III SA/Kr 281/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. B na okres do czasu przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego skargę oddala Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz art. 104 § 1 K.p.a. orzekł o zatrzymaniu D. S. prawa jazdy kategorii B na okres do czasu przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] 2018 r. D. S. skierowany został na badania lekarskie w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W decyzji wyznaczono 30 dniowy termin na poddanie się badaniom. W związku z nieprzedłożeniem orzeczenia psychologicznego w wymaganym terminie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania D. S. prawa jazdy. Do chwili obecnej D. S. nie wykonał zleconych badań lekarskich i nie przedłożył wymaganego orzeczenia. Od powyższej decyzji odwołanie złożył D. S. wskazując, iż podstawą wydania przedmiotowej decyzji jest wyrok nakazowy Sądu Rejonowego z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt [...]. Od wyroku tego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu w związku z wadliwym doręczeniem tego wyroku. Zdaniem odwołującego w sprawie występuje zagadnienie wstępne, które wymaga zastosowania zawieszenia postępowania. Podniósł, iż w przypadku uwzględnienia wniosku wyrok nakazowy straci moc i nie będzie obowiązywał. W związku z tym odpadnie przyczyna skierowania na badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 grudnia 2018 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a b ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a/ o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2, b/ o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Wobec nieprzedstawienia przez D. S. orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem, zasadnym jest w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy o kierujących pojazdami wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Kolegium wskazało, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, iż podstawą wydania przedmiotowej decyzji jest wyrok nakazowy Sądu Rejonowego z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt [...], od którego to wyroku tego złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu w związku z wadliwym doręczeniem tego wyroku, Kolegium wskazało, iż podstawą prawną wydania przedmiotowej decyzji jest powołany wyżej art. 102 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy. Przepis ten odnosi się do nieprzedstawienia orzeczenia o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Obowiązek zaś wykonania badań wynika z uzyskania informacji o kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Informacja tak wynika z interwencji, która miała miejsce w dniu 4 kwietnia 2017 r. podczas której dokonano badania na zawartość środka odurzającego w ślinie z wynikiem pozytywnym. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł D. S. zarzucając naruszenie: 1/ art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postepowania w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny; 2/ art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie w szczególności błędne przyjęcie, w oparciu o niewystarczający w tym zakresie materiał dowodowy, że w dacie wydawania decyzji istniały podstawy uzasadniające zatrzymanie prawa jazdy do czasu przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego; 3/ art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 K.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji; 4/ art. 15 K.p.a. poprzez ograniczenie się do kontroli decyzji organu I instancji i zaniechanie oceny sprawy pod względem merytorycznym i prawnym co skutkuje załatwieniem sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności; 5/ art. 136 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej i wydanej w oparciu o niepełny materiał dowodowy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki na podstawie których takowa decyzja może zostać wydana; 6/ art. 107 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lakoniczny, uniemożliwiający merytoryczne ustosunkowanie się do stanowiska organu odwoławczego oraz jej instancyjną kontrolę. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wynikającymi z przytoczonych przepisów doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2017.978), dalej u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem m.in. wówczas, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 wskazanej ustawy. Wyłącznymi zatem przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i po trzecie brak wykonania tegoż obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. W decyzji tej wyznaczono skarżącemu miesięczny termin od dnia jej doręczenia na wykonanie wskazanych badań. Orzeczenie lekarskie skarżący miał obowiązek przedłożyć w terminie trzech miesięcy od dnia odbioru decyzji. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 1 czerwca 2018 r. Zatem decyzja zawierała pouczenie o treści art. 12 ust. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. 2014.970), tj. obowiązku poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Przepis art. 101 u.k.p. wszedł w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. , zatem pouczenie to było zgodne z regulacją obowiązującą w dniu wydania decyzji o skierowaniu na badanie. Bezsporne i przesądzające dla oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jest, że skarżący nie zgłosił się na kontrolne badania lekarskie w wymaganym terminie 1 miesiąca i w konsekwencji nie przedstawił w terminie staroście – Prezydentowi Miasta orzeczenia lekarskiego. Skarżący nie uczynił tego do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaistniały przesłanki z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, gdyż w wymaganym terminie skarżący nie stawił się na badanie lekarskie i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W związku z powyższym, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 403/16, LEX nr 2151301; WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, LEX nr 2189919; NSA z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2224/14, opub. w LEX nr 2082527). Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie zgłosił się na badania lekarskie, mimo że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu, a w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się na badanie lekarskie, miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Organ wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt.3 lit. a) ustawy nie bada zasadności wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Niezasadnie więc zarzuca skarżący w skardze zaniechanie przez organy należytego ustalenia stanu faktycznego, wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jak już bowiem wskazano wyżej, wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami są: posiadanie prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i niewykonanie tegoż obowiązku, jak i nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro więc decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r. nr [...], która stała się ostateczna, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, to stanowiła jedną z przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji. Pozostałe zarzuty skargi również nie mogły zostać uwzględnione. W aktach przedstawionych Sądowi zalega odpis wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt [...], którym Sąd uznał skarżącego winnym popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 kodeksu wykroczeń. Wyrok ten był podstawą wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało podstaw, aby czynić przedmiotem swoich rozważań podnoszone przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuty kierowane przeciwko powyższemu wyrokowi, ponieważ nie jest organem powołanym do oceny postępowań prowadzonych przez sądy powszechne. Co więcej Sądowi z urzędu wiadomym jest, że postanowieniem z dnia 9 listopada 2018 r. Sąd Rejonowy II Wydział Karny odmówił przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku nakazowego. Przypomnieć przy tym należy, że przesłanką wydania zaskarżonej decyzji nie było istnienie powyższego wyroku, ale fakt niepoddania się przez skarżącego badaniu lekarskiemu, który to obowiązek wynikał z ostatecznej decyzji i w konsekwencji nie przedstawienia orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego zachowano wszystkie uprawnienia strony i zapewniono skarżącemu czynny udział w postępowaniu, a zebrany materiał dowodowy wyjaśniał wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności. Zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie z urzędu. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu i przedstawienia w wymaganym terminie stosownego orzeczenia a ponieważ tego nie uczynił, to obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.