III SA/Kr 298/12

WyrokWSA w Krakowie2012-11-22

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta faktycznie opuściła lokal, ale jednocześnie toczy się postępowanie cywilne dotyczące ochrony posiadania tego lokalu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Nawet jeśli toczy się postępowanie cywilne dotyczące ochrony posiadania lokalu, jego wynik nie jest wiążący dla postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania, a samo opuszczenie lokalu z zamiarem stałego przebywania, potwierdzone brakiem realnych możliwości powrotu, stanowi podstawę do wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Skarżąca opuściła lokal przy ul. A w K z powodu konfliktu z matką, która jest właścicielką lokalu. Pomimo toczącego się postępowania cywilnego o ochronę posiadania, które zostało oddalone, organy administracyjne uznały, że skarżąca faktycznie opuściła lokal i nie ma realnych możliwości powrotu, co uzasadnia wymeldowanie. Skarżąca zarzucała błędy w zeznaniach świadków i brak przesłuchania jej syna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Kr 298/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Kutzner, WSA Barbara Pasternak, , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012r., sprawy ze skargi L. K., na decyzję Wojewody, z dnia 1 lutego 2012r. nr [...], w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Wojewoda decyzją z dnia 1 lutego 2012 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania L. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego L. K. z lokalu nr [...] przy ul. A w K, utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...] powołując się na przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego L. K. z lokalu nr [...] przy ul. A w K z uwagi na to, że Wymieniona bez wymeldowania opuściła przedmiotowy lokal. Powyższą decyzję zaskarżyła L. K. wnosząc o ponowne przeanalizowanie posiadanego materiału dowodowego. Twierdzi, że jej walka o powrót i faktyczne zamieszkiwanie w lokalu przy ul. A w K trwa już od lat. Dodaje, iż w okresach konfliktów z matką mieszka kątem w piwnicy wraz z synem i wnukiem czekając na poprawę stanu "fizyczno-psychicznego" matki, aby ponownie zamieszkać w godziwych warunkach. Po rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wniosek o wymeldowanie L. K. z lokalu nr [...] przy ul. A w K złożyła T. R. podnosząc, że Wymieniona od lat 9 mieszka razem z synem przy Al. B w K. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż właścicielem lokalu nr [...] przy ul. A w K od dnia 17 listopada 2008 r. jest A. K., wnuczka T. R. Słuchana do protokołu przed organem I instancji w dniu 15 marca 2010 r. L. K. wyjaśniła, iż nie mieszka w lokalu przy ul. A w K, ponieważ matka T. R. zabrała Jej klucze do tego lokalu. W chwili obecnej mieszka u syna T. K. przy Al. B w K. Dodała, że w lokalu przy ul. A w K nie posiada swoich rzeczy osobistych, ponieważ matka spakowała je i zostawiła na wycieraczce. Podkreśliła, ze obecnie nie ma dostępu do lokalu przy ul. A w K. Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przed organem I instancji w dniu 16 czerwca 2010 r. słuchany w charakterze świadka sąsiad, M. S. wyjaśnił, że mieszka przy ul. A w K od 1981 r. Jego mieszkanie znajduje się na tym samym piętrze, co lokal nr [...]. Z Jego wiedzy i obserwacji wie, że w lokalu nr [...] przy ul. A w K mieszka T. R. Dodał, że zna L. K., jednak z całą pewnością może powiedzieć, że w przedmiotowym lokalu mieszka sama T. R., a L. K. od dawna nie widział. Powyższe wyjaśnienia potwierdził także P. B., sąsiad. Kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez funkcjonariusza Komisariatu Policji, potwierdziła fakt niezamieszkiwania L. K. w lokalu nr [...] przy ul. A w K. W dniu 5 lipca 2010 r. L. K. przedłożyła do akt przedmiotowej sprawy kopię pozwu złożonego do Sądu Rejonowego. Wydział I Cywilny o ochronę naruszonego posiadania lokalu nr [...] przy ul. A w K przeciwko T. R. Wydział Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta pismem z dnia 15 lipca 2010 r., znak: [...] wystąpił do Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z zapytaniem, czy tamt. Sąd prowadzi postępowanie z powództwa L. K. o ochronę naruszonego posiadania lokalu przy ul. A w K. Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny pismem z dnia 26 października 2010r., sygn. akt [...] poinformował, iż sprawę z powództwa L. K. zarejestrowano pod sygn. akt [...]. W związku z powyższym Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2010 r., znak: [...] zawiesił postępowanie w sprawie o wymeldowanie L. K. z lokalu nr [...] przy ul. A w K do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd powyższej sprawy. Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt [...] oddalił powództwo L. K. przeciwko T. R. o naruszenie posiadania lokalu przy ul. A w K. W związku z powyższym Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2011 r., znak: [...] podjął z urzędu zawieszone w dniu 4 listopada 2010 r. postępowanie w przedmiocie wymeldowania L. K. z lokalu nr [...] przy ul. A w K. Organ I instancji w dniu 17 listopada 2011 r. ponownie przeprowadził rozprawę administracyjną podczas, której A. K. właścicielka lokalu przy ul. A w K wyjaśniła, że L. K. nie mieszka w lokalu przy ul. A w K w dalszym ciągu zamieszkuje wraz z synem T. K. oraz wnukiem F. K. w lokalu przy Al. B w K. Ponadto podkreśliła, że i L. K. nie podejmowała w ostatnim okresie żadnych prób ponownego zamieszkania w lokalu przy ul. A w K. Obecnie w przedmiotowym lokalu zamieszkuje jedynie Jej babcia, T. R. Dodała, że L. K. od wielu lat jest w konflikcie z matką T. R. do tego stopnia, że nie interesuje się życiem matki, nie pomaga Jej, ani Jej nie odwiedza. T. R. oraz P. B. podtrzymali swoje wyjaśnienia złożone w dniu 16 czerwca 2010 r. Poczyniwszy powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W przedmiotowej sprawie, przytoczony wyżej materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż L. K. nie mieszka w lokalu przy ul. A w K z zamiarem stałego przebywania. Opuszczenie przedmiotowego lokalu przez L. K. nastąpiło wiele lat temu. Postępowanie wykazało, że obecnie Wymieniona swoje sprawy życiowe koncentrują w innym miejscu. Daje to podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Poruszane w odwołaniu, podkreśla organ kwestie finansowe dotyczące mieszkania w K przy ul. A nie mają znaczenia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy meldunkowej. Sprawy te mogą być rozpatrywane w postępowaniu cywilnoprawnym przed sądami powszechnymi. Z powyżej opisanych powodów organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania L. K. Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła L. K. Skarżąca zarzuciła, iż w odwołaniu do Wojewody podniosła sprawę istotnych błędów w zeznaniach świadków, a wskazany adres jej czasowego zamieszkania jest adresem syna, który nie był przesłuchany, a tylko przesłuchanie syna i jej spowodowałoby dogłębne wyjaśnienie sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270, zwana dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga nie jest uzasadniona. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca faktycznie nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla skarżącej nie jest lokal nr [...] przy ul. A w K, gdzie nie zamieszkuje od lat, na skutek konfliktu z matką T. R., która jak wynika z przeprowadzonego postępowania przed organem I instancji sama mieszka w przedmiotowym lokalu. Przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu stałego jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Skarżąca, co prawda, podjęła kroki zmierzające do ochrony posiadania przedmiotowego lokalu, wnosząc do Sądu Rejonowego pozew o naruszenie posiadania, jednakże działania te były nieskuteczne, gdyż wyrokiem z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. [...] Sąd powództwo oddalił. Zdaniem Sądu zamiar skarżącej powrotu do przedmiotowego lokalu ogranicza się jedynie do deklarowania chęci powrotu bez uwzględnienia realnych możliwości zamieszkania w nim. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji nie stawiała się na rozprawy administracyjne, jak też nie składała wniosków dowodowych, dlatego nie można uznać zarzutu skargi za uzasadniony. Sprawy finansowego i majątkowe poruszane przez skarżącą nie mogły mieć wpływu na wynik postępowania administracyjnego, gdyż jedynymi właściwymi do ich rozstrzygania są sądy powszechne. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zachodziły ustawowe przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącej ponieważ opuściła przedmiotowy lokal i brak jest realnych możliwości powrotu do niego, a zatem organy były uprawnione do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło