędnej interpretacji art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący stwierdzili, że nie zależy im na podważeniu decyzji Wojewody nr [...] z dnia 19 września 2014 r. wydzielającej działki nr [...] i nr [...], ale na ustaleniu rzeczywistej granicy tych działek i oznaczeniu jej fizycznie na gruncie, a następnie obmiar obu działek. Podnieśli, że granica tych dwóch nieruchomości w chwili obecnej jest sporna, a to z uwagi na niezgodności w powierzchni ich działki wynikające z dokumentów, przy czym w terenie brak jest obecnie jakichkolwiek znaków granicznych, które wyznaczałyby przebieg granicy, gdyż znaki te zostały przez przedstawicieli Skarbu Państwa usunięte. Zdaniem skarżących, wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego w chwili obecnej jest więc w interesie obu właścicieli nieruchomości mogących być objętych rozgraniczeniem. Zdaniem skarżących, postępowanie, które podzieliło działki, a postępowania rozgraniczeniowe prowadzą do zupełnie innych celów, albowiem postępowanie rozgraniczeniowe ma na celu faktyczne i fizyczne ustalenie granicy w terenie. Zdaniem skarżących, zarzut, że jakakolwiek decyzja administracyjna czy stan prawny może być przeszkodą do wszczęcia postępowania jest nieuzasadniony, albowiem wytyczne, w jaki sposób przeprowadzić rozgraniczenie znajdują się w art. 31 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 153 Kodeksu cywilnego. Według skarżących, zgodnie z art. 31 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej, a według art. 153 Kodeksu cywilnego, jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. W ocenie skarżących, ustawodawca w sposób wyraźny wskazał więc kryteria rozgraniczenia, a także kolejność ich stosowania, co oznacza, że nie można zastosować kolejnego kryterium rozgraniczenia bez uprzedniego ustalenia, czy możliwe jest rozgraniczenie na podstawie poprzedzającego kryterium. Kryteria te wzajemnie się wyłączają i z tego powodu stosuje się je w określonej przez ustawodawcę kolejności. Skarżący wskazali, że zgodnie z art. 153 k.c., w przypadku sporu co do granic gruntów istnieje obowiązek najpierw rozstrzygnąć go zgodnie z aktualnym stanem prawnym nieruchomości. Dopiero gdy stanu takiego nie da się ustalić, granice są ustalane w oparciu o ostatni stan spokojnego posiadania. Jeżeli tego stanu również nie można ustalić, granice ustala się z uwzględnieniem wszystkich okoliczności. Nie można przy tym pominąć stanu prawnego nieruchomości oraz ostatniego stanu spokojnego posiadania i powołując się na względy celowości uwzględnić inne okoliczności. Skarżący stwierdzili, że ustalenie przebiegu granicy, jako że przebiega również w oparciu o stan prawny nieruchomości, w tym przypadku będzie przebiegało również w oparciu o decyzję Wojewody nr [...] z dnia [...] 2014 r. o zezwoleniu na realizacji inwestycji drogowej i nie będzie mogło prowadzić do jej podważenia. Organ ustali bowiem granicę i oznakuje teren zgodnie z zapisami tej decyzji. Zdaniem skarżących, organ zupełnie bez wytłumaczenia przyjmuje więc, że decyzja zostanie zmieniona, a przebieg granicy zostanie inaczej ustalony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. skarżący wskazał, że w czasie budowy drogi zniszczono im ogrodzenie, bo prowadzono egzekucję działki i do tej pory nie wypłacono im żadnego odszkodowania, czy ekwiwalentu za zabraną nieruchomość. Skarżący stwierdził, że zabrano większą powierzchnię niż pierwotnie zakładano. Skarżący składali odwołanie od decyzji "drogowej" do Ministra. Podał także, że w protokole egzekucyjnym jest podniesione, że jest różnica w powierzchni. Skarżący dodał, że były dwa słupki - patyczki, które rozgraniczały działkę, ale według niego - na szerokości brakuje ok 1,5 metra.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustalony przez organy stan faktyczny jest niesporny w takim zakresie, że skarżący J. Z. i A. Z. są właścicielami na prawach wspólności ustawowej majątkowej nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], składającą się z działki nr [...] o pow. 0,8414 ha, położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna K, natomiast sąsiednia nieruchomość, objęta księgą wieczysta nr [...], składająca się z działki nr [...] o pow. 0,0597 ha, położona w obrębie [...], jednostka ewidencyjna K stanowi własność Skarb Państwa - Prezydenta Miasta. Obie nieruchomości powstały w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,9011 ha objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność skarżących. Podział działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] został dokonany operatem sporządzonym przez geodetę uprawnionego w dniu 20 października 2010 r. i przyjętym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20 grudnia 2010 r. pod nr [...].
Niespornym jest także to, że Wojewoda wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. Rozbudowa ulicy I, drogi krajowej Nr [...] - Etap 2, na odcinku od km 331 + 944,85 do skrzyżowania z ulicą G (J) w km 339 + 359,37 wraz z budową, rozbudową i przebudową obiektów inżynierskich oraz infrastruktury (odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej) oraz kolidującego uzbrojenia: (kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, sieci elektroenergetycznych, teletechnicznej oraz sieci przemysłowych związanych z sąsiedztwem kombinatu hutniczego) w K, którą to decyzją udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pod tą samą nazwą. W decyzji tej zatwierdzono podział nieruchomości stwierdzając, że linie rozgraniczające teren inwestycji, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stanowią linie podziału nieruchomości i w załączniku Nr 3 do tej decyzji - zestawienie działek objętych projektem podziału nieruchomości - w pozycji 24 wskazano: obręb [...], stan stary - nr działki [...] o powierzchni 0,9011 i stan nowy – nr działki [...] o powierzchni 0,0597 z przeznaczeniem pod inwestycję i nr działki [...] o powierzchni 0,8414 z dotychczasowym przeznaczeniem.
Zdaniem Sądu, spór dotyczy w zasadzie tego, jaki charakter ma decyzja Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Konkretnie czy – jak twierdzą to organy obu instancji – decyzja ta, wydana na podstawie tzw. "specustawy", czyli ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031), zawiera elementy rozgraniczenia obu nieruchomości poprzez ustalenie linii rozgraniczających teren inwestycji w odniesieniu do nieruchomości, które podlegają podziałowi i jednocześnie poprzez zatwierdzenie tą decyzją projektu podziału nieruchomości, albowiem linie rozgraniczające teren inwestycji, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stanowią linie podziału nieruchomości, czy też – jak chcą tego skarżący - decyzja Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] Wojewody stanowi jedynie jeden z wielu elementów stanu prawnego, który stanowiłby podstawę decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.
Zdaniem Sądu, rację mają organy administracyjne obu instancji, albowiem decyzja Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r., zawiera elementy rozgraniczenia obu nieruchomości poprzez ustalenie linii rozgraniczających teren inwestycji w odniesieniu do nieruchomości, które podlegają podziałowi i jednocześnie poprzez zatwierdzenie tą decyzją projektu podziału nieruchomości. Słusznie organ I instancji podkreślił, że wskazana we wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego granica powstała na skutek zatwierdzenia projektu podziału w oparciu o operat z 2010 r. i decyzję administracyjną Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Sąd podziela stanowisko organów, że kwestionowanie konieczności objęcia w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określonego obszaru, zmierzające do zmiany przebiegu wyznaczonych tą decyzją linii rozgraniczających inwestycji drogowej, które jednocześnie narzucają sposób podziału nieruchomości, nie może prowadzić do wniosku, iż w trybie postępowania rozgraniczeniowego możliwa jest zmiana ostatecznej decyzji (decyzji Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] Wojewody), tworzącej granicę podziałową dla działek nr [...] i nr [...]. Innymi słowy, linie rozgraniczające teren inwestycji, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stanowią linie podziału nieruchomości o charakterze rozgraniczenia i dlatego, dopóki decyzja Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obowiązuje w obrocie prawnym nie może zostać zmieniona w trybie wnioskowanej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, a do tego ostatniego w gruncie rzeczy zmierzałby wniosek skarżących.
Zdaniem Sądu, żądania skarżących wynikają z niezrozumienia skutków ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] Wojewody, która to decyzja została wydana na podstawie przepisów szczególnych, jakie zawarte są w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, mającej charakter szczególny w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i kodeksu cywilnego. Na niedostrzeżenie charakteru powyższej decyzji świadczy stanowisko skarżących wskazujące jakoby "organ zupełnie bez wytłumaczenia przyjmuje więc, że decyzja zostanie zmieniona, a przebieg granicy zostanie inaczej ustalony". Tymczasem żaden z organów na taki aspekt nie tylko nie wskazuje, ale na poparcie prawidłowości swych rozstrzygnięć przytacza niemal wprost treść przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031), w szczególności wynikających z art. 12 ust. 1-3 tej ustawy:
"Art. 12. 1. Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości.
2. Linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości.
3. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości."
Należy podkreślić, że rację mają organy administracyjne wskazując, iż ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r. dokonuje połączenia odrębnych procedur i rozstrzygnięć administracyjnych w jedną, kończącą się decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jako podstawę rozpoczęcia robót budowlanych w zakresie budowy drogi publicznej. Służy temu połączenie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygnięć o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzaniu podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzenie projektu budowlanego stanowiące pozwolenie na budowę. Sąd zaznacza, że podział nieruchomości o charakterze rozgraniczenia, wykonywany w celu ustalenia przebiegu drogi i oznaczenia co do tożsamości nieruchomości (lub ich części) podlegających wywłaszczeniu na cel publiczny, tworzy granice, a konkretnie wyłącznie te granice, które powstają w wyniku podziału gruntu dla określenia przebiegu drogi.
Należy zauważyć, że już we "wniosku o rozgraniczenie" skarżący wnieśli "o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, który naniesie na teren punkty graniczne" i podali, że "po zakończeniu czynności egzekucyjnych w dniu 23 kwietnia 2018 r. pracownicy drogowi usunęli naniesione przez geodetów znaki graniczne" i obecnie "brak jest jakichkolwiek punktów, które wyznaczałyby granicę między działkami z dnia 10 kwietnia 2003 r. [...] a [...]". Zdaniem Sądu, wskazuje to – jak stwierdził organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na możliwość dokonania przez skarżących wznowienia znaków granicznych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a nie rozgraniczenia nieruchomości. Także na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. skarżący przyznał, że w terenie "rzeczywiście były dwa słupki – patyczki, które rozgraniczały działkę".
Należy zauważyć nadto, że to nie określona powierzchnia działki wyznacza granice działki, jak chcą tego skarżący, ale określenie granic (w tym wypadku linii rozgraniczających teren) przez wyznaczone punkty graniczne stanowi o powierzchni działki i w przypadku wywłaszczenia daje podstawę do określenia odszkodowania czy ekwiwalentu za zabraną nieruchomość.
Sąd podkreśla, że organy administracyjne obu instancji, odmawiając wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości stanowiącej własność skarżących, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K, z nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta - działką nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K, przeznaczoną pod inwestycję drogową, słusznie przyjęły, że obowiązująca w obrocie prawnym decyzja Nr [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...] Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031), nie może zostać zmieniona w trybie wnioskowanej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak również poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta nie naruszają ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło