III SA/Kr 299/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie wykazał zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu poprzedniego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, może domagać się ponownej oceny tego wniosku i zwolnienia od kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie Referendarza Sądowego oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar wykazania przesłanek uzasadniających jego przyznanie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz Sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów, wskazując na brak nowych okoliczności dotyczących sytuacji materialnej skarżącego, oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej ustanowienia adwokata, gdyż pełnomocnik został już wyznaczony. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia Referendarza w części oddalającej wniosek o zwolnienie od kosztów, argumentując konieczność ponownej oceny jego sytuacji materialnej. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 15 listopada 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego P. P. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 15 listopada 2017 r. oddalającego wniosek o zwolnienie o kosztów sądowych i umarzającego postępowanie w zakresie żądania ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Po rozpatrzenia sprzeciwu skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z 14 czerwca 2017 r., III SA/Kr 299/17 zmienił postanowienie Referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2017 r. oddające wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym w ten sposób, że ustanowił dla niego adwokata z urzędu, którego Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła w osobie adwokatki M. K.
Wyrokiem z 27 września 2017 r., III SA/Kr 299/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o terminie i sposobie jego zaskarżenia doręczono skarżącemu 14 listopada 2017 r.
Zarządzeniem z 12 października 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka zmieniła pełnomocnika z urzędu wyznaczonego dla skarżącego w ten sposób, że w miejsce M. K. ustanowiła adwokata M. S.
W dniu 20 października 2017 r. skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Postanowieniem z 15 listopada 2017 r. Referendarz Sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – z uwagi na fakt, że skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej od czasu złożenia poprzedniego wniosku oraz umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie ustanowienia adwokata – z uwagi na fakt, że skarżącemu został już wyznaczony pełnomocnik z urzędu.
W sprzeciwie skarżący zaskarżył ww. postanowienie w części oddającej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżący przyznał, że jego sytuacja materialna nie uległa zmianie od czasu złożenia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, to jednakże, z uwagi na upływ czasu i brak poprawy sytuacji materialnej skarżącego koniecznym miała być ponowna ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie zważył co następuje:
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, dlatego jego sprzeciw nie został uwzględniony.
Sąd podkreśla, że już w poprzednio wydawanym postanowieniu z dnia 14 czerwca 2017 r. wskazywał, że prawo pomocy (tj. zwolnienie od kosztów sądowych) jest traktowane jako wyjątek od generalnej zasady ustanowionej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy nie przysługuje zatem innym osobom, aniżeli tym, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, niejednokrotnie uniemożliwiającej im zaspokojenie niezbędnych nawet potrzeb bytowych, stąd dawniej opisywaną instytucję nazywano "prawem ubogich" Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, natomiast ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy do Sądu.
Zgodnie z art. 245 § 3 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast stosowanie do art. 246 § 1 pkt 2 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów (nawet bankowych) uprawdopodabniających twierdzenia o jego aktualnym zadłużeniu. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że jego sytuacja majątkowa nie uległa zmianie od czasu wydania postanowienia z 28 kwietnia 2017 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Słusznie więc podkreślał Referendarz w zaskarżonym postanowieniu, że aktualność zachowuje dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie poprzednia ocena sytuacji materialnej skarżącego, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania na poziomie 200 zł. Na tyle szacować należy zaś i obecnie sumę opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (100 zł) i wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej (100 zł).
Sąd orzekł na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło