III SA/Kr 269/18
WyrokWSA w Krakowie2018-05-24
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot odpowiedzialny za kontrolę uiszczania opłat abonamentowych ma interes prawny do uzyskania od urzędu pracy zaświadczenia o statusie osób bezrobotnych, które mogą być zwolnione z tych opłat?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca, odpowiedzialna za kontrolę opłat abonamentowych, nie posiada interesu prawnego do uzyskania od urzędu pracy zaświadczenia o statusie osób bezrobotnych. Brak jest przepisu prawa materialnego, który uprawniałby ją do żądania takich informacji od urzędu pracy, a jej obowiązki związane z kontrolą opłat abonamentowych nie są powiązane z zadaniami instytucji rynku pracy.Stan faktyczny
Strona skarżąca (operator wyznaczony do kontroli opłat abonamentowych) zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy o wydanie zaświadczenia potwierdzającego status bezrobotnych dla wskazanych osób, powołując się na potrzebę kontroli zwolnień z opłat abonamentowych. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak podstaw prawnych i interesu prawnego strony. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o promocji zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.), WSA Hanna Knysiak-Sudyka, , po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sparwy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. – Dyrektora [...] S.A. w K. na postanowienie Wojewody z dnia 1 lutego 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści ddala skargę.
Zaskarżonym przez A S.A. z siedzibą w W – Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej A S.A. w K (dalej strona skarżąca) postanowieniem z dnia 1 lutego 2018 r., znak: [...], Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w zw. z art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] 2017 r., znak: [...], o odmowie wydania stronie skarżącej zaświadczenia dotyczącego statusu osoby bezrobotnej dla wskazanych w załączniku do wniosku z dnia 13 grudnia 2017 r. osób.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2017 r. strona skarżąca zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy dla Powiatu [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego lub zaprzeczającego statusowi bezrobotnego dla osób wskazanych w załączniku do ww. wniosku. Jako podstawę żądania strona wskazała art. 217 § 1 k.p.a.
Z uwagi na to, że część osób wskazanych w załączniku do wniosku zamieszkiwała poza obszarem właściwości Powiatowego Urzędu Pracy dla Powiatu [...] ww. wniosek w tym zakresie został przekazany według właściwości do Urzędu Pracy.
Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. Dyrektor Urzędu Pracy, działając z upoważnienia Starosty, na podstawie art. 219 k.p.a. odmówił stronie skarżącej wydania zaświadczenia dotyczącego statusu osoby bezrobotnej dla wskazanych w załączniku do wniosku z dnia 13 grudnia 2017 r. osób.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wskazał, że jest zobowiązany w swoim działaniu stosować przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm., zwanej dalej ustawą o ochronie danych osobowych). Złożony przez stronę skarżącą wniosek nie spełnia jednakże żadnej z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Brak jest również zgody osób wskazanych we wniosku; nie została wskazana także podstawa prawna uzasadniająca przekazanie danych osobowych. Organ zaznaczył, że co prawda z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1204, dalej zwanej ustawą o opłatach abonamentowych) wynika, iż zwalnia się z opłat abonamentowych osoby bezrobotne, ale zwolnienie to przysługuje po złożeniu oświadczenia o spełnieniu warunków do korzystania z tego zwolnienia i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienia do tego zwolnienia. Z powyższego wynika więc zdaniem organu I instancji, że obowiązek udokumentowania ciąży na osobie ubiegającej się o zwolnienie lub korzystającej ze zwolnienia.
W zażaleniu od powyższego postanowienia strona skarżąca podniosła, że opłata abonamentowa jest daniną publiczną, którą w odróżnieniu od pozostałych, wskazanych w art. 217 Konstytucji RP, odróżnia celowy charakter. Strona skarżąca podkreśliła, że została wyznaczona do kontroli uiszczania opłat abonamentowych. W związku z tym ma też obowiązek egzekucji należnych zobowiązań dla dobra publicznego. Wobec tego uważa, że zaświadczenie powinno być jej wydane w oparciu o art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.
Opisanym na wstępie postanowieniem Wojewoda utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że udzielenie informacji na żądany temat jest możliwe w trybie wydania zaświadczenia o wskazanej treści w oparciu o art. 217 k.p.a. lub zwrócenie się o udostępnienie informacji w zakresie danych osobowych, w oparciu o przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, przy jednoczesnym wskazaniu podstawy prawnej żądania. Są to w ocenie organu odwoławczego dwa odrębne postępowania. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że obowiązek informowania i dokumentowania okoliczności, mających wpływ na zwolnienie od opłat abonamentowych ustawodawca nałożył na osoby bezrobotne, a zatem to osoba bezrobotna, a nie strona skarżąca jest upoważniona do otrzymania zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy w oparciu o art. 217 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca, która zarzuciła Wojewodzie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem w szczególności:
* art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i zaniechaniu podjęcia
wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niepodjęciu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia,
czy strona skarżąca jest podmiotem uprawnionym do uzyskania informacji dotyczących osób bezrobotnych, w wyniku czego organ błędnie przyjął, że brak jest podstawy do wydania wnioskowanego zaświadczenia;
* art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1065, zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) w związku z art. 2, art. 4 i art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, polegającym na jego niezastosowaniu i nieudostępnieniu informacji o bezrobotnych, które strona skarżąca powinna otrzymać od organu I instancji, gdyż są one niezbędne do realizacji ustawowych obowiązków strony skarżącej, polegających na kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV i wnoszenia opłat abonamentowych wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych;
* art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie jest uprawniona do otrzymania zaświadczenia dotyczącego statusu bezrobotnego osób wykazanych w załączniku do wniosku skarżącej z dnia 13 grudnia 2017 r.
