III SA/Kr 288/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Bernadeta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. sprawy ze skarg A. K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 26 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu oraz z dnia 26 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru skargi oddala W dniu [...].2004r. funkcjonariusze celni Izby Celnej w [...] dokonali kontroli celnej na terenie siedziby Firmy "A" mieszczącej się w [...] przy ul. [...], w wyniku której ujawnili samochód osobowy marki 1 nr nadwozia [...], rok produkcji 1991, na niemieckich tablicach rejestracyjnych nr [...]. Przedmiotowy samochód stanowił własność E. K. właścicielki Firmy. Przesłuchana w dniu [...].2006r. w charakterze świadka skarżąca A. K. wyjaśniła, iż przedmiotowy pojazd na polski obszar celny wprowadziła osobiście około [...] 2004r. Następnie w dniu [...] 2004r wraz z matką opuściła polski obszar celny i wyjechała na spotkanie z ojcem Z. K. do Niemiec - [...]. W dniu kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych w Firmie, tj. w dniu [...] 2004r. skarżąca przebywała wraz z matką we [...] u ciotki. Jak wyjaśniła pojazdem tym po polskim obszarze celnym poruszała się tylko ona oraz sporadycznie jej mama. Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego w [...] postanowieniem z dnia [...] 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe w sprawie uregulowania sytuacji prawnej na polskim obszarze celnym ww. samochodu , wobec którego procedura odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła nie została zakończona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Następnie , Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].2006 r. określił kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w dniu [...].2004r. z tytułu niewykonania przez skarżącą obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła wobec przedmiotowego samochodu - w wysokości [...] PLN , obliczył odsetki liczone od dnia powstania długu celnego, tj. od dnia [...].2004r. w wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych do dnia wydania decyzji, tj. do dnia [...]2006r. - w kwocie: [...] PLN , określił podatek akcyzowy - w kwocie [...] PLN z tytułu importu , określił podatek od towarów i usług VAT z tytułu importu - w kwocie: [...] PLN . W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że stosownie do art. 2 Kodeksu celnego, wprowadzenie towaru na polski obszar celny następuje w chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny i powoduje z mocy prawa . Zgodnie z § 114 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12.11.2003r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U.z 2003 r , Nr 201, póz. 1955 ), z przywileju objęcia na granicy pojazdu procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła może skorzystać tylko osoba mająca miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym, bądź (zgodnie z § 114 ust. 1 pkt.2 w/w Rozporządzenia) osoba krajowa, która przebywa za granicą w związku z zatrudnieniem, studiami, działalnością naukowo-badawczą, leczeniem i w tym okresie przybywa na polski obszar celny. Ponadto samochód objęty na granicy procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła powinien zostać powrotnie wywieziony lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która go przywiozła, opuszcza polski obszar celny (§114 ust. 3 w/w Rozporządzenia) Organ celny podniósł , że osobą uprawnioną do korzystania z procedury celnej i jednocześnie zobowiązaną do przestrzegania warunków wynikających z jej stonowania jest ta osoba, której organ celny udzielił pozwolenia. W rozpatrywanej sprawie organ celny w chwili przekraczania granicy udzielił pozwolenia w formie ustnej na korzystanie z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła skarżącej i tym samym to ona zobowiązana była do przestrzegania warunków tej procedury i wywiezienia samochodu z polskiego obszaru celnego bądź nadania mu nowego przeznaczenia celnego, najpóźniej w dniu w którym opuściła polski obszar celny. Organ celny wyjaśnił, że oddanie pojazdu objętego procedurą, o której mowa wyżej , do dyspozycji osób nieuprawnionych stanowi również niewykonanie obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą objęto pojazd. Zebrany materiał dowodowy wskazywał, zdaniem organu celnego , iż pojazdem tym po polskim obszarze celnym poruszała się również matka skarżącej - E. K. Zgodnie z art. 96 Kodeksu celnego "prawa i obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z gospodarczej procedury celnej mogą, zgodnie z warunkami określonymi przez organ celny i za zgodą tego organu, zostać przeniesione na inne osoby spełniające warunki wymagane do korzystania z tej procedury". Matka skarżącej posiadająca podwójne obywatelstwo oraz miejsce zamieszkania za granicą , spełnia warunki wymagane do korzystania z ww. procedury, a więc wszelkie prawa i obowiązki wynikające z procedury odprawy czasowej jaką sporny samochód został objęty mogły zostać na nią przeniesione tzn. mogła używać tego pojazdu, ale tylko, zgodnie z warunkami określonymi przez organ celny i za zgodą tego organu. Używanie samochodu, objętego ww. procedurą przez osoby posiadające właściwości podmiotowe do korzystania z danej procedury, jeśli są dokonywane bez zgody organu celnego , również stanowią naruszenie warunków tej procedury. W oparciu o wyjaśnienia E. K. zawartych w piśmie z dnia [...].2006r. oraz przesłuchania skarżącej z dnia [...].2006.r, organ celny ustalił, iż w dniu [...].2004. skarżąca oraz jej matka opuściły polski obszar celny na kilka godzin pozostawiając pojazd na terenie Firmy. Fakt opuszczenia na kilka godzin terytorium Polski wydaje się mało znaczącym epizodem, który w świetle art. 212 § 4 Kodeksu celnego może jawić się jako nie mający istotnego znaczenia dla procedury odprawy czasowej. Jednakże Minister Finansów w Rozporządzeniu z dnia 05.11,2003r. w sprawie wypadków , w których nie powstaje dług celny (Dz .U. Nr 201 póz. 1954), w § 1 pkt 1 do 8 enumeratywnie wymienił sytuacje, które nie mają istotnego znaczenia dla funkcjonowania procedury. Wśród tych przypadków nie został wymieniony jednak przypadek opuszczenia, nawet na kilka godzin, polskiego obszaru bez towaru objętego procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Powyższe okoliczności , w ocenie organu celnego , jednoznacznie wskazują na niewykonanie przez skarżącą obowiązków wynikających ze stosowania procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła (nie wywiezienie samochodu z polskiego obszaru celnego, nie nadanie mu nowego przeznaczenia celnego , oddanie pojazdu do dyspozycji matki bez wiedzy i zgody organu celnego). Niewykonanie obowiązku wynikającego ze stosowania procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, zgodnie z zapisem art. 212 §1 pkt 1 skutkuje powstaniem z mocy prawa długu celnego. Zgodnie z art. 212 § 2 ustawy Kodeks celny dług celny w przywozie powstaje w momencie niewykonania obowiązku wynikającego z procedury celnej, którą towar został objęty. Najwcześniejszą chwilą , w jakiej organ celny mógł w sposób wiarygodny i pewny stwierdzić istnienie długu celnego była data [...] .2004r. Dług celny został obliczony od wartości celnej pojazdu ustalonej na podstawie art.29 Kodeksu celnego . Odsetki zostały obliczone w decyzji na podstawie art. 242 § 3 Kodeksu celnego . Podatek akcyzowy został obliczony zgodnie z § 7 ust.2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23.12.2003 r. przy zastosowaniu 65% stawki tego podatku. Z kolei podatek od towarów i usług VAT w imporcie został obliczony przy zastosowaniu 22% stawki tego podatku . W dniu [...].2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] , działając na podstawie art. 241 § 1 Kodeksu celnego dokonał zajęcia przedmiotowego samochodu , na którym ciążyły należności celne . Organ celny wyjaśnił , że nie zostało złożone zabezpieczenie pokrywające te należności , dlatego zasadne było zajęcie ww. pojazdu do czasu uregulowania jego sytuacji prawnej na polskim obszarze celnym. Dyrektor Izby Celnej w [...] , po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji określającej dług celny , odsetki , podatek akcyzowy i podatek VAT , decyzją z dnia 26.01.2007 r , utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w [...] . W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił , że co do zasady pojazd objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła może być użytkowany wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z ww. procedury, chyba że osobą tą jest, między innymi, osoba, o której mowa w §119 ust. 1 pkt 3, tj. osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w kraju, która może korzystać z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli wykorzystuje środki transportu w sensie §112 pkt 2 Rozporządzenia okazjonalnie, na polecenie posiadacza pozwolenia, który w chwili ich użycia przebywa na polskim obszarze celnym. Z okoliczności sprawy wynika, że matka skarżącej raz lub dwa razy korzystała z pojazdu marki 1, przy czym następowało to za zgodą samej skarżącej oraz w czasie, kiedy obie przebywały na polskim obszarze celnym. Jak ustalono w toku postępowania , właścicielką samochodu była E. K. posiadająca zarówno polskie , jak i niemieckie obywatelstwo oraz miejsce zamieszkania zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. W świetle przepisów obowiązujących w dniu powstania długu celnego, spełniała ona warunki, do tego, aby objąć towar procedurą celną odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Organ celny pierwszej instancji uznał, że w takim przypadku, skoro skarżąca pozwalała swojej mamie jeździć pojazdem po Polsce, powinna była uzyskać zgodę organu celnego, o której mowa w przepisie at.96 Kodeksu celnego. Stanowiska tego nie podzielił organ odwoławczy .§119 ust. 1 pkt 1 ww. Rozporządzenia w sprawie procedur gospodarczych przewiduje bowiem możliwość okazyjnego korzystania z samochodów objętych procedurą celną odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła przez osoby spełniające warunki określone w tym przepisie. Art.96 Kodeksu celnego odnosi się natomiast do sytuacji, gdy zupełnie inna osoba niż ta, która zgłosiła towar do danej procedury gospodarczej, przejmie prawa i obowiązki wynikające z tej procedury. Nie następuje to w sytuacji, gdy samochód jest jedynie wykorzystywany przez osobę w sposób i pod warunkami, o których mowa w przepisie §119 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia. Stąd też wykorzystanie przedmiotowego pojazdu kilka razy przez matkę nie może stanowić podstawy do uznania, że doszło do naruszenia warunków procedury celnej odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Wtedy zaś, gdy korzystała ona z samochodu, jak wynika z wyjaśnień zgromadzonych w toku postępowania, w Polsce przebywała w tym czasie skarżąca . Bezspornym jest jednak i potwierdzonym przez samą skarżącą oraz przez E. K., że w dniu [...] .2004r. obie opuściły na parę godzin polski obszar celny, pozostawiając równocześnie przedmiotowy samochód w kraju . Dyrektor Izby celnej podniósł , że przepisy określające zdarzenia uznane za nieistotne dla kwestii powstania długu celnego, nie przewidują, aby krótkotrwałe opuszczenie polskiego obszaru celnego przez osobę zobowiązaną do przestrzegania warunków procedury celnej odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, nie powodowało powstania długu celnego. W związku z tym , gdy sporny pojazd pozostał w kraju , a skarżąca w tym samym czasie choć na chwilę opuściła polski obszar celny ,co miało miejsce w dniu [...].2004r., powstaje dług celny w rozumieniu art.212 §1 pkt.1 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że fakt, iż organ celny pierwszej instancji błędnie wskazał jedną z przyczyn powstania długu celnego - naruszenie zasad wynikających z art.96 Kodeksu celnego - nie oznacza, że dług celny w ogóle nie powstał. Organ odwoławczy nie zakwestionował obliczeń należności celnych i podatkowych dokonanych w zaskarżonej decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Z kolei rozpatrując odwołanie skarżącej od decyzji o zajęciu samochodu , Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 26.01.2007 r. także utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, by skarżącą złożyła zabezpieczenie kwoty długu celnego i zobowiązania podatkowego , dlatego uzasadnione było zatrzymanie przedmiotowego pojazdu na poczt ciążących na nim należności. Na obie decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] wpłynęły skargi o identycznej treści, w których skarżąca zmieniła dotychczasowe stanowisko co do stanu faktycznego i stwierdziła , że do Polski wjechała przedmiotowym samochodem [...] lub [...] .2004 r., ale w dniu [...] .2004 r. nie wyjechała z Polski bez samochodu , gdyż ze swoim ojcem spotkała się w tym dniu w Polsce , który z [...] przyjechał na to spotkanie taksówką. Spotkanie z ojcem w Niemczech miało miejsce w dniu [...] 2004 r. . Z uwagi na częste wyjazdy i spotkania z ojcem nastąpiła pomyłka w ustaleniu dat tych spotkań. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć. Odnosząc się do treści skarg co do stanu faktycznego sprawy , organ celny stwierdził , że pozostają one w oczywistej sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez organy celne w toku postępowania administracyjnego. Zarówno E. K. w piśmie z dnia [...].2006r. , jak również sama skarżąca w protokole przesłuchania w charakterze świadka oraz w odwołaniu jednoznacznie stwierdziły, że w dniu [...].2004r. wraz W. R. spotkały się ze Z. K. w miejscowości [...] w Niemczech. W świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, a skargi nie zasługują na uwzględnienie. Złożona skarga na decyzję dotyczącą zatrzymania samochodu na poczet długu celnego nie zawierała żadnych merytorycznych zarzutów , co w ocenie organu celnego , nie mogło wpłynąć na ocenę zasadności tego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że kontrola ta jest dokonywana pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonej decyzji , a nie zaś według kryteriów słusznościowych . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, póz. 1270). Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględnia stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Podnieść należy , że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia , nie zastępuje on bowiem organów administracji w merytorycznym załatwieniu sprawy. Oznacza to , że sąd ten nie może dokonywać ustaleń , które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżona decyzją. Oceniając zatem stan niniejszej sprawy w odniesieniu do daty wydania zaskarżonej decyzji , Sąd za prawidłowe uznał ustalenia dokonane przez organy celne dotyczące stanu faktycznego , co znajduje potwierdzenie w zebranym przez te organy materiale dowodowym .Ocenę tego materiału należy także uznać za prawidłową. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma wątpliwości , że skarżąca wprowadziła samochód marki 1 nr nadwozia [...] rok produkcji 1991, na niemieckich tablicach rejestracyjnych nr [...] na polski obszar celny w [...] 2004 r. Wynika to z pisma E. K. z dnia [...].2005 r. oraz z protokołu przesłuchania skarżącej z dnia [...] 2006 r. Fakt ten tj. wprowadzenie przedmiotowego pojazdu na polski obszar celny spowodował , iż z mocy prawa został on objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Jednocześnie osobą uprawnioną do korzystania z tej procedury i zobowiązaną do przestrzegania warunków tej procedury była skarżąca jako osoba , która dokonała wprowadzenia samochodu do Polski. Organy celne oparły swe rozstrzygnięcia na zarzucie naruszenia przez skarżącą warunków stosowania wskazanej procedury i z tym właśnie zarzutem nie zgodziła się skarżąca. Organ pierwszej instancji przyjął, iż naruszenie przez skarżącą warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła nastąpiło z dwóch powodów tj. poprzez okazyjne korzystanie z przedmiotowego pojazdu przez matkę skarżącej E. K. oraz poprzez opuszczenie przez skarżącą w dniu [...].2004 r. polskiego obszaru celnego z pozostawieniem na tym obszarze ww. samochodu. Z kolei Dyrektor Izby Celnej przyjął, że naruszenie warunków tej procedury nastąpiło wyłącznie poprzez wyjazd skarżącej za granicę i pozostawienie pojazdu na polskim obszarze . Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako zgodne z prawem. Powyższej oceny nie mogła zmienić argumentacja skarżącej , że pozostawienie na polskim obszarze celnym przedmiotowego samochodu było krótkotrwałe i fakt ten - w jej ocenie - nie stanowi naruszenia warunków odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła , a w konsekwencji nie może skutkować powstaniem obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji. Słusznie podniósł Dyrektor Izby Celnej , iż mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie Kodeks celny oraz Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12.11.2003 r w sprawie gospodarczych procedur celnych , wśród przypadków , w których dług celny nie powstaje , nie wskazywały przypadku krótkotrwałego opuszczenia polskiego obszaru celnego przez osobę zobowiązaną do przestrzegania warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła . Oznacza to , że nawet kilkugodzinne opuszczenie tego obszaru przez osobę zobowiązaną i pozostawienie na nim samochodu objętego ww. procedurą spowodowało naruszenie warunków zastosowanej procedury i powstanie długu celnego na podstawie art.212 § 3 Kodeksu celnego . Nie mogła również odnieść zamierzonego skutku argumentacja skargi kwestionująca ustalony przez organy celne stan faktyczny sprawy . W skardze podniesiono , że skarżąca spotkała się z ojcem w dniu [...].2004 r., ale w Polsce , a nie jak wcześniej zeznała - w Niemczech. Jak wcześniej wyjaśniono , Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem na dzień jej wydania , a zatem uwzględnia stan faktyczny ustalony , na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji . Zarzuty dotyczące stanu faktycznego sprawy w oparciu o okoliczności podniesione dopiero na etapie skargi nie mogły zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu sądowym , bowiem ustawodawca w sposób wyraźny i jednoznaczny zakreślił granice kontroli sądowej zaskarżonego aktu . Odnosząc się do kwestii zasadności zajęcia przedmiotowego samochodu na poczet ciążących na nim należności celnych , Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia 26.01.2007 r , jako zgodne z prawem. Organ celny dokonał zajęcia przedmiotowego samochodu w trybie art.241 §1 Kodeksu celnego , który stanowi , że jeżeli nie zostało złożone zabezpieczenie , albo gdy kwota złożonego zabezpieczenia nie pokryła długu celnego , towar , na którym ciążą należności może być przez organ celny zatrzymany lub zajęty w celu zabezpieczenia kwoty należności do czasu ich uiszczenia. Zatrzymanie lub zajęcie takiego towaru może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami. W rozpatrywanej sprawie należności ciążące na przedmiotowym samochodzie zostały określone w decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2006 r. , natomiast zajęcie towaru nastąpiło decyzją z dnia [...].2006 r., wobec nie złożenia przez skarżącą zabezpieczenia należności wynikających z decyzji wymiarowej. Skarga na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26.01.2007 r utrzymującą rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczące zajęcia samochodu nie zawierała żadnych zarzutów i argumentów odnoszących się do wskazania naruszenia prawa , co w istocie uniemożliwiło Sądowi ustosunkowanie się do jej treści. Reasumując , organy celne w sposób należyty i przy zachowaniu obowiązującej procedury ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo określiły zakres praw i obowiązków strony tego postępowania. Skarga nie może być uwzględniona , gdyż wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w zaskarżonych decyzjach nie daje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych rozstrzygnięć . Ani argumentacja skarg , ani też analiza akt przedmiotowych spraw nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy . Nie znajdując podstaw do uznania , że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.