III SA/Kr 281/26
WyrokWSA w Krakowie2026-05-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Karcz, Sędzia WSA Janusz Kasprzycki, Asesor WSA Magdalena Gawlikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji pełnoletniemu domownikowi, potwierdzone jego podpisem, jest skuteczne i czy termin do wniesienia zażalenia biegnie od daty tego doręczenia, nawet jeśli adresat nie został faktycznie poinformowany o treści postanowienia?Ratio decidendi
Doręczenie pisma stronie postępowania pełnoletniemu domownikowi, potwierdzone jego podpisem i oświadczeniem o zobowiązaniu do przekazania pisma adresatowi, jest skuteczne na mocy art. 43 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Skuteczność tego doręczenia nie zależy od faktycznego przekazania pisma adresatowi. Termin do wniesienia zażalenia biegnie od daty takiego doręczenia zastępczego, a wniesienie zażalenia po jego upływie skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu.Stan faktyczny
Skarżący D. D. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone 12 grudnia 2025 r. pełnoletniemu domownikowi skarżącego, K. D. Zażalenie zostało nadane pocztą 23 grudnia 2025 r., co organ odwoławczy uznał za wniesienie po terminie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o doręczeniach, błędne ustalenie terminu do wniesienia zażalenia oraz wady uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Karcz Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2026 roku skargi D. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 stycznia 2026 r., nr 1201-IEW-1.7113.1.2026.3 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z 21 stycznia 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził uchybienie przez D. D. (dalej skarżący) terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej z 8 grudnia 2025 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów, w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z 22.10.2025r. nr [...] i nr [...] oraz z 30.10.2025r. nr [...].
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej 8 grudnia 2025 r. wydał opisane wyżej postanowienie.
Postanowienie to zostało doręczone 12 grudnia 2025 r. pełnoletniemu domownikowi – K. D.
Od ww. postanowienia, pismem z 19 grudnia 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej 23 grudnia 2025 r.) skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej przedstawiając w nim zarzuty do ww. postanowienia.
Wymienionym na wstępnie postanowieniem z 21 stycznia 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy, powołując się min. na treść art. 43 zd. 1 k.p.a. wskazał, że wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej postanowienie z 8 grudnia 2025 r. zostało wysłane na adres: [...] S., S. [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że doręczone zostało pełnoletniemu domownikowi K. D. 12 grudnia 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia upływał z dniem 19 grudnia 2025 r. Zażalenie od ww. postanowienia skarżący wniósł pismem z 19 grudnia 2025 r. nadanym w placówce pocztowej dopiero 23 grudnia 2025 r., zatem po upływie 7-dniowego terminu do wniesienia zażalenia.
W związku z tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że przedmiotowe zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego złożenia, o którym mowa w art. 17 u.p.e.a. i na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a, wydał zaskarżone postanowienie.
Na postanowienie to skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj. art. 40 § 1 k.p.a., poprzez uznanie za prawnie skutecznie doręczone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej z 8 grudnia 2025 roku, mimo tego, że nie zostało ono doręczona stronie postępowania tj. skarżącemu,
2. przepisów postępowania tj. art. 134 k.p.a., poprzez wadliwe uznanie, iż zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej z 8 grudnia 2025 r., wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu, w sytuacji, gdy nie może być mowy o prawidłowym doręczeniu przedmiotowego postanowienia, co skutkowało nienależytym ustaleniem daty, od której należy liczyć termin na wniesienie zażalenia,
3. art 8 w zw. z art 11 w zw. z art. 124 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przytoczenia w uzasadnieniu faktów, które uznano za udowodnione, informacji o dowodach, które stanowiły podstawę faktyczną poczynionych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego oraz brak przytoczenia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia wraz z wykładnią stosowanych przepisów, przez co w znacznym stopniu ograniczona została możliwość zapoznania się przez stronę z procesem myślowym, który doprowadził do wydania takiego a nie innego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast, według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Tylko stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Oceniając zaskarżone postanowienie przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 21 stycznia 2026 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest zgodne z prawem.
Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei w myśl art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Stosownie do art. 17 § 1 zd. 3 u.p.e.a., zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
Zgodnie z treścią art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 43 zd. 1 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
Przywołane wyżej przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym za pośrednictwem art. 18 u.p.e.a.
W przedmiotowej sprawie spór dotyczy tego, czy korespondencja zawierająca postanowienie organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu, skoro została odebrana przez dorosłego domownika, a nie przez skarżącego. Powyższe ustalenie determinuje z kolei ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia i zachowanie terminu do jego wniesienia.
W sprawie nie było kwestionowane, że korespondencja zawierająca postanowienie organu I instancji została właściwie skierowana do skarżącego jako strony postępowania, na prawidłowy adres. Nie kwestionowano również, że osoba odbierająca korespondencję była dorosłym domownikiem i że odebrała korespondencję 12 grudnia 2025 r. Okoliczności te potwierdza wydruk UPD (k. 12). Na potwierdzeniu odbioru postanowienia organu I instancji znajduje się podpis odbiorcy, tj. K. D., adnotacja informująca, że pismo doręczono pełnoletniemu domownikowi oraz data doręczenia – 12 grudnia 2025 r. (k.57).
Wydając zaskarżone postanowienie organ dysponował więc zwrotnym potwierdzeniem odbioru postanowienia organu I instancji, z którego wynikało że doręczenie tego postanowienia nastąpiło 12 grudnia 2025 r. w trybie art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi). Potwierdzeniu temu, jako dokumentowi urzędowemu służy domniemanie zgodności z prawdą powyższych informacji. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się okoliczności, które mogłyby spowodować podważenie tego domniemania. Takich okoliczności również skarżący nie podniósł w skardze. Co prawda, skarżący zarzucił brak prawidłowego doręczenia postanowienia z 8 grudnia 2025 r., nie wskazał jednak na czym to nieprawidłowe doręczenie miałoby polegać.
Natomiast samo pobranie przez domownika przesyłki, potwierdzone znajdującym się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisem, uznawane jest za oświadczenie, iż domownik zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi. Bez wpływu na skuteczność doręczenia pozostaje kwestia czy faktycznie przesyłka zostaje przekazana. Istotą doręczenia zastępczego jest bowiem już samo powstanie domniemania takiego przekazania, czyli samo pobranie przesyłki przez domownika oraz pokwitowanie jej odbioru. Przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia, kiedy doszło do rzeczywistego zaznajomienia się adresata decyzji z jej treścią.
Wobec powyższego należało uznać, że termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg 12 grudnia 2025 r., a upłynął 19 grudnia 2025 r. Tymczasem przesyłkę zawierającą przedmiotowe zażalenie nadano w dniu 23 grudnia 2025 r. (dowód: koperta ze stemplem pocztowym, k. 1 akt adm. II instancji).
Niewątpliwie zatem skarżący wniósł zażalenie po upływie ustawowego terminu, a ustalenia organu II instancji okazały się prawidłowe. W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zobowiązany był stwierdzić, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Sąd zaznacza, że kwestia dochowania (lub niedochowania) terminu jest kwestią obiektywną i nie zależy od uznania organu rozpatrującego zażalenie.
W swojej skardze do Sądu skarżący nie podważył skuteczności doręczenia mu postanowienia organu I instancji, jak i ustaleń organu odwoławczego co do momentu wniesienia zażalenia.
Skarżący zarzucił w skardze naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. jednakże Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu żadnej nieprawidłowości, a skarżący nie wskazał na czym miałoby to naruszenie polegać.
Również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest zdaniem Sądu kompletne i wyczerpujące zarówno w zakresie przedstawienia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanych przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło