III SA/Kr 272/10

WyrokWSA w Krakowie2010-07-14

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie o wymeldowanie w przypadku śmierci strony wnioskodawczyni, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., czy też może kontynuować postępowanie z urzędu bez udziału spadkobierców?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w przypadku śmierci strony, jeśli wezwanie spadkobierców nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania. Możliwość wszczęcia postępowania z urzędu nie zwalnia organu z obowiązku ustalenia stron i ich zawiadomienia. Kontynuowanie postępowania bez udziału spadkobierców stanowi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania A. R. z pobytu stałego na wniosek jego matki, S. R. Po śmierci wnioskodawczyni, organy administracji wydały decyzje o wymeldowaniu. A. R. w odwołaniu i skardze podniósł zarzut naruszenia art. 97 § 1 k.p.a. z uwagi na śmierć wnioskodawczyni, a także kwestionował ustalenia dotyczące jego pobytu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer spr. Sędziowie : WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody z dnia 2 lutego 2010 r. nr : [...] w przedmiocie wymeldowania I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane . Wojewoda decyzją z dnia 2 lutego 2010r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania A. R., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. znak; [...], która orzeczono o wymeldowaniu A. R. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi. S. R. wnioskiem z dnia 13 października 2008r. wystąpiła do organu I instancji o wymeldowanie syna A. R. z lokalu mieszkalnego przy ul. A w K. W uzasadnieniu wniosku podała, że syn w marcu br opuścił jej mieszkanie spółdzielcze i wyjechał do Francji do swojej przyjaciółki, gdzie planuje swoja przyszłość. Podała, że syn nie pozostawił swojego adresu, albowiem pragnie zamknąć dotychczasowy rozdział w swoim życiu. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] 2009r. orzekł o wymeldowaniu A. R. z pobytu stałego w lokalu przy ul. A w K. W odwołaniu od decyzji A. R. przede wszystkim podniósł, że jego matka S. R. zmarła w dniu 13 listopada 2009r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Z uwagi na śmierć wnioskodawcy , organ I instancji powinien na podstawie art. 97 § 1 kpa zawiesić postępowanie, ewentualnie wezwać do udziału w sprawie wszystkich następców prawnych zmarłej. Podniesiono, że fakt zgonu wnioskodawcy winien być znany Prezydentowi Miasta z urzędu, albowiem Urząd Stanu Cywilnego zawiadamia bezzwłocznie organ meldunkowy o zgonie osoby zameldowanej pod danym adresem. Nadto w odwołaniu zakwestionowano ustalenia poczynione przez organ I instancji odnośnie miejsca i charakteru pobytu A. R. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 2 lutego 2010r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ odwoławczy zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji i stwierdza, że w sprawie doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż A. R. kilka lat temu sam opuścił przedmiotowy lokal i jak wskazuje treść odwołania nadal w nim nie mieszka. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Nadto podkreślono, że opuszczenie przez A. R. z własnej woli lokalu przy ul. A w K., dało podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy odwołujący się obowiązku tego nie dokonał, do czego był zobowiązany na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy. Organ orzekając o wymeldowaniu w przypadku dobrowolnego opuszczenia lokalu, nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia miejsca stałego pobytu, ustala jedynie fakt opuszczenia lokalu, jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Odnośnie podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 97 § 1kpa, to zdaniem organu zarzut ten jest bezzasadny, albowiem w niniejszej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania. Nie można przesądzić w sposób kategoryczny, że w każdym przypadku śmierci wnioskodawcy należy umorzyć postępowanie, a nie prowadzić z urzędu. W świetle art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania. W sytuacji powzięcia przez organ I instancji o zgonie osoby wnioskującej o wymeldowanie, postępowanie w przedmiotowej sprawie byłoby przez ten organ prowadzone nadal z urzędu. Skargę na powyższą decyzję złożył A. R. W skardze podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na śmierć wnioskodawczyni powinno być zawieszone. Przedstawił także okoliczności dotyczące charakteru jego pobytu we Francji, a także informacje dotyczące jego miejsca zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymano argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymip.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga A. R. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Zasadny jest podstawowy zarzut podnoszony zarówno w skardze jak i w odwołaniu, iż w związku ze zgonem strony wnioskodawczyni S. R. zastosowanie winien znaleźć art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 1 kpa – organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stanowisko organu, iż mimo śmierci strony postępowanie może toczyć się nadal, albowiem postępowanie o wymeldowanie – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy – może być wszczęte zarówno na wniosek jak i z urzędu jest błędne. Możliwość wszczęcia danego postępowania administracyjnego z urzędu oznacza, że organ z własnej inicjatywy bez wniosku strony może wszcząć dane postępowanie. Ale możliwość wszczęcia postępowania z urzędu nie oznacza, że organ zwolniony jest z obowiązku ustalenia stron postępowania i zawiadomienia ich o wszczętym postępowaniu. Zasady, reguły prowadzenia postępowania administracyjnego są analogiczne bez względu, czy postępowanie zostało wszczęte na wniosek, czy z urzędu. W przypadku gdyby następcy zmarłej strony nie podtrzymali wniosku złożonego przez stronę, to organ może kontynuować to postępowanie z urzędu, ale przy udziale wszystkich stron. Tym samym przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że mimo zgonu strony nie ma zastosowania art. 97 § 1 pkt 1 kpa i kontynuowanie postępowania, stanowi naruszenie prawa, którego konsekwencją jest, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z warunkach wznowieniowych tj z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzje, uchyla decyzje jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło