III SA/Kr 264/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-03-16
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący nie wykazał pogorszenia swojej sytuacji materialnej od czasu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a jego wydatki znacznie przewyższają oficjalne dochody, należy uwzględnić jego ponowny wniosek o ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe z mocy prawa, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "b" PPSA. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał nowych okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a jego sytuacja materialna, w tym znaczące przewyższanie wydatków nad oficjalnymi dochodami, budzi wątpliwości co do ujawnienia wszystkich źródeł dochodu.Stan faktyczny
Skarżący złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej pozbawienia go statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Wcześniejsze wnioski w tym zakresie były już rozpatrywane i oddalane, a postanowienia te zostały utrzymane w mocy przez instancje odwoławcze. Skarżący argumentował swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską rentę, wysokie koszty leczenia i utrzymania, a także zadłużenie.Rozstrzygnięcie
I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) oddalić wniosek skarżącego M. P. o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych II) oddalić wniosek skarżącego M. P. o ustanowienie adwokata
Rozpoznawany wniosek jest kolejnym (drugim) w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r. referendarz sądowy umorzył postepowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. W następstwie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, WSA postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. umorzył postępowanie w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie WSA z 25 czerwca 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 września oddalił zażalenie.
W odpowiedzi na doręczone skarżącemu zawiadomienie o wyznaczeniu rozprawy, skarżący w piśmie z dnia 27 listopada 2014 r. wniósł ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wymagany formularz wniosku wpłynął do tut. Sądu w dniu 15 grudnia 2014 r. ( prezentata sadu).
Rozpoznanie kolejnego wniosku (drugiego) winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym " postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, lub nawet prawomocne", z uwzględnieniem przepisów materialnych stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy.
Wniosek z dnia 15 grudnia 2014 r. uzasadniony został faktem, iż skarżący nadal pozostaje w leczeniu. Jego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości 572,15 zł netto. Renta nie starcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb skarżącego, w szczególności na pokrycie kosztów leczenia, rehabilitacji, zakupu leków, zapłatę czynszu w SM oraz opłat za media. Skarżący posiada zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej oraz zakładzie energetycznym. Na spłatę zadłużenia oraz na pokrycie kosztów leczenia zaciągnął on pożyczki od najbliższych członków rodziny w wysokości około 50.000 zł. Skarżący wskazał, że jego stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 2.440 zł i składają się na nie – opłata za leczenie, lekarstwa, zabiegi - 1.400 zł ( zweryfikował koszty leczenia i zabiegów), czynsz za mieszkanie - 490 zł, opłata za energię i gaz- 250 zł, żywność - 300 zł.
Skarżący podkreślił, iż żyje poniżej granicy ubóstwa. Nie posiada pieniędzy nawet na wykup środków przeciwbólowych. Jego sytuacja bytowa wyklucza go z integracji ze środowiskiem i narusza godność człowieka w samodzielnym wykonywaniu podstawowych czynności. Nie jest on w stanie zatrudnić pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku na zdrowiu bądź życiu.
Skarżący gospodarstwo domowe prowadzi samodzielne. W skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. 65 m2.
Wezwany do uzupełnienia wniosku, w piśmie z dnia 17 lutego 2015 r. wyjaśnił, iż wysokość czynszu w spółdzielni wynosi 493,72 zł. Zadłużenie na dzień 1 grudnia 2014 wynosiło 799,29 zł. Opłata za energię wynosi 255,74 zł, za gaz 127,22 zł a za telefon, internet i telewizję – pełny pakiet UPC- 127,22 zł. Roczny podatek od nieruchomości 64 zł.
Nie dołączył on aktualnego zadłużenie wobec Spółdzielni Mieszkaniowej, gdyż to spowodowało by automatyczne skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.
Co do kwestii przedstawienia umów pożyczek z bankiem i osobami fizycznymi – wyjaśnił, iż nie posiada umowy z bankiem, gdyż warunki umowy z PKO BOP uzgodnił podczas rozmowy telefonicznej z doradca baku. PKO BP przyznał mu kredyt w wysokości 1.000 zł. Nie posiada też pisemnych oświadczeń rodziny co do udzielonych pożyczek. Nie przekraczały one ustawowej miesięcznej kwoty do opodatkowania.
Co do zagospodarowania kwoty 100.000 zł ze sprzedaży działki w B wyjaśnił, że ze sprzedaży działki nie uzyskał kwoty 100.000 zł. Umowę notarialna skarżący podpisał w dobrej wierze, nie czytając jej i nie uczestnicząc w jej odczytywaniu przez notariusza.
Nie przedstawia odcinków pobieranego świadczenia gdyż ZUS przelewa je bezpośrednio na jego konto bankowe.
Do pisma skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów: potwierdzenie salda w Spółdzielni Mieszkaniowej na dzień 30 listopad 2014 r., historię rachunku bankowego za miesiąc listopad i grudzień 2014 r., przedsądowe wezwanie do zapłaty za energię elektryczną z dnia 5 grudnia 2014 r., zaświadczenie o stanie zdrowia skarżącego z dnia 17 lutego 2015 r.( 3x).
Jak wynika z powyższego skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy, w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z przedstawionych udokumentowanych wydatków wynika, iż miesięczne wydatki konieczne stanowią kwotę 2.440 zł. Obejmują one wydatki na leki i rehabilitację, opłaty za media i czynsz, zakup żywności. Znacznie przewyższają one uzyskiwany miesięczny dochód.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w żaden sposób, że jego sytuacja pogorszyła się. Wręcz przeciwnie udokumentowane wydatki wskazują na to, że skarżący wydaje więcej środków pieniężnych niż posiada z oficjalnego źródła tj. świadczenia rentowego. Oznacza to, że nie ujawnił on wszystkich źródeł swojego dochodu a tłumaczenie, iż korzysta z pożyczek od rodziny nie znalazło żadnego potwierdzenia. Ponadto orzekający pragnie zwrócić uwagę, iż skarżący zaniża koszt zakupu żywności jaki ponosi w miesiącu. A mając na względzie wysokości wydatków w odniesieniu do uzyskiwanych środków z otrzymywanego świadczenia, trudno zrozumieć fakt, iż skarżący może pozwolić sobie na opłatę za korzystanie z internetu, telefonu i telewizji, nawet przy założeniu, że dzieli ten koszt z sąsiadem i w ten sposób rezygnuje chociażby z wykupu leków przeciwbólowych.
Zdaniem orzekającego nie straciły na aktualności rozważania (odnośnie okoliczności, które spowodowały, że wniosek skarżącego z dnia 16 stycznia 2014r. o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony), zawarte w prawomocnym postanowieniu Sądu wydanych w tym zakresie z dnia 25 czerwca 2014 r.
Co do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym statusu bezrobotnego. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło przyznanie prawo pomocy w tym zakresie z mocy prawa.
Z tych względów Sąd działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych uznając je za bezprzedmiotowe.
W przedmiocie ustanowienia adwokata, Sąd orzekł na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło