III SA/Kr 274/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-03-24

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba skarżąca w sprawie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów gminy może zostać zwolniona od kosztów sądowych oraz czy może zostać ustanowiony dla niej radca prawny z urzędu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym odmowę przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów gminy, jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto, w sytuacji gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, sąd może ustanowić dla niej radcę prawnego z urzędu na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Stan faktyczny
L. W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie skargi na czynność Prezydenta Miasta z dnia 17 stycznia 2011 r. dotyczącej odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów gminy. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, bezdomną, zamieszkującą w przytulisku dla bezdomnych kobiet, utrzymującą się z zasiłku stałego w wysokości 444 zł i nieposiadającą majątku.
Rozstrzygnięcie
I) Umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; II) ustanowić dla L. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na czynność Prezydenta Miasta z dnia 17 stycznia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla L. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L. W. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie skargi na czynność Prezydenta Miasta z dnia 17 stycznia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest ona osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Jest bezdomna, zamieszkuje w przytulisku dla bezdomnych kobiet. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest otrzymywany zasiłek stały z pomocy społecznej w wysokości 444 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do takiej kategorii spraw należy kwalifikować także sprawy dotyczące odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy L. W. domaga się również ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja materialna i życiowa skarżącej nie pozwala na poniesienie przez nią kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Skarżąca jest osobą bezdomną, samotną, o orzeczonym stopniu umiarkowanym niepełnosprawności, nie posiadającą żadnego majątku. Jedynym źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały z pomocy społecznej w kwocie 444 zł. Posiadane środki finansowe z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej, nie ma ona zatem możliwości, aby poczynić z nich jakiekolwiek oszczędności. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło