III SA/Kr 266/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-06-07

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom i nieruchomość rolną, ale osiąga niskie dochody miesięczne, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, mimo posiadania domu i nieruchomości rolnej, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia pełnych kosztów postępowania, jeśli jej miesięczne dochody są na tyle niskie, że ich przeznaczenie na wynagrodzenie pełnomocnika naraziłoby ją i jej rodzinę na brak środków do koniecznego utrzymania. Sąd uwzględnił niskie dochody, znaczące wydatki na utrzymanie, wiek i stan zdrowia skarżącej oraz trudności w szybkiej sprzedaży lub obciążeniu majątku, co uzasadnia ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. O. złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy, argumentując trudną sytuacją materialną. Wykazała posiadanie domu o powierzchni ok. 200 m2, nieruchomości rolnej o pow. 1,21 ha oraz 20-letniego samochodu. Deklarowała niskie miesięczne dochody gospodarstwa domowego (1287 zł) i ponoszenie stałych wydatków, w tym na leczenie syna. Sąd rozpatrywał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i małoletnim synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wykazała dom o powierzchni ok. 200 m2, nieruchomość rolną o pow. 1,21 ha przeliczeniowych i 20 letni samochód VW Passat. Zadeklarowała brak zasobów. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacowała łącznie na kwotę 1287 zł. Uzasadniając swoje starania podniosła, że jest w trudnej sytuacji materialnej stąd zwraca się o pomoc. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazała na podatek rolny i od nieruchomości w kwocie 150 zł rocznie, prąd 127 zł miesięcznie, wodę ok. 40 zł miesięcznie, leczenie syna ok. 150 zł. Nadmieniła, że koszty leczenia męża ponoszą dorosłe dzieci. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego i jego możliwości płatniczych. Skarżąca nie należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu skoro w skład jej majątku wchodzi wykazany dom i nieruchomość rolna. Faktem jednak pozostaje, że przy wykazanych miesięcznych dochodach nie jest obecnie w stanie ponieść kosztów wynajęcia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środku jakie ma do dyspozycji wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb bytowych trzech osób. Sprzedaży lub obciążenia domu gdzie zamieszkuje lub roli celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru, trudno od niej wymagać. Dom zabezpiecza bowiem elementarne potrzeby bytowe skarżącej i jej domowników. Co się zaś tyczy roli, to nie można tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącej, których udzieliła podczas rozprawy, że choć jej nie uprawia to dzięki pomocy sąsiada ma z niej płody rolne. Nie czerpie jednak pożytków cywilnych. W kontekście ewentualnych rozporządzeń tym składnikiem majątkowym nie można również tracić z pola widzenia i czasu potrzebnego na przeprowadzenie takiej transakcji oraz sygnalizowanego stanu zdrowia dziecka, który siłą faktów wymagać może określonych nakładów. Na pomoc dorosłego syna, któremu darowała mieszkanie w K nie specjalnie może liczyć skoro ten założył własną rodzinę i zaciągnął własne zobowiązania tzn. m.in. spłaca kredyt mieszkaniowy. Poza tym nie można tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącej, gdzie podaje że koszty leczenia męża ponoszą dorosłe dzieci. Nie należy wreszcie przeceniać ani wartości wykazanego przez skarżącą starego, 20 –letniego samochodu ani realnych możliwości zarobkowych osób po 50 roku życia z problemami zdrowotnymi. Kwestia czy i na ile sytuacja życiowa skarżącej zamyka lub utrudnia skarżącej korzystanie z pomocy społecznej jest dla obecnego wniosku nierelewantna. Uwzględniając to wszystko udzielono skarżącej wnioskowanej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło