III SA/Kr 296/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-04-06
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika złożony przez osobę fizyczną, uzupełniony o informacje znane sądowi z urzędu, jest wystarczający do uwzględnienia wniosku bez wzywania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione o informacje znane sądowi z urzędu, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości co do jej ubóstwa lub dysproporcji między kosztami a jej możliwościami finansowymi.Stan faktyczny
Skarżący W. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta. Skarżący oświadczył, że nie zatrudnia pełnomocnika, nie ma osób we wspólnym gospodarstwie, nie posiada nieruchomości ani wartościowych przedmiotów, a jego miesięczne dochody wynoszą 150 zł z prac dorywczych. Z akt sprawy wynikało, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, zadłużoną, korzystał z pomocy społecznej, jest rozwiedziony i orzeczono wobec niego eksmisję, a także obciążają go alimenty i toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi W. C. na uchwałę Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek podał, że nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody oszacował na 150 zł z prac dorywczych.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest osobą niepełnosprawną, ma bardzo słaby wzrok. Dochody skarżącego nie wystarczają mu na życie. Powiada, że korzysta z pomocy znajomych otrzymując w zamian pożywienie czy możliwość umycia się. Nie ma mieszkania. Postrzega siebie jako osobę bezdomną zastrzegając jednak, że nie nocuje na dworcach czy w schroniskach bo ma znajomych u których może przenocować.
W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna (k. 116, 65, 64), nie składał zeznania podatkowego za rok 2010 (k. 115), posiada zaległości podatkowe (k. 107-102), korzystał z pomocy społecznej (k. 70-67), legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności (k. 66), jest rozwiedziony i orzeczono w stosunku do niego eksmisję z dotychczasowego mieszkania (k. 34).
Z uwagi na fakt, że niniejsza sprawa nie jest pierwszą jaką skarżący poddaje kognicji tutejszego sądu więc w oparciu o akta sprawy prowadzonej pod sygn. III SA/Kr 505/11 okolicznościami dodatkowo znanymi z urzędu pozostaje, że skarżącego obciążają alimenty (vide: wyrok zaoczny SR z 18.08.04 r. sygn. akt. [...]) i prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne (vide: pismo Komornika z 4.01.11 r. dot. sprawy o sygn. akt. [...]).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Obrazuje, że skarżący nie należy do zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez stałego miejsca zamieszkania, utrzymującą się z niskopłatnych prac dorywczych, zadłużoną, bez oszczędności i przedmiotów wartościowych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych oraz pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący aktualnie nie jest w stanie ich ponieść. Biorąc powyższe pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło