III SA/Kr 281/06
WyrokWSA w Krakowie2007-02-27
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Wiesław Kisiel, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa funkcjonariusza Służby Więziennej do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące normatywnej powierzchni użytkowej, czy też wyłącznie przepisy ustawy o Służbie Więziennej określające powierzchnię mieszkalną?Ratio decidendi
Prawo funkcjonariusza Służby Więziennej do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest regulowane wyłącznie przepisami ustawy o Służbie Więziennej. Akty wykonawcze, takie jak rozporządzenia, mogą być stosowane jedynie do określenia wysokości pomocy finansowej, a nie do ustalenia samego prawa do niej. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej, gdy funkcjonariusz zajmował lokal o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej lub przekraczającej normę wynikającą z ustawy.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Służby Więziennej złożył wniosek o pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że funkcjonariusz zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni przekraczającej przysługującą mu normę, zgodnie z ustawą o Służbie Więziennej. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując argumentację prawną. Skarżący kwestionował zastosowanie przepisów ustawy, domagając się zastosowania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które jego zdaniem definiowało należną powierzchnię użytkową w sposób korzystniejszy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer spr. Sędziowie NSA Wiesław Kisiel NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 16 stycznia 2006 r Nr : [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego skargę oddala
III SA/Kr 281/06
Uzasadnienie
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją nr [...] z dnia 16 stycznia 2006r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kpa, art.85, 90, 91 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej /tj. Dz.U. z 2002r. nr 207, póz. 1761 z późn.zm./, po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymał w mocy decyzję dyrektora Zakładu Karnego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. o odmowie przyznania pomocy finansowej.
Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:
A. S. funkcjonariusz Zakładu Karnego w [...] w służbie stałej złożył w dniu [...] października 2002r. wniosek o pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Jak wynika z ustaleń organu I instancji A. S. wraz z żoną i dwójką dzieci zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w budynku Ośrodka Zdrowia w miejscowości [...]. Tytułem prawnym do zajmowania lokalu była umowa najmu na czas nieokreślony zawarta przez B. S z Zarządem Gminy [...] w dniu [...] marca 2000r. Z załączonej dokumentacji wynika, że w przedmiotowym lokalu są dwa pokoje, a powierzchnia mieszkalna wynosi 31,68m2. Jak ustalił organ I instancji miejscowość [...] jest miejscowością pobliską w stosunku do [...] . Powyższe okoliczności stanu faktycznego są bezsporne.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. odmówił przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z przepisem art.91 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej "Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: zajmującemu w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lub dom" . A. S posiada uprawnienia do czterech norm co stanowi 28m2. powierzchni mieszkalnej, natomiast w zajmowanym lokalu powierzchnia mieszkalna wynosi 31,68m2. Tym samym w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej A. S. miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Tym samym na podstawie art.91 ust. 1 i 3 w zw. z art.85 ust.2 ustawy organ I instancji uznał, że A. S. nie przysługiwało prawo do pomocy finansowej, albowiem zajmował lokal zgodny z przysługującymi mu normami powierzchni mieszkalnej.
Odwołanie od decyzji złożył A. S.. W odwołaniu wskazał, że wniosek o pomoc finansową złożył w dniu [...] października 2002r., a więc zgodnie z § 8 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom S W, przy rozpatrywaniu jego sprawy powinno stosować się przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom S W. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 5 zarządzenia " przez należną powierzchnię użytkową" rozumie się powierzchnię mieszkalną lokalu ustaloną na podstawie art.85 ust.2 ustawy z uwzględnieniem górnej granicy normy jednostkowej. W związku z powyższym przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej należało przyjąć górną granicę , a więc 10 m2, a nie 7m2. Przy przyjęciu górnej granicy lokal mieszkalny nie odpowiada przysługującej powierzchni mieszkalnej, a więc pomoc finansowa na uzyskanie lokalu jest zasadna.
Organ II instancji, decyzją z dnia 16 stycznia 2006r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymał argumentacje prawną na którą wskazał organ i instancji. Natomiast odnosząc się do zarzutu odwołania wskazano, że przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997r., jako aktu wykonawczego, nie mogą być stosowane do ustalenia prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego, a jedynie do określenia wysokości, zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej i tylko po ustaleniu tego prawa w oparciu o przepisy ustawy o Służbie Więziennej.
Skargę na powyższą decyzję złożył A. S., wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji i decyzji organu I instancji , jako rażąco naruszających prawo. W uzasadnieniu skargi wskazał, że do rozpoznania jego wniosku winno mieć zastosowanie zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997r. W §1 pkt 5 zarządzenia zawarta jest definicja należnej powierzchni użytkowej, zgodnie z którą jest to powierzchnia mieszkalna ustalona na podstawie art.85 ust.2 ustawy z uwzględnieniem górnej granicy normy jednostkowej, pomnożonej przez wskaźnik 1,66. Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do twierdzenia, że powierzchnia mieszkalna lokalu posiadanego przez skarżącego przekracza należną powierzchnię użytkową, a tym samym, iż zasadna jest odmowa przyznania pomocy finansowej.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymano stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Jeszcze raz podkreślono, że przepisy zarządzenia nie mogą być stosowane do ustalenia prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego, a jedynie mogą być stosowane do określenia wysokości pomocy finansowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 12707 sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, póz. 12697 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja zgodna jest z obowiązującym stanem prawnym.
Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny, a przedmiotem sporu jest ustalenie podstawy prawnej w oparciu o którą sprawa winna być rozstrzygnięta.
Podstawę prawną przyznania prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego reguluje art.90 ust.1ustawy w zw. z art.85 i art.91 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej. Według art.85 ust. 1 powołanej ustawy "Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art.86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Realizacją tego prawa jest do lokalu mieszkalnego jest prawo do pomocy finansowej. Przesłanki prawa do lokalu wyznacza art.85 ust.2 ustawy, regulując ustalenie powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi. Jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej wynosi od 7 m2 do 10 m2. Drugą granicę wyznaczającą prawo do pomocy finansowej funkcjonariusza kształtuje art.91 ust. 1 ustawy regulując sytuację, w której funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, a zatem wyłączając również prawo do pomocy. A zatem tylko przepisy ustawy określają kiedy funkcjonariuszowi przysługuje prawo do pomocy finansowej.
Ustawa o Służbie Więziennej w rozdziale 6 regulującym uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy, posługuje się jedynie pojęciem powierzchnia mieszkalna. Pojęcie "normatywnej powierzchni użytkowej" zawarte jest tylko w zarządzeniu. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu administracyjnego, a w szczególności wyrokiem składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2002r. syg.akt OSA 8/01, zarządzenie jako akt tzw. prawa wewnętrznego nie może normować praw i obowiązków funkcjonariuszy. Wymienione wyżej zarządzenie może mieć jedynie zastosowanie w przypadku, gdy prawo do pomocy finansowej zostało już ustalone zgodnie z przepisami ustawy o Służbie Więziennej. W konsekwencji pojęcie należnej powierzchni użytkowej wynikające z §1 pkt 5 powyższego zarządzenia Ministra Sprawiedliwości może być stosowane tylko na potrzeby przepisu wykonawczego to jest do obliczenia wysokości pomocy finansowej, a nie do ustalenia prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej, które uregulowane jest w ustawie o Służbie Więziennej.
Powyższa wykładnia przepisów regulujących prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie np. w wyroku z dnia 18 marca 2005r. sygn.akt OSK 1220/04 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd " Prawo funkcjonariusza Służby Więziennej do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest regulowane ustawa z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej, a zatem w zakresie regulacji ustawowej nie jest dopuszczalne jej interpretowanie przy stosowaniu rozwiązań prawnych wynikających z aktów wykonawczych " /LEX nr 164737/.
Stąd też w rozpoznawanej sprawie stanowisko organów administracyjnych jest prawidłowe. Prawo do pomocy finansowej ustalane jest w oparciu o przepisy ustawy, natomiast wysokość pomocy finansowej ustalana jest na podstawie stosownych przepisów wykonawczych, w zależności od daty złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło