III SA/Kr 278/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Tadeusz Wołek NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia 2 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych stwierdza nieważność decyzji I i II instancji Wojewoda decyzją z dnia 2 lutego 2011r. znak [...] na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwany dalej k.p.a.; - art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415 ze zm.); utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2010 r. znak [...] orzekającą o odmowie przedłużenia skarżącej – K. K. okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych o czas, przez który przysługiwałby jej zgodnie z odrębnymi przepisami zasiłek macierzyński. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Decyzją z dnia [...] 2009 r. znak [...] Starosta Powiatu orzekł o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną. Jednocześnie wobec wniosku skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z racji zatrudnienia w Irlandii Starosta Powiatu postanowieniem z dnia [...] 2009 r. znak [...] przekazał Marszałkowi Województwa ten wniosek jako organowi uprawnionemu do wydawania decyzji w sprawach świadczeń z bezrobocia wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Marszałek Województwa zawiesił w dniu 5 lutego 2010 r. postępowanie z wniosku skarżącej do czasu uzyskania zaświadczenia E 301 potwierdzającego zatrudnienie w Irlandii. W dniu 13 maja 2010 r. podjął postępowanie po wpłynięciu w/w zaświadczenia. Następnie, decyzją z dnia [...] 2010 r. Marszałek Województwa orzekł o przyznaniu K. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres 6 miesięcy od dnia 23 kwietnia 2010 r. w wysokości 80 % kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tj. kwoty 573,60 zł w okresie trzech pierwszych miesięcy oraz 450,40 zł brutto w kwocie proporcjonalnej do ilości dni za pozostały okres. Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. znak [...] orzekł o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku z dniem 23 października 2010 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Następnie do Starosty wpłynęło w dniu 8 grudnia 2010 r. pismo skarżącej, w którym wniosła ona o wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy czasokresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych z racji urodzenia dziecka w dniu 5 marca 2010 r. Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 73 ust. 3, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o odmowie przedłużenia skarżącej okresu pobierania zasiłku o czas, przez który przysługiwałby jej zasiłek macierzyński, powołując się na przepis art. 73 ust. 3 ww. ustawy, który mówi, że w razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek (...) lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, okres ten ulega przedłużeniu o czas, przez który przysługiwałby jej, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński. Odwołując się od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że zacytowany przez organ przepis nie dotyczy jej sytuacji, gdyż w dniu urodzenia dziecka oczekiwała dopiero na rozpatrzenie prawa do zasiłku. Wyjaśniła przy tym, że na skutek przedłużającego się postępowania tj. oczekiwania na druk E 301 z Irlandii (poświadczającego okresy zaliczane do przyznawania świadczeń z bezrobocia) kwestia jej prawa do zasiłku z tytułu bezrobocia została rozstrzygnięta już po urodzeniu się dziecka. Zasiłek ten przyznano jej bowiem od dnia 23 kwietnia 2010 r. Rejestracja w Urzędzie Pracy nastąpiła w dniu 19 października 2009 r. Gdyby z tym dniem ustalono prawo do zasiłku z tytułu bezrobocia, otrzymałaby również zasiłek za okres po urodzeniu dziecka odpowiadający okresowi zasiłku macierzyńskiego. W związku z tym wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż w podanych okolicznościach decyzja o odmowie przedłużenia okresu pobierania zasiłku jest krzywdząca. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i wyjaśniając, że przepis dotyczący możliwości przedłużenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych o czas odpowiadający okresowi zasiłku macierzyńskiemu dotyczy jedynie sytuacji gdy w chwili urodzenia się dziecka zasiłek dla bezrobotnych był pobierany. Natomiast w przypadku skarżącej tego rodzaju sytuacja nie zachodzi, w związku z czym zasiłek dla bezrobotnych nie może być przedłużony. Odnosząc się do kwestii ustalenia prawa do zasiłku w oparciu o dokument E 301 i w związku z tym przedłużenia się postępowania w sprawie ustalenia tego prawa organ zauważył, że w dniu rejestracji skarżąca nie przedstawiła żadnego dokutemu pozwalającego orzec o prawie do zasiłku, w związku z czym organ był zobligowany do oczekiwania na rozstrzygający w tym przedmiocie na dokument E 301. Dokument ten jest niezbędny przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, którzy pozostawali zatrudnieni w innym kraju UE/EOG. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody wniosła skarżąca, która podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreśliła, że z racji nieposiadania przez nią wpływu na czas uzyskania zaświadczenia E 301, decyzja w przedmiocie odmowy przedłużenia jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie ze względu na podniesione w niej zarzuty. Marszałek Województwa, decyzją z dnia [...] 2010 r. [...], przyznał skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 6 miesięcy od dnia 23 kwietnia 2010 r. w wysokości 80 % kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tj. kwoty 573,60 zł w okresie trzech pierwszych miesięcy oraz 450,40 zł brutto w kwocie proporcjonalnej do ilości dni za pozostały okres. W podstawie prawnej orzeczenia powołano m.in. art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. "c" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), który stanowi, że do zadań samorządu województwa w zakresie polityki rynku pracy należy realizowanie zadań wynikających z kooperacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a -c, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w szczególności wydawanie decyzji w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia. Decyzją z dnia [...] 2010 r. [...] Starosta orzekł o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania od dnia 23 października 2010 r. Powyższą decyzję podjęto na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia, który stanowi, iż do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy wydawanie decyzji o przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów. Przepis powołany w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej nie pozwalał jednak temu organowi administracyjnemu orzekać w sprawie. Przepis art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. "c" powołanej ustawy bowiem zawiera wyrażenie "w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia" mieszczące w sobie kategorie takich spraw jak utrata statusu bezrobotnego i utrata zasiłku dla bezrobotnych. Skoro tak, to właściwym w tego rodzaju sprawach był Marszałek Województwa a nie Starosta. Właściwość Marszałka wynika z art. 8 ust. 1pkt 8 lit c wyżej wskazanej ustawy, który stanowi, że do zadań samorządu województwa w zakresie polityki rynku pracy należy realizowanie zadań wynikających z kooperacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a -c, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w szczególności wydawanie decyzji w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia. Z przepisu art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy wynika, iż ustawa ma zastosowanie do obywateli polskich poszukujących i podejmujących zatrudnienie lub inną pracę zarobkową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zatrudnienie lub inną pracę zarobkową za granicą u pracodawców zagranicznych. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, skarżąca pracowała od 1 stycznia 2009 r. do 21 listopada 2009 r. w Irlandii. Rozwiązania prawne zawarte w tym akcie prawnym względem tej kategorii osób są zatem rozwiązaniami szczególnymi. Dodać należy, iż na mocy art. 9 ust. 1 pkt 15 ustawy starosta jedynie realizuje decyzje, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wobec powyższego Sąd uznał, iż decyzję z dnia [...] 2010 r. organ pierwszej instancji wydał z naruszeniem właściwości, co w konsekwencji skutkuje stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Przy rozpatrywaniu odwołania organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] 2010 r. nie spostrzegł, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą określoną w powołanym wyżej unormowaniu. Podkreślić należy, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji zwalnia Sąd od obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.