W związku z tym strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Wojewody, że organ I instancji wyjaśnił należycie okoliczności sprawy, w tym kwestię interesu prawnego strony skarżącej. Zdaniem strony skarżącej zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego koniecznego dla prawidłowego rozpoznania sprawy, naruszając w tym względzie przepisy: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Wniosła zatem o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, nałożenie na Starostę [...] obowiązku wydania zaświadczenia stwierdzającego status bezrobotnego dla osób wykazanych w załączniku do wniosku z dnia 13 grudnia 2017 r oraz o zasadzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowienia z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że kontrolowane postanowienia nie naruszają przepisów prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem.
Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia zostało uregulowane w przepisach Działu VII "Wydawanie zaświadczeń" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w art. 217 do art. 220 k.p.a. i, jak wynika z treści art. 217 § 1 k.p.a., jest wszczynane na żądanie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia.
Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się więc, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Z powołanych wyżej regulacji prawnych wynika, że osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia musi wykazać istnienie interesu prawnego w urzędowym poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego albo wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Wystarczające jest przy tym spełnienie jednej z wyżej przytoczonych przesłanek. Legitymowanie się przez wnioskodawcę interesem prawnym w uzyskaniu zaświadczenia nie jest badane, jeżeli przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego.
W ocenie Sądu prawidłowo w niniejszej sprawie organy obydwu instancji oceniły, że nie została spełniona przesłanka istnienia interesu prawnego strony skarżącej w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej przez nią treści. Podnieść bowiem należy, że dla wykazania interesu prawnego należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany wydaniem zaświadczenia, lecz nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę żądania co do podjęcia przez organ administracji stosownych czynności.
W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo, zdaniem Sądu przyjęły, że strona skarżąca, wbrew twierdzeniom zawartych w skardze i pismach procesowych, nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia o treści objętej wnioskiem. Z żadnego ze wskazanych przez stronę skarżącą w toku postępowania przepisów prawa nie wynikają prawa lub obowiązki strony skarżącej, kreujące jej interes prawny w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. Przepisem takim nie jest art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1204, dalej zwanej ustawą o opłatach abonamentowych), zgodnie z którym kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1481). Przepis ten określa wyłącznie, jaki podmiot ma kompetencję do przeprowadzania kontroli w opisanym wyżej zakresie. Nie uprawnia on więc strony skarżącej do skutecznego żądania udostępnienia jej danych, będących w posiadaniu organu I instancji, o posiadaniu lub utracie statusu osoby bezrobotnej przez osoby korzystające ze zwolnienia od opłat abonamentowych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. c) ustawy o opłatach abonamentowych.
Podkreślić należy, że zwolnienie z opłat abonamentowych jest uprawnieniem osób bezrobotnych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 1265, zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), z którego korzystają, jeżeli wyrażą taką wolę. Wobec powyższego to te osoby mogą ubiegać się o wydanie przez właściwy organ zaświadczenia o stosownej treści.
Nie jest uzasadnione także stanowisko strony skarżącej, że źródłem jej interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia jest art. 33 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem informacje, o których mowa w ust. 6 (tj. informacje dotyczące bezrobotnych, poszukujących pracy i cudzoziemców zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które są przetwarzane przez powiatowe urzędy pracy, w szczególności z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych i dokumentów elektronicznych), są udostępniane publicznym służbom zatrudnienia lub innym podmiotom, realizującym zadania na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, w zakresie niezbędnym do prawidłowej realizacji tych zadań, w szczególności jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej oraz jednostkom obsługującym świadczenia rodzinne. Zwrócić należy uwagę, że strona skarżąca nie jest "innym podmiotem", realizującym zadania na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy lub odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny. Podnieść zatem należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej są realizowane przez instytucje rynku pracy działające w celu:
1. pełnego i produktywnego zatrudnienia;
2. rozwoju zasobów ludzkich;
3. osiągnięcia wysokiej jakości pracy;
4. wzmacniania integracji oraz solidarności społecznej;
5. zwiększania mobilności na rynku pracy.
W obliczu powyższego nie budzi wątpliwości, że ciążący na stronie skarżącej obowiązek kontroli uiszczania opłaty abonamentowej w żaden sposób nie jest powiązany z powyższymi zadaniami. Strona skarżąca nie jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1769, ze zm.), przewidujących, że zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej (art. 110 ust. 1) lub inne jednostki organizacyjne utworzone przez gminę w celu realizacji zadań pomocy społecznej (art. 111), zaś zadania pomocy społecznej w powiatach wykonują jednostki organizacyjne - powiatowe centra pomocy rodzinie (art. 112 ust. 1), a w województwach samorządowych jednostki organizacyjne - regionalne ośrodki polityki społecznej (art. 113 ust. 1). Strona skarżąca nie jest także jednostką obsługującą świadczenia rodzinne, o których mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.).
W myśl art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Strona skarżąca nie posiada więc interesu prawnego do żądania wydania zaświadczenia potwierdzającego, że dane osoby są lub nie są bezrobotne. Przepis art. 218 § 1 k.p.a. nie miał zatem zastosowania w sprawie.
Skarga nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło