III SA/Kr 267/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. A. i H. A. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. A. i H. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: ustanowić dla skarżących radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagali się ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyli, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem Określając swój stan majątkowy, dochody, stan rodzinny odwołali się do swego wcześniejszego wniosku z lutego 2009 r. kiedy to starali się o zwolnienie z kosztów sądowych (k. 9-12), złożonych z końcem kwietnia br. dodatkowych oświadczeń (k. 45; 60) i kopii przedłożonych dokumentów źródłowych (k. 46-55; 61-62. Oświadczając, że ich stosunki majątkowe i rodzinne są takie jak poprzednio podtrzymali, że w skład majątku skarżących wchodzi 64 metrowy dom, 70 arowa nieruchomość rolna oraz 61 metrowa działka budowlana. Nieruchomość rolna nie przynosi dochodów. Skarżący nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Na miesięczne dochody skarżących składa się 592 zł renty skarżącej i 1026 zł renty skarżącego (kopia odcinków). Na bieżące koszty utrzymania składają się opłaty za prąd, które należy szacować na około ok. 280 zł (pokwitowania k. 51) oraz opłaty za wywóz nieczystości, które należy szacować na około 77 zł (faktura k. 50). Do tego dochodzą jeszcze roczne płatności podatku z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego ustalonego ostatnio na kwotę 188 zł (decyzja k. 46), opłacenie ubezpieczeń (polisa i pokwitowanie k. 53-55), bieżących usług np. kominiarskich (rachunek k. 52). Nadto sezonowy zakup opału za ok. 1240 zł (faktura k. 49). Na utrzymaniu skarżących pozostaje niepracujący syn który, ostatnio miał problemy zdrowotne z nogą. Córka i zięć prowadzą natomiast odrębne gospodarstwo domowe. Uzasadniając zaś swoje obecne starania skarżący zaakcentowali, że nie stać ich na pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Okoliczność, że przed złożeniem obecnego wniosku o ustanowienie radcy prawnego skarżący wcześniej domagali się zwolnienia od kosztów sądowych które na mocy postanowienia z dnia 7 sierpnia 2009 r. uzyskali (k. 23) nie ma większego znaczenia, po prostu dlatego, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, ponieważ aktualne żądanie skarżących nie zachodzi na wcześniej udzielone prawo pomocy ich wniosek można i należy rozpatrzyć tylko w oparciu o przepisy określające przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy bez potrzeby sięgania do trybu przewidzianego w art. 165 ppsa. Inna rzecz, że wskutek przyjętej taktyki procesowej wniosek skarżących należy rozpatrywać nie pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lecz pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 ppsa. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w przypadku kolejnego pozytywnego dla nich rozstrzygnięcia skarżący mimo iż wnioskowali o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym siłą faktu skorzystają jednak z prawa pomocy w zakresie całkowitym które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (por. art. 245 §2 ppsa). Przyjęciu odmiennej optyki stoją więc na przeszkodzie i argumenty jakie daje się wywieźć z porównania zakresów logicznych przepisów art. 245 §3 i §2 ppsa i zapatrywanie, że obniżenie standardów w takim przypadku, stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie wnioskodawców składających dwa następujące po sobie wnioski najpierw o zwolnienie od kosztów sądowych a następnie o ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego w stosunku do wnioskodawców żądających od razu przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym. O ile bowiem przez uszczerbek utrzymania koniecznego siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych to ze sformułowania "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów" wynika, że jej możliwości przekracza opłacenie nawet minimalnych kosztów, które na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego wynoszą 100 zł. Strona będąca osobą fizyczną powinna zaś partycypować w kosztach postępowania jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny (por. powołane powyżej S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek; Koszty postępowania ... s. 268 oraz przywoływane tam postanowienie NSA z 15 lutego 2005 r., FZ 711/04, niepubl.). Przytoczony ostatnio pogląd budzi jednak w praktyce orzeczniczej tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego zwłaszcza wydziału III pewien sceptycyzm (por. III SA/Kr 1193/06). W konsekwencji i dla zapewnienia względnej jednolitości orzecznictwa zastanowić się wypada, czy przy udzielonym do tej pory zwolnieniu od kosztów sądowych skarżący realnie będą w stanie ponieść koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Zbycia domu gdzie mieszkają celu zdobycia środków na wynagrodzenie takiego pełnomocnika trudno od nich wymagać. Możliwości innych rozporządzeń są zaś ograniczone. Skarżący nie za bardzo legitymują się bowiem istotną dla banków zdolnością kredytową. Na pomoc córki i zięcia nie mogą liczyć. Z dochodów jakimi dysponują w łącznej wysokości ok. 1600 zł na stałe wydatki przeznaczają około 350 zł. W konsekwencji na utrzymanie osobę w rodzinie przypada około 416 zł. Kwota ta tylko nieznaczne przekracza wyznaczone przepisami o pomocy społecznej kryterium ubóstwa. Przy tym nie uwzględnia sygnalizowanych przez skarżących dodatkowych kosztów np. kontroli kominiarskiej (koniecznej zwłaszcza przed sezonem grzewczym), ponoszonych kosztów ubezpieczeń i podatków. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że skromnymi środkami jakie pozostają skarżącym do rozporządzenia muszą opędzić najbardziej podstawowe potrzeby życia codziennego jak choćby zgromadzenie opału na sezon grzewczy. W konsekwencji wszystkiego co zastało powiedziane, skarżący nawet przy udzielonym do tej pory zwolnieniu od kosztów sądowych nie specjalnie posiadają realne możliwości do opłacenia kosztów pełnomocnika z wyboru Mając zaś to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów.