III SA/Kr 279/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-03-07

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w części obejmującej wpis od skargi, jeśli nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W analizowanej sprawie, mimo posiadania przez skarżącą domu i użytków rolnych, jej sytuacja materialna, uwzględniająca dochody, wydatki na utrzymanie rodziny oraz problemy zdrowotne, uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. J. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w części obejmującej wpis od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawczyni opisała swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochody rodziny, posiadany dom i użytki rolne, a także wysokie koszty utrzymania i problemy zdrowotne. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w części obejmującej wpis od skargi w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczyła w rubryce 4 iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych precyzując w rubryce 5, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego w kwocie 100 zł od swojej skargi o uiszczenie którego została wezwana a w związku z tym prosi o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w pełnej jego wysokości Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema synami i dwoma córkami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom mieszkalny o powierzchni 150 m2, działka budowlana o powierzchni 0,0582 ha na której stoi ten dom oraz stojące ugorem użytki rolne o powierzchni 0,4985 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedstawiających większej wartości przedmiotów. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 4420 zł. Wyjaśniła, że składa się na to jej renta w wysokości 720 zł netto, dochody dwóch synów z prac dorywczych w kwotach odpowiednio po ok. 500 i 600 zł, wynagrodzenia córek ze stosunku pracy w kwotach odpowiednio po 1680 zł i 840 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że kwota wpisu o uiszczenie którego została wezwana stanowi dla niej i jej rodziny bardzo znaczący wydatek, którego nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powiada, że żyją na skraju ubóstwa. Mąż nie żyje. Twierdzi, że wspólne dochody gospodarstwa domowego pozwalają rodzinie jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skromny budżet rodzinny znacznie obciążają wydatki na utrzymanie domu, wydatki na zakup lekarstw, koszty wizyt u lekarzy, koszty związane z wyjazdami na zabiegi rehabilitacyjne skarżącej. Opisała swoje problemy zdrowotne. Wyjaśniła, że wykazane użytki rolne stanowią małżeńską wspólność majątkową z mężem, który zmarł w 1996 r. przy czym zaznaczyła, że postępowania spadkowego nie przeprowadzono. Wymieniając, średnie miesięczne koszty ponoszone na utrzymanie domu wskazała, że na opał przeznaczają 350 zł, na gaz 200 zł, na prąd 330 zł, na wodę i ścieki 100 zł, na nieczystości 26 zł, na leki 150 zł. Do wniosku dołączyła zaświadczenie o posiadanych nieruchomościach i ich areale oraz odcinek wypłaty swojej renty. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej strony a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Chociaż bowiem łączne dochody rodziny na pierwszy rzut oka wyglądają nie najgorzej, to jednak nie można tracić z pola widzenia, że po odjęciu wykazanych stałych miesięcznych wydatków sześcioosobowa rodzina skarżącej ma do dyspozycji już tylko 3264 zł W przeliczeniu na osobę daje to kwotę 544 zł na osobę. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki na takim poziomie wystarczają z trudem na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Skarżąca sama to zresztą akcentuje podnosząc, że żyją na skraju ubóstwa gdyż wspólne dochody gospodarstwa domowego pozwalają rodzinie jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazany majątek nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem posiada on potencjalnie określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia domu gdzie zamieszkuje z dziećmi albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawy egzystencji tych osób. Co się natomiast tyczy posiadanych użytków rolnych, które obecnie stoją ugorem to nie można zapominać tej części wyjaśnień skarżącej gdzie podaje, że stanowiły one przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej przy czym po śmierci męża skarżącej nie przeprowadzono cały czas postępowania spadkowego. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy bowiem zgodzić się ze skarżącą że aktualnie nie jest ona w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny wygospodarować środków na wpis od skargi o uiszczenie którego była wzywana. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło