III SA/Kr 263/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-03-15

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej może domagać się ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, zgodnie z art. 262 p.p.s.a., ma prawo domagać się ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla własnego utrzymania. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że skarżący jest rencistą inwalidą z niskimi dochodami, choruje na raka pęcherza i ma problemy neurologiczne, co generuje znaczne wydatki na leczenie. Sprawa dotyczyła zasiłku celowego, co kwalifikuje ją do spraw z zakresu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla S. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla S. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka S. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości 1.576,18 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 79 m² na działce wielkości 0,5326 ha. Zobowiązania i stałe wydatki S. M. przedstawiają się następująco: podatek gruntowy 137 zł rocznie, opał 4.000 zł rocznie, nieczystości 112 zł, śmieci 84 zł rocznie, OC samochodu 450 zł rocznie, telefon 35 zł miesięcznie, energia elektryczna 79 zł, butla z gazem 27 zł miesięcznie, lekarstwa 150 zł, rehabilitacja oraz wyjazdy do lekarza 130 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest rencistą inwalidą na skutek wypadku przy pracy, nie widzi na jedno oko. Choruje na raka pęcherza, pozostaje pod opieką Wojewódzkiego Szpitala w B. Ponadto ma problemy neurologiczne w związku z uszkodzonym kręgosłupem. Jedynym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa, opatrzona symbolem 6320. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zdaniem orzekającego S. M. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Skarżący jest inwalidą cierpiącym na szereg schorzeń, w tym chorobę nowotworową, pozostającym pod stałą opieką lekarską. Stan jego zdrowia wiąże się z wydatkami ponoszonymi na zakup lekarstw, rehabilitację oraz wyjazdy na wizyty lekarskie. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest niewysoka renta inwalidzka, w całości przeznaczana na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia. Nie posiada on żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Przedstawiona sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło