III SA/Kr 269/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-05-14

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, obejmująca niskie dochody, trójkę małoletnich dzieci, rozpoczętą budowę domu, problemy zdrowotne dzieci oraz bezrobocie jednego z rodziców, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżących, charakteryzująca się niskimi dochodami, znacznymi wydatkami na utrzymanie rodziny i dzieci, problemami zdrowotnymi dzieci oraz bezrobociem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Oświadczenia skarżących zostały uznane za wystarczające do oceny ich możliwości płatniczych, a poziom środków przypadających na osobę nie przekracza kryterium ubóstwa. W związku z tym skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. i A. S. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania. Wskazali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką małoletnich dzieci, posiadają rozpoczętą budowę domu, nieruchomość rolną, 19-letni samochód, a ich miesięczne dochody wynoszą około 640 zł (zasiłek dla bezrobotnych i rodzinny). Ponoszą znaczne wydatki na utrzymanie, leczenie dzieci i opłaty. Jeden z rodziców jest bezrobotny, a rodzina zamieszkuje w domu rodziców skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono ich od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A. S. i A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. i A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ich od kosztów sądowych. Skarżący w złożonych na urzędowych formularzach "PPF" wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podali, że pozostają ze sobą oraz trójką małoletnich dzieci we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznili, że w jego skład wchodzi rozpoczęta w 2005 r. budowa domu będącego obecnie w stanie surowym oraz nieruchomość rolna o pow. 0,09 ha. Nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych 19 letni samochód osobowy marki [...] którego wartość szacują na ok. 500 zł. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego określili na kwotę ok. 640 zł wyjaśniając, że składa się na to 400 zł otrzymywanego przez A. S. zasiłku dla bezrobotnych oraz 240 zł przyznanego na trójkę dzieci zasiłku rodzinnego. Uzasadniając swoje starania zaakcentowali, że wskazywane środki stanowią jedyne źródło ich utrzymania. Z pieniędzy tych ponoszą wszystkie opłaty tj. 76 zł za prąd, 46 zł za gaz, 80 zł za telefon, 130 zł opłaty za przedszkole. Nadto okresowo zakupy węgla i drewna na opał. A. S. do października ubiegłego roku nie pracuje. Skarżący nie korzystają z pomocy finansowej rodziców, teściów czy opieki społecznej. Rodzina zamieszkuje w niewielkim 100 letnim domku bez bieżącej wody i kanalizacji, który stanowi własność rodziców skarżącej. Rozpoczęta przez skarżących budowa własnego domu jest obecnie na etapie I kondygnacji. Jedna z córek i syn mają skazę białkową z powodu której muszą przyjmować drogie leki odczulające oraz emulsje. Nadto córka ma wrodzoną wadę kończyn dolnych co pociąga za sobą konieczność zakupu dla niej specjalnego obuwia oraz rezerwowanie środków na prywatną rehabilitację. Wszystko to powoduje, że rodzina swoją sytuację postrzega jako ciężką. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym np. poprzez zwolnienie od kosztów, o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Zarazem zestawienie powołanych wyżej przepisów z art. art. 255 ppsa pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie jeśli tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożyli oświadczenia o jakich mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenia te należy uznać za wystarczające do oceny ich aktualnych możliwości płatniczych. Obrazują, że rodzina nie należy do zamożnych. Wysokość stałych miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego nie tylko jest dalece niższa od przeciętnych zarobków w gospodarce ale przeprowadzenie najprostszej operacji arytmetycznej uzmysławia nadto, że poziom środków jakie przypadają na osobę w tej rodzinie nie przekracza kryterium ubóstwa wyznaczanego przepisami ustawy o pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika przy tym, że część z tych skromnych środków rodzina musi przeznaczać na bieżące utrzymanie. Nie bez znaczenia pozostaje także sygnalizowany problem bezrobocia, który dotyka rodzinę oraz stan zdrowia dzieci. Okoliczność, że do skarżących należy rozpoczęta budowa domu nie zmienia tego oglądu skoro jak powiadają nie stać ich na jego dokończenie. Biorąc to wszystko pod uwagę wypadało udzielić skarżącym pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem zwolnić ich z kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło