III SA/Kr 288/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lutego 2012 r. nr [...] postanawia: odrzucić skargę W dniu 31 stycznia 2012 r. Z. Ś. złożył osobiście do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo z dnia 26 stycznia 2012 r. zatytułowane "skarga". W piśmie wniósł o ukaranie urzędników w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a i art. 270 kodeksu karnego. Zarzucił nieprawidłowości w urzędzie Miasta, fałszowanie dokumentów uchwały Rady Miejskiej . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia 9 lutego 2012 r. nr [...] skierowanym do Z. Ś. wyjaśniło, że rozstrzygnięcie czy miały miejsce nieprawidłowości będące czynami karalnymi, pozostaje poza kompetencjami Kolegium. Z. Ś. wniósł skargę na to pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Określając pismo jako decyzję, zarzucił organowi przeprowadzenie postępowania bez udziału strony, co stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Do skargi Z. Ś. dołączył dwa pisma z 15 lutego 2012 r. dotyczące sprawy zatytułowane "zażalenie na bezczynność organu administracji państwowej" i "bezczynność organu w sprawie wydawania zaświadczeń". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej odrzucenie, jako nie podlegającej właściwości sądu administracyjnego. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 18 marca 2012 r. zatytułowanym "odpowiedź na skargę" przytoczył szereg przepisów k.p.a., k.k. i p.p.s.a. wnosząc powtórnie o ukaranie urzędników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. określają właściwość sądów administracyjnych. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 1 p.p.s.a.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne (art. 2 p.p.s.a.). Właściwość sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 1 - 3 p.p.s.a., z którego wynika, że zakres sądowej kontroli sprawowanej przez te sądy ograniczony został do kontroli działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przepis § 3.stanowi,że Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W sprawie skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ukaranie urzędników w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a i art. 270 k.k. Zarzucił nieprawidłowości w urzędzie Miasta i fałszowanie dokumentów uchwały Rady Miejskiej. Nie ulega wątpliwości, że nie chodzi tu o sprawę administracyjną. W piśmie z dnia 9 lutego 2012 r., informującym skarżącego o braku możliwości rozpoznania podania, Kolegium trafnie wskazało swój brak właściwości w sprawach karnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 865 ze zm.) samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. W sprawach tych kolegia są organami właściwymi do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 2). Brak jest przepisów mogących stanowić podstawę do rozpoznania podania skarżącego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nawet ewentualne zakwalifikowanie podania ,do którego odniosło się w zaskarżonym piśmie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, do trybu postępowania skargowego regulowanego przepisami Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zatytułowanego" Skargi i wnioski," miałoby ten skutek, że nie podlega ono kognicji sądu administracyjnego. Sprawy skargowe nie należą do właściwości sądu administracyjnego. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania właściwych organów oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Postępowanie to nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Sprawy te nie zostały poddane orzecznictwu sądowoadministracyjnemu, ponieważ żadna z procedur nie przewiduje dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania. Z kolei powołany w skardze przepis art. Art. 154. § 1 p.p.s.a. brzmi: W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Statuuje on możliwość wszczęcia postępowania sądowego o zastosowanie środków określonych w przepisie w celu ukarania organu za niewykonanie wyroków sądowych. Skarga, w której strona żąda wymierzenia grzywny, w trybie art.154 p.p.s.a. jest odrębną skargą wniesioną przez uprawniony podmiot, inną od skargi, w wyniku rozpoznania której został wydany wyrok sądu niewykonany przez organ (niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub bezczynność organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności). Istotą takiej skargi jest wymierzenie sankcji za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Skarżący nie wskazał w skardze żadnego z opisanych wyżej rodzajów orzeczeń. Liczne inicjowane przez Skarżącego postępowania sądowoadministracyjne zakończyły się w dziewięciu przypadkach postanowieniem odrzucającym skargę a w jednym wyrokiem oddalającym skargę. Żadne z powyższych rozstrzygnięć sądu nie może być podstawą do żądania wymierzenia sankcji za niewykonanie wyroku w oparciu o art. 154 p.p.s.a. Należy, zatem stwierdzić, że skarga na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lutego 2012 r. nie dotyczy jakiegokolwiek aktu lub czynności przewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. a skarga, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.