III SA/Kr 287/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 stycznia 2015r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Prezydent Miasta w dniu [....] 2000 r. wydał decyzję w sprawie: [....] orzekającą o zmianie danych ewidencyjnych dla obrębu nr [.....], jednostka ewidencyjna K. polegającej na zmianie danych przedmiotowych dla działki ewidencyjnej nr 555. Zmiana ta polegała na dokonaniu w operacie ewidencyjnym aktualizacji powierzchni (z dotychczasowej 0.1114 ha na zmienioną 0.1058 ha) i zmianie oznaczenia (zmienione oznaczenie nr 555/1) tej działki. Następnie na mocy tego samego rozstrzygnięcia, z nowo powstałej działki ewidencyjnej nr 555/1 wydzielone zostały działki: nr 555/2 (o powierzchni 0.0727 ha), nr 555/3 (o powierzchni 0.0193 ha), nr 555/4 (o powierzchni 0.0091 ha) i nr 555/5 (o powierzchni 0.0047 ha). Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie mapy uzupełniającej wraz z wykazem zmian sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr. inż. J. S. w dniu 10 maja 2000 r., nr ks. rob. [....] przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 czerwca 2000 r. za numerem [.....]. Organ ewidencyjny wskazał, że w toku wykonywania przez geodetę uprawnionego prac geodezyjnych na wniosek Sądu Rejonowego [.....] (w związku z toczącym się przed wyżej wymienionym sądem postępowaniem w sprawie o dział spadku po zmarłej H. P.), stwierdzony został w operacie ewidencyjnym błąd wymagający usunięcia, polegający na połączeniu w działce ewidencyjnej nr 555 nieruchomości o zróżnicowanym stanie prawnym. Na skutek braku wniesienia odwołania od powyższej decyzji Prezydenta Miasta z [......] 2000 r., z dniem 30 sierpnia 2000 r. decyzja ta stała się ostateczna. D. K. pismem z 26 maja 2014 r. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego tą ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [.....] 2000 r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Zaskarżonej decyzji zarzucono wydanie jej na podstawie sfałszowanej dokumentacji. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [.....] 2014 r. nr [.....] działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku D. K. odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [.....] 2000 r. nr [.....] w sprawie zmiany danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [.....] jedn. ewid. K. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z 24 czerwca 2014 r. zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o osobisty kontakt w celu zapoznania się z zebranymi w sprawie dokumentami. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik przesłał kserokopie protokołu z posiedzenia Sądu Rejonowego [....] Wydział [....] Cywilny sygn. akt [.....]. Organ pismem z 18 lipca 2014 r. ponownie zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o przesłanie dokumentu potwierdzającego sfałszowanie dowodów, na których oparto się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 17 września 2014 r. pełnomocnik poinformował, że wszystkie dokumenty zostały złożone przy piśmie z dnia 4 kwietnia 2014 r. Organ stwierdził, że przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznej muszą być interpretowane ściśle, o czym przesądza zasada trwałości decyzji ostatecznych wyrażona w art. 16 § 1 K.p.a. Z zasadą tą wiąże się konstatacja, iż strony, które nie kwestionowały rozstrzygnięcia decyzji w przewidzianym przepisami trybie zwyczajnym nie mogą powoływać się na wszystkie uchybienia zaistniałe przy rozstrzygnięciu konkretnej sprawy, a jedynie na wady, które ustawodawca uznał za tak istotne, iż dopuścił, ze względu na ich powstanie w toku postępowania, odstąpienie od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania określone są w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 K.p.a. Uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia może nastąpić jedynie w przypadku wystąpienia wskazanych w powyższych przepisach przesłanek. W przedmiotowej sprawie podanie o wznowienie postępowania zostało oparte na uregulowaniach art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.. Przesłanką wznowienia w tym przepisie jest istnienie związku przyczynowego między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Ten związek przyczynowy musi wystąpić w danej sprawie administracyjnej, a nie w innej z nią związanej. Zasadniczo też to sfałszowanie musi znaleźć potwierdzenie w orzeczeniu sądu lub innego organu (z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 145 § 2-3). Przedłożone przez stronę kserokopie dokumentów, a to plan sytuacyjny podziału parceli l.kat. 537/1 z 1947 r., plan sytuacyjny podziału parcel katastralnych 96, 554, 555, 556 z 1956, wyrysu z mapy ewidencyjnej działek nr 553, 557 i 453 z obrębu [....] Z., mapa uzupełniająca z rozgraniczenia działek nr 447/1, 454, 549/1, 550, 551, 552, 554, 556, 558, 559 z obrębu [....] j.ewid. K., część wykazu zmian - równoważnika sporządzonego przez H. K. z 2000 r., odpis księgi wieczystej nr [.....] z 1993 r., odpis z księgi wieczystej nr [.....] z 2000 r., aktu notarialnego Rep. [.....] z 1995 r., zawiadomienia Sądu Rejonowego [.....] z 1995 r., wykaz równoważników dla działek nr 557 i 553 obręb [.....] z 1987 r., w ocenie organu nie są dokumentami, które potwierdziłyby sfałszowanie dowodów w sprawie w dniu wydania decyzji. Takim dokumentem nie jest też protokół z posiedzenia Sądu Rejonowego [.....] sygn. akt [.....] z dnia [......] 2014 r. Organ uznał, że z uwagi na brak wskazania orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dokumentu nie sposób przyjąć, iż został dochowany termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. - datą od której biegnie termin miesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest dowiedzenie się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W przypadku sfałszowania dokumentu jest to data dowiedzenia się o stosownym orzeczeniu sądu lub innego organu. Takiego orzeczenia nie ma, a więc termin o którym mowa w art. 148 §1 K.p.a. nie został dochowany. Na powyższe postanowienie D. K. złożył zażalenie. Wskazał, że organ nie rozpatrzył pism wniesionych do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta, a także nie zareagował na błędne wykonanie przez geodetę uprawnionego J. S. podziału dawnej parceli katastralnej nr 537/4 - w zakresie w jakim utworzono z niej nową działkę ewidencyjną nr 555/5. Pełnomocnik D. K. uzupełnił dokumentację w sprawie i sprecyzował zarzuty pod adresem decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta z [.....] 2000 r. Z wyjaśnień tych wynika, że zarzucono organowi niezasadne "przypisanie" D. K. własności nowo powstałej działki nr 555/5. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 r. nr [.....] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że D. K. zarzuca wydanie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [.....] 2000 r. na podstawie dowodu, który okazał się fałszywy. Z wyjaśnień wnioskodawcy wynika, że pod pojęciem "sfałszowania" rozumie on w rzeczywistości błędne sporządzenie dokumentacji geodezyjnej składającej się na operat pomiarowy działki nr 555. W opinii organu takie sformułowanie wniosku o wznowienie postępowania świadczy o tym, że strona domaga się w rzeczywistości ponownej merytorycznej weryfikacji powyższego opracowania geodezyjnego. Organ wskazał, że z ogólnych zasad procedowania przez organ w trybie przepisów art. 145- 152 K.p.a. jednoznacznie wynika, że składając do organu wniosek w trybie przepisów o wznowieniu postępowania i domagając się ponownego przeprowadzenia ustaleń w sprawie już zakończonej decyzją ostateczną, to na wnioskodawcy spoczywał ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki formalne wniosku o wznowienie postępowania. Do przesłanek tych należy również obowiązek wykazania, że dochowany został termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 K.p.a. W odniesieniu do powołanej przez D. K. przesłanki wznowieniowej z art.145 § 1 pkt 1 K.p.a. ustawodawca zaostrzył kryteria pozwalające na wydanie przez organ postanowienia, o którym mowa w przepisie art. 149 § 2 K.p.a. Jak wynika to jednoznacznie z przepisów art. 145 § 2-3 K.p.a., dla skutecznego wznowienia postępowania na tej podstawie strona jest obowiązana nie tylko powołać się w swoim wniosku na okoliczności realizujące jej zdaniem powyższą przesłankę, ale powinna ponadto wykazać zarzucane fałszerstwo dowodu za pomocą wydanego orzeczenia sądu (w szczególności sądu karnego) lub innego organu właściwego do stwierdzenia tychże okoliczności. Zgodnie ze stanowiskiem ustawodawcy co do zasady organ, do którego wniesiony został wniosek o wznowienie nie może sam we własnym zakresie ustalać istnienia zarzucanego przez stronę fałszerstwa dowodu. Kompetencje takie przysługują organowi wznowieniowemu jedynie wyjątkowo - w dwóch sytuacjach szczególnych, o których mowa w przepisach art. 145 § 2-3 K.p.a. Organ odwoławczy podobnie jak organ I instancji podkreślił, że wnioskodawca nie przedłożył orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszerstwo dowodu. Ponadto wskazał, że w zażaleniu z 5 listopada 2014 r. pełnomocnik D. K. wyraźnie przyznał, że nie potrafi ocenić czy w sprawie doszło do sfałszowania dokumentu. Podniesione w postępowaniu zarzuty wraz z dokumentacją przedłożoną przez wnioskodawcę w okolicznościach sprawy mogłyby co najwyżej dowodzić braku prawidłowego sporządzenia dokumentacji geodezyjnej - co jednak w żadnym razie nie może zostać uznane za równoznaczne z faktem dokonania sfałszowania takiej dokumentacji. D. K. nie wykazał jednocześnie żadnej z przesłanek prowadzenia przez organ samodzielnych ustaleń w powyższej sprawie, przewidzianych na gruncie art. 145 § 2-3 K.p.a. Kwestionowane postępowanie administracyjne nie mogło zostać wznowione z powołaniem się na przesłankę fałszerstwa dowodu, o której mowa na gruncie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. D. K. jako podstawę wznowienia wskazał fakt rzekomego fałszerstwa dokumentacji sporządzonej przez geodetę uprawnionego J. S. Jak zaś wynika z akt sprawy, D. K. brał udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem przez Prezydenta Miasta decyzji z [......] 2000 r. i decyzja ta została skutecznie doręczona stronie w dniu 31 lipca 2000 r. Na tej podstawie należy stwierdzić, że D. K. co najmniej od tego dnia zdawał sobie sprawę z okoliczności powoływanych obecnie jako podstawa prawna wznowienia, związanych z kwestionowanym wskazaniem go jako właściciela nowo powstałej działki ewidencyjnej nr 555/5. Tym samym złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 26 maja 2014 r. nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. D. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego po postanowienia Prezydent Miasta z dnia [.....] 2014 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1/ art. 147 K.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania w sytuacji, gdy wznowienie postępowania powinno nastąpić z urzędu; 2/ art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że w trakcie postępowania administracyjnego zostało wykazane, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [.....] 2000 r. została oparta na błędnie ustalonym stanie faktycznym i prawnym, albowiem skarżący nigdy nie był właścicielem działki nr 555/5. Przyczyną sporządzenia błędnej dokumentacji geodezyjnej jest między innymi fakt, że w postępowaniu wyjaśniającym nie uwzględniono następującej dokumentacji: planu sytuacyjnego podziału parceli l.kat. 537/1 z 1947 r., planu sytuacyjnego podziału parcel katastralnych 96, 554, 555, 556 z 1956, odpisu księgi wieczystej nr [.....] z 1993 r., odpisu z księgi wieczystej nr [.....] z 2000 r. i rozgraniczenia działki nr 553. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę błędnie przyjęły, że są związane wskazaną przez stronę podstawą wznowienia postępowania. Przedmiot postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ administracji nie musi być ograniczony do podstawy wznowienia podanej przez skarżącego. Organy powinny były ustalić, czy zaprezentowany szczegółowo przez skarżącego stan faktyczny nie daje podstaw do wznowienia postępowania na innej podstawie wymienionej w art. 145 K.p.a. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem organ jest zobowiązany do wznowienia postępowania z urzędu jeśli strona złożyła po terminie wniosek o wznowienie postępowania, gdy z ustaleń organu wynika, że istnieje jedna z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie okazał się uzasadniony, co spowodowało konieczność jej oddalenia. Zdaniem Sądu ustalone przez organy istotne okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości, przez co mogą stanowić podstawę wyrokowania. Organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 149 § 3 K.p.a. odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Stwierdzono w sposób przekonujący, że strona skarżąca nie spełniła jednego z wymogów niezbędnych do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Do tych wymogów należy niewątpliwie warunek złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w terminach określonych w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Wydając zaskarżone postanowienie zakończono postępowanie wstępne, polegające na badaniu czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przyczynach (art. 145 § 1 K.p.a.) oraz czy jest złożony w określonym terminie (art. 148 § 1 i 2 K.p.a.). Wniosek o wznowienie postępowania nie może zostać złożony przez stronę w każdym czasie. Jak już nadmieniono wyżej, okres na złożenie wniosku o wszczęcie tego nadzwyczajnego postępowania kontrolnego normuje art. 148 § 1 i 2 K.p.a. W myśl jego treści, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Natomiast według treści art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie powyższych terminów powinno być przez wnoszącego podanie udowodnione, co oznacza, że nie wystarczy jedynie uprawdopodobnienie tych okoliczności. D. K. kwestionował decyzję Prezydent Miasta z dnia [...] 2000 r. wydaną w sprawie: [....] orzekającą o zmianie danych ewidencyjnych dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna K. polegającej na zmianie danych przedmiotowych dla działki ewidencyjnej nr 555 na podstawie wznowieniowej opisanej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. twierdząc, że decyzja ta została oparta na sfałszowanych dowodach. Powyższy przepis K.p.a. brzmi : W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Trafnie organ pierwszej instancji zauważył, że wnioskodawca nie przedstawił na okoliczność sfałszowania dowodów orzeczenia sądu lub innego organu. WSA w pełni aprobuje stanowisko jakie zajął NSA w wyroku z dnia 2 czerwca 2000 r., o sygn. akt I SA 1123/99, (LEX nr 55743), według którego gdy strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest bowiem obowiązkiem organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Wbrew twierdzeniom skargi, przedłożone przez wnioskodawcę postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [....] 2009 r., o sygn. akt [....] KW nr [....], nie stwierdza sfałszowania dowodów lecz prostuje oczywistą omyłkę pisarską wpisu w księdze wieczystej. Dodatkowo wskazać należy za PWINGiK, że wskazywana przez wnoszącego wniosek o wznowienie przesłanka nie odpowiada ustawowym wymogom z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Należy bowiem podkreślić, że na mocy tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Sfałszowany według wnoszącego skargę dowód w postaci wykazu zmian gruntowych z dnia [....] 1994 r. nie mógł wpłynąć na treść kwestionowanej przez niego decyzji, skoro decyzja ta została wydana wcześniej niż sporządzony wykaz zmian gruntowych. Organ II instancji wykazał brak możliwości wznowienia postępowania z powodu nie zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 145 § 2 i 3 K.p.a.. Nie budzi też wątpliwości Sądu fakt dowiedzenia się przez D. K. o decyzji Prezydent Miasta z [....] 2000 r. skoro D. K. i jego pełnomocnik brali udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym i decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 31 lipca 2000 r. Należało więc przyjąć, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął po okresie jednego miesiąca od 31 lipca 2000 r. (art. 148 § 1 i 2 K.p.a.). Reasumując, ponieważ strona nie udowodniła, że zachowała termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z art. 148 § 1 i 2 K.p.a., to orzeczona przez organy w formie postanowienia odmowa wznowienia nie narusza przepisów prawa w tym w szczególności art. 149 § 3 K.p.a. Przepis powyższy stanowi o obowiązku odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli nie dotrzymano terminu do złożenia wniosku wszczęcie postępowania nadzwyczajnego. Tej oceny nie są w stanie obalić podniesione przez skarżącego zarzuty skargi. Pełnomocnik skarżącego przyznał na rozprawie, że skarżący z uwagi na swą nieznajomość prawa mógł uchybić przepisom normującym termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania oraz że nie zarzuca sfałszowania dokumentacji geodezyjnej jedynie uważa ją za błędną. Niespełniona, zatem została przesłanka określona w art. 145 § 1pkt 1, na co brak jest koniecznych dowodów. Powyższe oznacza, że zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie nie narusza przytoczonych w skardze przepisów prawa. Sąd działając z urzędu, także nie doszukał się takich uchybień w stosowaniu jak i wykładni prawa materialnego i procesowego, które nakazywałyby zastosowanie kompetencji kasacyjnych w postaci stwierdzenia nieważności czy uchylenia skarżonego postanowienia WINGiK. Z tych przyczyn należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a