III SA/Kr 266/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie NSA Piotr Lechowski AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania i odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala Skarżący B. D. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] kwietnia 2004r. wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił B. D. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podstawą odmowy przyznania renty było niespełnienie przesłanki określonej w art.57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. Nr 162, póz. 1118/czyli nieposiadanie przez wnioskodawcę pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego przypadającego na dziesięciolecie poprzedzające dzień powstania niezdolności, czyli w okresie od [...] stycznia 1992r. do [...] grudnia 2001 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia [...] września 2005r. /sygn.akt [...]/ oddalił odwołanie B. D. A Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2005r. /Sygn.akt [...] oddalił apelację B. D. Nadto z akt wynika, iż B. D. w 2006r. ponownie złożył wniosek o ustalenie prawa do renty. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie odmówił B. D. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] stycznia 2007r./sygn.akt [...]/ oddalił odwołanie B. D., a apelacja przez niego złożona nie została jeszcze rozpoznana. W związku z staraniami o przyznanie renty inwalidzkiej i prowadzonymi postępowaniami B. D. złożył do Wójta Gminy [...] dwa wnioski: w dniu [...] sierpnia 2005r. i w dniu [...] sierpnia 2005r. W wniosku z dnia [...] sierpnia 2005r. podał, że w latach 1997, 1998, 1999 pracował przy rozładunku węgla z wagonów kolejowych na bocznicy w N., a także pracował przy remontach i naprawach samochodów ciężarowych typu "[...]", które służyły do transportu węgla z bocznicy kolejowej w N. na prywatne składy węgla - Gminnej Spółdzielni w K. B. D. opisał we wniosku u jakich osób prywatnych pracował, m.in. D. L., H. S. i M. S., a także jaki sprzęt naprawiał. W konkluzji wniosku zwrócił się do Wójta Gminy w [...] o zaliczenie tej pracy w latach 1997, 1998, 1999. W wniosku z dnia [...] sierpnia 2005r. skierowanym do Wójta Gminy [...] zwrócił się o zaliczenie lat 1997,1998, 1999, a także okresu od października 1994r. do kwietnia 1995r. jako lat pracy w własnym gospodarstwie rolnym. Podał, iż w czasie przerw w zatrudnieniu w Hucie [...], Metal Odlew SA, jak i w Hutniczym Przedsiębiorstwie Remontowym sp.z o.o. pracował w własnym gospodarstwie rolnym o pow. 4,05 ha położonym w B. Gm. [...]. W konkluzji wniosku podał, że wnosi o zaliczenie lat 1997,1998, 1999 jako lat pracy w własnym gospodarstwie, co jest podstawą ubezpieczenia go w tych latach w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i dalszym staraniem o rentę inwalidzką. Podał, że dokument stanowiący orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2004r. przedłożył w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Z akt wynika, że B. D. jest właścicielem gospodarstwa rolnego nabytego na podstawie urnowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego następcy zawartej w dniu [...] lipca 1980r. przed naczelnikiem gminy [...] Pismem z dnia [...] września 2005r. B. D. zwrócił się ponownie do Wójta Gminy [...] o zaliczenie lat pracy w rolnictwie w latach 1997, 1998 ,1999 celem dostarczenia tych dokumentów do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W odpowiedzi na powyższe wnioski, pismem z dnia [...] września 2005r. B. D. został poinformowany, że o wydanie zaświadczeń lub świadectw pracy winien się zwrócić do pracodawców u których pracował. Natomiast odnośnie pracy w gospodarstwie rolnym został poinformowany , ze Urząd Gminy nie prowadzi dokumentacji na podstawie której mógłby potwierdzić ten fakt. Wójt Gminy nie jest organem właściwym do wystawiania dokumentów dotyczących okresów pracy u prywatnych pracodawców, jak również we własnym gospodarstwie rolnym rolnika, natomiast może wystawić zaświadczenie o wielkości gospodarstwa rolnego od którego opłacany jest podatek rolny i o wielkości gospodarstwa, która jest odłogowana. Natomiast w dniu [...] października 2005r. Zastępca Wójta Gminy [...] wydał postanowienie w sprawie zwrotu podania i odmowy wszczęcia postępowania. Na podstawie art.66 § 3 kpa odmawia się wszczęcia postępowania i zwraca wniesione podanie, gdyż Wójt Gminy nie jest organem właściwym w sprawie zaliczenia lat pracy w rolnictwie i we własnym gospodarstwie w latach 1997, 1998, 1999. W uzasadnieniu postanowienia podano, że pismem z dnia [...] września 2005r. B. D. został poinformowany, że jego prośba nie może być załatwiona z uwagi na niewłaściwość rzeczowa organu. Pouczono jakie zaświadczenia może uzyskać, oczekiwano-tym samym od wnioskodawcy na sprecyzowanie żądania co do zaświadczeń, które mogą być wydane. Wobec braku sprecyzowania takiego żądania postanowiono jak w sentencji. Postanowienie nie zawiera żadnego pouczenia o możliwości jego zaskarżenia. Skarżący B. D. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu nawiązał do treści złożonych wniosków do Wójta Gminy [...] i jeszcze raz przedstawił ich treść, a także szczegółowo opisał swoją trudną sytuacje, okoliczności wykonywanej pracy, stan zdrowia, a także przebieg prowadzonego postępowania w sprawie o ustalenie renty z tytułu niezdolności do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 22 grudnia 2005r. znak: KoI. Odw. [...], działając na podstawie art.66 § 3 kpa oraz art.138 §2 kpa w związku z art,144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia B. D. uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2005r. i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji uczynił przedmiotem rozstrzygnięcia dwa zagadnienia, z których jedno następuje w formie postanowienia /wniesienie podania do organu niewłaściwego/, drugie zaś nie jest w ogóle przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, za wyjątkiem postępowań nadzwyczajnych /odmowa wszczęcia postępowania/. Zgodnie z art. 66 § 3 kpa jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie będzie sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Organ I instancji prawidłowo ustalił, iż nie jest właściwy w sprawie zaliczenia do okresu zatrudnienia okresu pracy w rolnictwie. Właściwym w sprawie będzie bowiem sąd powszechny. Jednakże nie wskazał organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy. Nie pouczył również strony o przysługującym mu środku zaskarżenia w postaci zażalenia. Odnośnie odmowy wszczęcia postępowania wskazać należy, iż jest to instytucja nie znana kodeksowi postępowania administracyjnego /poza trybami nadzwyczajnymi/. Tak więc organ administracji orzekając w sprawie rozstrzyga ją merytorycznie, bądź jeśli zachodzą przesłanki umorzenia umarza postępowanie w sprawie. W przedmiotowej sprawie nie znany jest dokładnie przedmiot w którym organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium odwoławcze wskazało, że rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji ustali precyzyjne przedmiot żądania strony, a następnie orzeknie w tej sprawie. Odnośnie zaś zwrotu podania organ I instancji wyda osobne postanowienie, pouczając stronę o prawie złożenia na nie zażalenia. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę złożył B. D. W skardze podał, że zwraca się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o zaliczenie lat 1997, 1998, 1999 jako lat pracy w rolnictwie i w przemyśle oraz wydanie mu świadectwa pracy za te lata. Podał, że zaliczenie tych lat jest mu niezbędne w związku z staraniem o rentę inwalidzką za 30 lat pracy w Polsce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w uzasadnieniu argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.169/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w przedmiotowej sprawie jest niezasadna, a zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zgodne z prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło wydane przez Wójta Gminy [...] postanowienie z dnia [...] października 2005r. w sprawie zwrotu podania i odmowy wszczęcia postępowania, albowiem postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podziela argumentacje Kolegium Odwoławczego zawartą w uzasadnieniu postanowienia. Organ I instancji wydając postanowienie z dnia [...] października 2006r. naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj.art.66 § 3 w zakresie zwrotu podania, natomiast orzeczenie w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania dokonane zostało bez podstawy prawnej, albowiem kodeks postępowania administracyjnego nie zna takiej instytucji. Skarżący w skardze wnosi, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaliczył mu lata 1997, 1998, 1999 jako lata pracy w przemyśle i w rolnictwie i wydał stosowne świadectwo pracy. Ten wniosek skarżącego nie może być uwzględniony, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy w przedmiocie tego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.