III SA/Kr 284/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ja z kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi. Skarżąca w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Przedstawiając swoją sytuację materialną podała, że jest współwłaścicielem nieruchomości objętej postępowaniem, należy do niej 57 metrowe mieszkanie spółdzielcze oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,56 ha objęta postępowaniem spadkowym po zmarłym mężu. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochód jej gospodarstwa domowego wynosi 518,47 zł i stanowi go otrzymywana po mężu renta rodzinna. Uzasadniając swoje aktualne starania podniosła, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania. Utrzymuje się bowiem z niewielkiej renty, zaś wskazane nieruchomości nie przynoszą dochodów. Do wniosku dołączyła kopie odcinków otrzymywanej z renty z ostatnich trzech miesięcy, zaświadczeń o wysokości dochodu podlegającego opodatkowaniu, Mając na uwadze powyższe zaważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że skoro w reakcji na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi (vide: zarządzenie) skarżąca w piśmie datowanym na dzień 15 maja 2009 r. wniosła "o zwolnienie jej z tej opłaty" (vide: pismo) to nawet jeśli w rubryce 4 wypełnionego na żądanie formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie poczyniła stosownych zakreśleń ograniczając się li tylko do uzasadnienia, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania i tak w przedstawionym układzie należało przyjąć, że rzeczywistą treścią żądania skarżącej stanowi w istocie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Odnosząc się do tak rozumianego wniosku należały stwierdzić, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie w którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zostało oparte w zasadzie na tych samych przesłankach co instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w procesie cywilnym (por. H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631) to rozstrzygająca dla uznania zasadności takiego wniosku jest ocena oświadczenia skarżącej. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skoro skarżąca złożyła oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa gdzie wskazała na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło swoich dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącej między innymi także i dlatego, że koresponduje z wcześniejszymi jakie składała była w innych sprawach poddanych kognicji tutejszego sądu. Zestawiając kwotę środków finansowych pozostających do swobodnego rozporządzenia z otrzymywanej renty z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej (200 zł) można stwierdzić, że choć obiektywnie nie przewyższają one dochodów skarżącej to jednak nie pozostają dla skarżącej bez znaczenia. Jej dochody są bowiem niższe od dochodów przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 października 1983 r. I CZ 151/83 OSNCP 1984/5 poz. 82 Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 2000/8 str. 526) a to via facti przesądza, że skarżąca nie miała specjalnych możliwości aby poczynić oszczędności. Nadto nie można tracić z pola widzenie i tego, że jak skarżąca podaje zaangażowana jest również w inne postępowania sądowe. Okoliczność, że należy do niej mieszkanie spółdzielcze a nadto ułamkowy udział w nieruchomości przy ul. [...] w K. (k. 79 akt. admin) oraz nieruchomość rolna objęta postępowaniem spadkowym po mężu, które wedle słów skarżącej trwa od 1995 r. nie powinna być rozstrzygająca na niekorzyść skarżącej ex machina. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że choć wymienione składniki majątkowe posiadają określoną wartość podkładową to przy posiadanych dochodach skarżąca nie ma wymaganej przez banki zdolności do bieżącego regulowania zobowiązań (tzw. zdolności kredytowej). Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś, że zbycie ich ad hoc jest i trudne do wykonania (np. z uwagi na nieuregulowany stan prawny schedy po mężu, czy zamieszkiwania w mieszkaniu) i siłą faktu wiąże się ze znacznym ryzykiem pokrzywdzenia skarżącej przy tego rodzaju transakcji limitowanej czasem (por. także orzeczen. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Uwzględniając to wszystko udzielono skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.