III SA/Kr 297/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-13

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły powierzchnię użytkowaną rolniczo na potrzeby przyznania płatności obszarowych i pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach, odmawiając przyznania płatności z powodu niespełnienia minimalnego wymogu powierzchniowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły faktyczną powierzchnię użytkowaną rolniczo na podstawie analizy zdjęć lotniczych i danych z systemu LPIS, co skutkowało stwierdzeniem, iż powierzchnia ta była mniejsza niż wymagany minimalny próg 1 ha. W związku z tym, odmowa przyznania płatności była zgodna z prawem, a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek do otrzymania płatności spoczywa na rolniku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wnioski o przyznanie różnych płatności obszarowych i pomocy finansowej na rok 2012, deklarując łączną powierzchnię 1,00 ha. Organy odmówiły przyznania płatności, stwierdzając, że faktycznie użytkowana powierzchnia jest mniejsza niż wymagany próg 1 ha, głównie z powodu wykluczenia części działki rolnej A (zabudowania, droga dojazdowa). Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i przedwczesne wydanie decyzji. Sąd oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skarg C. M. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2012 z dnia 21 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012r. I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego A. K. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 480,00 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia: 21 lutego 2013 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARIMR z dnia [...] 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania C. M. na rok 2012 jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i płatności do krów. Decyzją wydaną w tym samym dniu nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARIMR z dnia [...] 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania C. M. płatności na rok 2012 ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW typu ONW – Obszary ze specyficznymi utrudnieniami. Podstawą prawną decyzji były przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267) i art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2008.98.634 ze zm.). Decyzje zapadły w następujących okolicznościach stanu faktycznego: W dniu 14.05.2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie na 2012 r. jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin (UPO), uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęcej - PZ) i płatności do samic z gatunku bydło domowe (PK) a także o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - strefa ze specyficznymi utrudnieniami ( ONW). W/w wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru działek rolnych A o pow. 0,43 ha, B - 0,57 ha, B1 - 0,45 ha, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] (działka rolna B/B1), [...] (A), znajdujących się w powiecie [...], gminie N, obrębie ewid. Ż nr [...]. Strona łącznie zadeklarowała 1,00 ha do płatności JPO/ONW, 0,45 ha do płatności UPO (działka rolna B1), 0,43 ha do płatności PZ (A) i 2 sztuki bydła domowego do płatności PK. Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony zostało odnośnie płatności JPO/UPO/PZ zakończone zostało decyzją Kierownika w/w Biura Powiatowego ARiMR nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, 2, 2b, 19 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164). Na mocy tej decyzji powierzchnię uprawnioną do w/w płatności oszacowano na poziomie 0,93 ha (JPO/ONW), 0,36 ha (PZ), 0,45 ha (UPO). Zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności JPO/PZ/ONW stwierdzono w przypadku działki rolnej A (do płatności zakwalifikowano 0,36 ha) Ponieważ łączna powierzchnia uznana za uprawnioną do płatności JPO/ONW była mniejsza niż minimalna (wynosząca 1 ha) powierzchnia wymagana do skutecznego ubiegania się o ten rodzaj wsparcia, odmówiono skarżącemu przyznania tej płatności. Konsekwencją braku możliwości przyznania płatności JPO była odmowa wszystkich pozostałych płatności, o jakie wnosił skarżący. Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony odnośnie płatności ONW zakończone zostało z kolei decyzją Kierownika w/w Biura Powiatowego ARiMR nr [...] wydaną na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.64.427 ze zm.), § 2, 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyzwania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospdarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U.40.329) . Na mocy tej decyzji powierzchnię uprawnioną do w/w płatności oszacowano na poziomie 0,93 ha (JPO/ONW). Zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności JPO/ONW stwierdzono w przypadku działki rolnej A (do płatności zakwalifikowano 0,36 ha) Ponieważ łączna powierzchnia uznana za uprawnioną do płatności JPO/ONW była mniejsza niż minimalna (wynosząca 1 ha) powierzchnia wymagana do skutecznego ubiegania się o ten rodzaj wsparcia, odmówiono skarżącemu przyznania stronie tej płatności. W odwołaniach od ww decyzji skarżący podniósł, że decyzje są krzywdzące i nie odzwierciedlają faktycznego stanu działek zadeklarowanych do płatności. Wskazał, że odmówienie mu płatności w sytuacji, w której nie wykonano kontroli terenowej i przy nie zakończonym postępowaniu w sprawie płatności za rok 2011 było bezprawne. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołań wydał opisane na wstępie decyzje. W uzasadnieniach powyższych decyzji organ podkreślił na wstępie, że postępowanie wyjaśniające jest skoncentrowane na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego we wniosku o przyznanie w/w wsparcia (lub zwierząt - jeżeli o płatności związane z ich posiadaniem również występowano) jest uprawniona do jego przyznania a najważniejsze dla sprawy okoliczności faktyczne ustalono w trakcie kontroli administracyjnej wniosku. Jeśli chodzi o płatności JPO/PZ/ONW organ wyjaśnił, że w rzeczywistości powierzchnia uprawniona do płatności za 2012 r. była mniejsza niż powierzchnia, którą skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie tych płatności. Zawyżenia powierzchni uprawnionej do w/w płatności stwierdzono w przypadku działki rolnej A (pow. deklarowana do płatności JPO/PZ/ONW- 0.43 ha. położona na dz. ewid. nr [...]). Niezgodność wyniknęła z porównania powierzchni zadeklarowanych w ramach w/w działek oraz powierzchni referencyjnych wyliczonych dla tych obszarów i zapisanych w systemie LPIS a także z danych wynikających ze zdjęć lotniczych. Wykryty został zbyt mały areał, który mógłby zostać uznany za uprawniony do płatności. Dotyczyło to obszaru w bezpośrednim sąsiedztwie budynków na działce ewid. nr [...] i obszaru położonego między tymi budynkami. Teren ten (ok. 0,08 ha) nie został uznany za faktycznie uprawiany rolniczo. Z płatności wykluczono na tej działce także jej część północno-wschodnią oddzieloną od pozostałej trwałą drogą o szerokości ponad 2 metrów. Organ, powołując się na § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie określenia całkowitej szerokości obiektów stanowiących element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi (Dz. U. z 2007 r., Nr 46, poz. 307 ze zm.) i na art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.) wyjaśnił, że do płatności kwalifikują się w takiej sytuacji tylko takie części niespójnej działki rolnej, z których każda oddzielnie odznacza się powierzchnią przynajmniej 0,10 ha. W ocenie organu II instancji droga widoczna na działce ewid. Nr [...] nie jest elementem dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi, ponieważ ma charakter trwałego dojazdu. Ponadto pomiary wykonane na zdjęciach lotniczych wykazały, że odznacza się ona szerokością przekraczającą dwa metry. W związku z tym nie mogła zostać zaliczona do obszaru uprawnionego do płatności. Efektem w/w ustaleń było także stwierdzenie, że na działce ewid. nr [...] w rzeczywistości znajdują się 2 obszary mogące być uprawnione do wsparcia - mniejszy po wschodniej stronie drogi (o pow. ok. 0,01 ha) oraz większy o pow. ok. 0,36 ha. Ponieważ ostatni z w/w obszarów nie odznaczał się przynajmniej równą 0,1 ha, nie mógł on zostać uznany ani za samodzielną działkę rolną ani część działki rolnej A (w rzeczywistości chodzi o "pierwszy" z obszarów –o pow. 0,01 ha - oczywista pomyłka organu). Organ wyjaśnił przy tym, że z uwagi na charakterystykę (zabudowania i bezpośrednie ich sąsiedztwo - a więc obiekty stosunkowo trwałe) wykluczonego terenu zdjęcia lotnicze stanowiące dowód w niniejszej sprawie z 2009 i 2012 r. zachowują pełną przydatność do ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności za 2012 r. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności wykonane przez organ odwoławczy na zdjęciach uzyskanych z w/w źródeł dały wyniki bardzo zbliżone do ustaleń organu l instancji. Organ uznał za zbędne wykonanie inspekcji terenowej. Okoliczności wynikłe z kontroli nie pozwoliły organowi na przyznanie wnioskowanych płatności. Organ, cytując znajdujące w sprawie przepisy, w tym art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009r. (Dz.U.WE L 316 z 2.12.2009r.) uznał, że zadeklarowane przez skarżącego obszary do płatności nie były faktycznie użytkowane rolniczo zgodnie z normami i wymogami przez cały rok a skarżący nie dochował wymogów związanych z płatnościami. Konsekwencją wykluczenia w/w terenów było zmniejszenie łącznej powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności obszarowych poniżej minimalnej powierzchni uprawniającej do ubiegania się o w/w płatności Organ zaznaczył przy tym, że to na stronie ciąży zachowanie staranności w podaniu danych zgodnych ze stanem faktycznym na dzień składania wniosku, oraz powiadomienie odpowiednio wcześnie o zmianach. Na koniec organ wskazał na zasadę wynikającą z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach (...), że to strona postępowania administracyjnego obowiązana jest samodzielnie przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy i to na niej ciąży ciężar udowodnienia. W zakresie decyzji JPO/ONW organ stwierdził, również na podstawie kontroli map i zdjęć lotniczych, że powierzchnia uprawniona za 2012 r. do tych płatności była mniejsza niż powierzchnia , którą skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności. Zawyżenia powierzchni uprawnionej do w/w płatności stwierdzono w przypadku działki rolnej A (pow. deklarowana 0,43 ha, położona na działce nr [...]). Z tej płatności także wykluczono północno-wschodnią cześć działki a uzasadnienie wykluczenia pokryło się z uzasadnieniem dotyczącym wykluczenia w ramach płatności JPO/PZ/ONW. Okoliczności te oznaczały brak możliwości przyznania skarżącemu płatności w żądanej wysokości, na poparcie czego organ zacytował § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 oraz art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30.11.2009 r. W sprawie tej organ - jak wyżej - uznał, że skarżący nie dochował wymogów związanych z płatnościami. Konsekwencją wykluczenia w/w terenów było zmniejszenie łącznej powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności obszarowych poniżej minimalnej powierzchni uprawniającej do ubiegania się o płatności Organ zaznaczył także, że to na stronie ciąży obowiązek podania danych zgodnych ze stanem faktycznym na dzień składania wniosku oraz powiadomienie odpowiednio wcześnie o zmianach i że to strona postępowania administracyjnego obowiązana jest samodzielnie przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy i to na niej ciąży ciężar udowodnienia. W skargach na wyżej opisane decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, C. M. ocenił je jako decyzje krzywdzące i wydane przedwcześnie, gdyż w Sądzie toczy się sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie płatności za 2011r. Zarzucił w skardze błędne ustalenia faktyczne i ogólnie wyraził niezadowolenie ze sposobu prowadzenia sprawy. W odpowiedziach na skargi organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Kontrolując zaskarżone decyzje zgodnie z powyższymi zasadami należało uznać, że skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu Skarżący w obydwu sprawach kwestionował dokonane przez organy orzekające ustalenia faktyczne, których wynikiem jest stan prawny przyjęty przez organy za podstawę kwestionowanych rozstrzygnięć. Ustalenia te dotyczą w szczególności powierzchni uprawnionej do płatności na zadeklarowanej do płatności działce rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej [...]. Zarzuty podniesione w skargach dotyczą ustaleń poczynionych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odniesieniu do płatności JPO, UPO, PZ, PK i ONW. Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity, Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), dalej ustawa o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej (...) organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powołany art. 3 w/w ustawy wprowadza zatem istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w k.p.a., czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. W kontrolowanych sprawach organy prawidłowo ustaliły, że powierzchnia faktycznie użytkowana przez stronę była mniejsza niż powierzchnia, którą skarżący zadeklarował do JPO, gdyż powierzchnia stwierdzona, w przypadku płatności JPO wyniosła 0,93 ha, co oznacza, że gospodarstwo rolne nie spełnia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, wymogu posiadania odpowiedniego areału użytków rolnych. Z kolei odmowa przyznania płatności JPO, skutkowała odmową przyznania płatności UPO, PZ i PK. Nadto ustalenie przez organ, że powierzchnia faktycznie przez stronę użytkowana rolniczo wynosi 0,93 ha, oznaczało, że gospodarstwo rolne nie spełnia określonego w § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wymogu posiadania odpowiedniego areału użytków rolnych wynoszących minimum 1 ha, co słusznie spowodowało odmowę przyznania płatności ONW. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009. Zgodnie z powołanym załącznikiem nr VII, minimalna powierzchnia przypadająca na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się w ramach systemu JPO przypadająca na gospodarstwo, wynosi w Polsce 1 ha. Przy czym w myśl art. 2 powołanej ustawy, użyte w ustawie określenia oznaczają: 1. działka rolna - działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha - tzn. "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej; 2. grunty rolne - grunty, o których mowa w art. 124 ust. 1 akapit drugi, oraz grunty obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, o których mowa w art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009; tzn. do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Słusznie więc organy, dokonując oszacowania powierzchni uprawnionej do płatności na działce rolnej A, zwróciły uwagę, że tereny składające się na tę działkę nie tworzyły zwartej powierzchni gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa lub grupa upraw. Podkreślić również należy, że zgodnie § 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie określenia całkowitej szerokości obiektów stanowiących element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi(Dz. U. z dnia 15 marca 2007 r.), do całkowitej powierzchni działki rolnej zalicza się powierzchnię zajmowaną przez obiekty stanowiące element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi, o których mowa w art. 30 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m. W myśl powołanego wyżej art. 30 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 można wziąć pod uwagę całkowitą powierzchnię działki rolnej pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie. W innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana. W przypadku regionów, w których obiekty, takie jak żywopłoty, rowy oraz mury, tradycyjne stanowią element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi, Państwa Członkowskie mogą uznać, że powierzchnię, którą te obiekty zajmują, należy zaliczyć do powierzchni w pełni użytkowanej, pod warunkiem jednak, że jej szerokość nie przekracza całkowitej szerokości określanej przez Państwa Członkowskie. Szerokość ta musi odpowiadać tradycyjnej w danym regionie szerokości obiektów i nie może przekraczać 2 metrów. Nadto, zgodnie z art. 34 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE L z dnia 2 grudnia 2009 r.) - można uwzględniać całkowitą powierzchnię działki rolnej, pod warunkiem że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego lub regionu. W innych przypadkach uwzględnia się powierzchnię faktycznie użytkowaną. W przypadku regionów, w których niektóre obiekty, takie jak żywopłoty, rowy oraz mury, tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi, państwa członkowskie mogą uznać, że powierzchnię, którą te obiekty zajmują, zalicza się do powierzchni w pełni użytkowanej, pod warunkiem jednak, że jej szerokość nie przekracza łącznej szerokości określonej przez państwa członkowskie. Szerokość ta musi odpowiadać tradycyjnej w danym regionie szerokości obiektów i nie może przekraczać 2 metrów. Powołane powyżej przepisy potwierdzają zasadność ustaleń dokonanych przez organ, z których wynika, że tereny składające się na działkę rolną A (działka ewidencyjna nr [...]) nie tworzyły jednaj zwartej powierzchni gruntu rolnego, na którym prowadzona była uprawa lub grupa upraw. Na przedmiotowej działce znajdują się bowiem zabudowania gospodarcze, które prawidłowo zostały zakwalifikowane przez organ jako powierzchnie nie użytkowane rolniczo. Nadto z płatności zasadnie został wyłączony obszar położony w północno-wschodniej części tej działki rolnej, ze względu na rozdzielającą tę działkę drogę biegnącą od zabudowań gospodarczych w kierunku północnym. Droga ta nie jest elementem dobrej kultury rolnej upraw, gdyż ma charakter trwałego dojazdu do nieruchomości położonej na sąsiedniej działce ewidencyjnej. Pomiary wykonane na zdjęciach lotniczych wykazały, że szerokość tej drogi przekracza 2 m. Prawidłowo zatem organ ustalił, że na obszarze zadeklarowanym pierwotnie jako działka rolna A o pow. 0,43 ha, faktycznie znajdują się dwa obszary użytkowane rolniczo – zasadnicza działka rolna o powierzchni 0,36 ha i położony w północnej części tej działki obszar, który nie odznaczał się przynajmniej powierzchnią równą 0,1 ha, a zatem nie mógł zostać uznany za część działki rolnej A, ani też za samodzielną działkę rolną. Akta administracyjne zawierają aktualne – bo z 2011 i w szczególności z 2012 roku - zdjęcia lotnicze zadeklarowanej do płatności, w przedmiocie których zapadły zaskarżone decyzje działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej [...]. Zdjęcia te są czytelne i zawierają oznaczenia powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego - oznaczona kolorem czerwonym, oraz powierzchni uprawnionej do płatności – oznaczona kolorem jasnym zielonym (część działki rolnej A o pow. 0,36 ha), oraz kolorem ciemniejszym zielonym (część działki rolnej a o pow. 0, 01 ha) po wschodniej stronie drogi. Nie może ulegać wątpliwości, że zdjęcia te obrazują aktualny na datę wydania kwestionowanych decyzji faktyczny stan spornej działki rolnej A. Podkreślenia wymaga, że zdjęcia te pochodzą z systemu informatycznego ARiMR i skarżący nie powoływał się ani w odwołaniach ani w skargach na inne dowody, podważające aktualność tych zdjęć, czy też prawidłowość dokonanych przez organ pomiarów. Jak wskazał organ w obydwu zaskarżonych decyzjach, stan faktyczny sprawy, w szczególności wyliczenie powierzchni uprawnionej do płatności, został ustalony w drodze kontroli administracyjnej wniosku strony, która polegała na porównaniu danych wynikających z wniosku strony - w nin. sprawie – z wniosków skarżącego o przyznanie płatności na rok 2012, z aktualnymi zdjęciami z 2012 r., których analiza wykazała jednoznacznie niedostateczną powierzchnię referencyjną. W tej sytuacji nie mogły odnieść rezultatu zarzuty sformułowane w pismach pełnomocnika skarżącego, dotyczące naruszenia przepisów art. 7, 9, 77, 78 § 1 i 80 kpa. Jak już wyżej wskazano, art. 3 ustawy o płatnościach wprowadził istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w k.p.a. Ustawodawca odszedł od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 kpa, nakazującej organom podjecie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją tego jest rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 kpa. Obowiązek organu w postępowaniu o przyznanie płatności ograniczony został jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach przedłożonych przez wnioskodawcę. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawienie do płatności obciąża rolnika który wnioskował o przyznanie płatności. Tym samym nastąpiło przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z pewnego faktu wywodzi skutki prawne. Natomiast w postępowaniu w sprawie przyznania płatności organy stoją na straży praworządności, co oznacza, że maja obowiązek ustalenia zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie, oraz zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy (B. Adamiak [w]: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 9 wydanie, Wyd. C.H. Beck W-wa 2008, kom. do art. 6). Z powyższych względów sąd nie mógł uznać, że wydając zaskarżone decyzje organ naruszył wskazanych przez skarżącego przepisy. Nie był bowiem zobowiązany do ustalenia sposobu użytkowania części działki A nieużytkowanej rolniczo, skoro dowody w postaci zdjęć lotniczych i wyliczeń dokonanych na ich podstawie wskazały jednoznacznie na wielkość obszaru użytkowanego rolniczo. Podobnie w przypadku szerokości drogi dzielącej działkę A, która to szerokość została wyliczona jako przekraczająca 2 metry. Sąd uznał, że wyliczenie powierzchni referencyjnej w kontrolowanych postępowaniach nastąpiło w sposób zgodny z przepisami prawa, w oparciu o dane wynikające z systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2012.86) Art. 9a ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że system identyfikacji działek rolnych zawiera wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, natomiast zgodnie z ust. 2 pkt. 1 tego przepisu, do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1 wykorzystuje się w szczególności ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Nie miały także uzasadnienia wnioski skarżącego składane w toku postępowania ( w odwołaniach), o "wstrzymanie się" z wydaniem decyzji do czasu rozpoznania przez tut. Sąd skarg na decyzje odmawiające skarżącemu analogicznych płatności za rok 2011 (sprawa III SA/Kr 1083/12), ponieważ wnioski o przyznanie płatności za poszczególne lata rozpatrywane są odrębnie i każdorazowo organy dokonują weryfikacji danych w nich zawartych. Ubocznie jedynie wskazać należy, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. jak wyżej sąd oddalił skargi C. M. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] 2012 r. odmawiające przyznania płatności JPO, UPO, PZ, PK i ONW. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały oparte na wystarczającym i całościowo ocenionym poprawnie materiale dowodowym w postaci zdjęć lotniczych znajdujących się w aktach administracyjnych, Materiał ten był podstawą do ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego i zastosowania odpowiednich przepisów prawa. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom określonym w art. 107 kpa. Organ szczegółowo przedstawił i omówił przebieg postępowania w sprawie, powołując się na przepisy prawa decydujące o rodzaju podejmowanych w toku postępowania czynności. Dokonał wyboru podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy. Ustosunkował się do twierdzeń skarżącego zgłaszanych w toku postępowania. Brak zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, czy też przepisów prawa materialnego. Przepis art. 151 p.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Wobec nieuwzględnienia zarzutów skargi oraz wobec nie stwierdzenia istnienia innych naruszeń, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło