III SA/Kr 292/07
WyrokWSA w Krakowie2007-12-07
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Halina Jakubiec, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo zastosował ten przepis, gdy konieczne było uzupełnienie postępowania dowodowego w znacznej części?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie naruszył tego przepisu, ponieważ przesłanka do jego zastosowania, tj. konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, została spełniona. Ustalenie, z którego budynku ma zostać wymeldowana osoba, stanowi istotną okoliczność wymagającą uzupełnienia postępowania dowodowego, a prowadzenie takiego postępowania przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania A. H. z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, jednak Wojewoda, rozpatrując odwołanie A. H., uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda wskazał na błędy proceduralne i dowodowe organu I instancji, w szczególności na brak precyzyjnego ustalenia, z którego budynku (murowanego czy drewnianego) osoba miała zostać wymeldowana, oraz na naruszenie art. 10 k.p.a. Skargę na decyzję Wojewody złożył J. S., kwestionując zasadność wydania decyzji kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec spr. Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr : [...] w przedmiocie wymeldowania s k a r g ę o d d a l a
U z s a d n i e n i e
Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. H. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu A. H. z miejsca pobytu stałego, z budynku w miejscowości J. [...],- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji decyzją wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego A. H., z budynku w miejscowości J. [...], uznając, iż opuścił on bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego.
Od tej decyzji odwołanie wniósł A. H. twierdząc, iż nie opuścił miejsca zameldowania na pobyt stały, zarzucił, iż organ I instancji nie ustalił w sposób precyzyjny, z którego budynku został wymeldowany, czy z murowanego budynku o numerze [...] w miejscowości J., czy też z budynku drewnianego, walącego się i nadającego się do rozbiórki, który to budynek ma taką samą numerację jak budynek murowany. Ponadto zarzucił organowi I instancji, naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 10 § l kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie został wezwany do urzędu przed wydaniem decyzji w celu zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzeniem się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia swoich żądań, a także naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych -poprzez wydanie decyzji o wymeldowaniu pomimo braku przesłanek. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Z materiału dowodowego, wskazuje organ, zgromadzonego w trakcie prowadzonego postępowania wynika, że w miejscowości J. istnieją dwa budynki o numerze [...]. Jeden to budynek drewniany, nie nadający się do zamieszkiwania, drugi to budynek murowany. Organ I instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie nie wyjaśnił, z którego faktycznie budynku A. H. został wymeldowany, czy z drewnianego, czy też murowanego. W tej sytuacji organ pierwszej instancji winien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy prowadzi sprawę o wymeldowanie z budynku drewnianego czy murowanego o numerze [...] w J. Dopiero po wyjaśnieniu powyższego zagadnienia organ pierwszej instancji będzie miał podstawę do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nadto organ stwierdził , iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, a mianowicie skarżący został pozbawiony możliwości zapoznania się z aktami sprawy i ustosunkowania się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w kwestii wymeldowania.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż organ odwoławczy dopatrzywszy się braków dowodowych powinien je samodzielnie uzupełnić, a nie wydawać decyzji kasacyjnej. Powołując liczne orzeczenia podkreślił, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję jedynie, gdy jest ona niezgodna z prawem lub narusza zasady procedury administracyjnej narusza zasady procedury administracyjnej w zakresie postępowania dowodowego w taki sposób, że należy przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające w całości lub znacznej części.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną wydaną w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Decyzja taka nie rozstrzyga istoty sprawy administracyjnej, a jedynie powoduje, iż sprawa wraca do organu I instancji, który prowadzi postępowanie administracyjne od początku. Kontrola legalności decyzji kasacyjnej dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny koncentruje się na badaniu dopuszczalności wydania takiej decyzji w konkretnej sytuacji prawnej i faktycznej.
Przesłanką do wydania tego typu decyzji jest określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części".
W sprawie niniejszej ta przesłanka w ocenie Sądu zachodziła.
Organ odwoławczy, wydając decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie naruszył art. art. 138 § 2, zgodnie z którymi organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną w jej całokształcie. Zastosowanie art. 138 § 2 kpa jest wyjątkiem od tej zasady, który jest dopuszczalny wyłącznie w sytuacji konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie zakres uzupełnienia postępowania wskazany przez organ odwoławczy tj. ustalenie jednej z istotnych okoliczności w sprawie, a mianowicie, z którego budynku ma zostać wymeldowany A. H., mieści się w pojęciu "konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części".
Prowadzenie postępowania, w takim zakresie przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania dowodowego.
Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło