III SA/Kr 280/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-07-18
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie o swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jej dochody oscylują w granicach progu ubóstwa, posiada długi i korzysta z pomocy społecznej, mimo posiadania przez jej córki udziału we współwłasności nieruchomości?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, jeśli złoży dokładne oświadczenie o swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, które nie wzbudza istotnych wątpliwości. W sytuacji, gdy dochody gospodarstwa domowego oscylują w granicach progu ubóstwa, występują problemy zdrowotne, długi i konieczność korzystania z pomocy społecznej, nawet posiadanie przez członków rodziny udziału we współwłasności nieruchomości nie wyklucza przyznania prawa pomocy, jeśli bieżące dochody nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca M. J. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a jej miesięczne dochody gospodarstwa domowego wynoszą około 1600 zł brutto (renta skarżącej i wynagrodzenie córki). Podkreśliła, że jest osobą bezdomną, ma długi, a dochody przeznacza na bieżące utrzymanie. Sąd, znając z urzędu inne postępowanie zainicjowane przez skarżącą, wiedział o posiadaniu przez jej córki udziału w nieruchomości. Skarżąca pozostaje pod opieką MOPS.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2008 r na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. J. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym, rzecznikiem patentowym.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z dwiema dorosłymi córkami.
Określając swój majątek uwidoczniła, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę około 1600 zł brutto wyjaśniając, że składa się nań 490 zł jej renty oraz około 1100 zł wynagrodzenia za pracę jednej z córek.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest osobą bezdomną. Jak podaje, skarżąca ma długu na około 7 tyś złotych, posiadane dochody przeznacza zaś w całości na bieżące utrzymanie do czego dokłada się także jej pracująca córka. Druga z córek choruje. Nie jest objęta ubezpieczeniom zdrowotnym. Skarżąca nie ma możliwości zaciągnięcia dalszych pożyczek. Rodzinie brakuje na leki, a nawet na bilety komunikacyjne. Niewielkie dochody gospodarstwa domowego skarżącej potwierdzają przedłożona kopia zaświadczenia ZUS oraz wyciągi z należących do niej i córki rachunków bankowych.
Wobec tego, iż nie jest to jedyna sprawa jaką skarżąca inicjuje przez tutejszym wojewódzkim sądem administracyjnym więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że do córek skarżącej należy udział w nieruchomości położonej na terenie gminy C. M. darowany im swego czasu przez skarżącą. W związku z problemami finansowymi skarżąca pozostaje pod stałą opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Okoliczności te wynikają bowiem z akt sprawy prowadzonej do sygn. III SA/Kr 931/07.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §2 ppsa) o ile - poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa). Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja prawna opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, że stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów oraz nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów źródłowych (arg. ex art. 255 ppsa)
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła wymagane oświadczenie przedkładając dla wykazania wysokości dochodów swego gospodarstwa domowego kopie dokumentów źródłowych w postaci zaświadczenia ZUS oraz wyciągi z należących do niej i córki rachunków bankowych. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Niewielkie nieścisłości należy położyć na karb nieporadności skarżącej. Skarżąca wraz z córkami generalnie rzecz ujmując - przynależy do osób niezamożnych. Tak bowiem należy postrzegać rodzinę w której dochód na osobę oscyluje w granicach ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej progu ubóstwa, której członkowie borykają się z problemami natury zdrowotnej, która posiada długi i jest zmuszona korzystać z oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej wsparcia. Takiego spojrzenia nie zmienia znany z urzędu fakt posiadania przez córki udziału we współwłasności nieruchomości położonej w gminie C. Chociaż co do zasady ma on określoną wartość podkładową dla ewentualnej pożyczki to jednak mizeria dochodów bieżących gospodarstwa domowego skarżącej powoduje, że kwestia wymaganej przez banki zdolności kredytowej jest więcej niż dyskusyjna.
Mając na uwadze powyższe i przewidując wysokość kosztów sądowych w sprawie oraz minimalne tylko opłaty za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można dojść do konkluzji, że choć obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak skarżąca nie będzie w stanie ich ponieść. Z tego względu należała jej się pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięciu takiemu nie sprzeciwiało się uprzednie przekazanie wniosku do rozpatrzenia sadowi w trybie art. 247 ppsa. Skoro bowiem sędzia przewodnicząca sądowi na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2008 r. zdecydowała się przekazać na powrót wniosek skarżącej referendarzowi do rozpatrzenia sytuacja taka siłą rzeczy oznacza ni mniej ni więcej jak tylko, że zdaniem sądu okoliczności poprzedzające wniesienie skargi nie są jednoznaczne i wymaga ona głębszej analizy prawniczej a to pozbawia skargę cechy oczywistej bezzasadności.
Z przytocznych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło