III SA/Kr 262/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi 49 metrowe własnościowe mieszkanie spółdzielcze. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 869 zł netto otrzymywanej renty podnosząc jednocześnie, że małżonka nie ma swojego dochodu i pozostaje na utrzymaniu skarżącego. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Podał, że cierpi na poważne schorzenia a w związku z tym zażywa leki i pozostaje pod opieką lekarza. Do wniosku dołączył kopię potwierdzenia odbioru otrzymywanego świadczenia, decyzji o przyznaniu renty, specjalistycznych recept, zaświadczenia lekarskiego oraz zaświadczenia Naczelnika właściwego urzędu skarbowego o zerowej wysokości dochodu małżonki w roku podatkowym 2009. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jego wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to poparte kopiami przedstawionych dokumentów źródłowych jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Małżonkowie nie należy do zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osoby z niskim dochodem w postaci otrzymywanej przez skarżącego renty ZUS-owskiej. Przy obecnym poziomie cen prosta arytmetyka i doświadczenie życiowe wskazuje, bowiem że środki te wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Jednocześnie, choć należące do nich mieszkanie posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skaranego takich rozporządzeń celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru gdyż godziłyby one w podstawę egzystencji tych osób. Skoro zaś rodzina nie ma wystarczających dochodów ani majątku, który mogłaby spieniężyć to przewidując nawet minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Z tego względu należało więc udzielić skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.