III SA/Kr 299/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-28
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień i nie przedłożyła wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji finansowej. Mimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych, skarżący udzielił jedynie wybiórczych wyjaśnień i nie udokumentował kluczowych wydatków ani nie przedstawił rozliczenia podatkowego, co uniemożliwiło weryfikację rzetelności jego oświadczeń. Niewywiązanie się z wezwania sądu zostało zinterpretowane na niekorzyść wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący P.P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wydania prawa jazdy. Skarżący opisał swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody i wysokie zadłużenie. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów w celu weryfikacji jego twierdzeń, jednak skarżący nie udzielił wyczerpujących wyjaśnień i nie przedłożył wszystkich wymaganych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Opisując swój stan rodzinny zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema córkami.
Twierdzi, że nie posiada własnego domu ani mieszkania. Powiada, że mieszka na łasce u teściowej. Deklaruje brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych.
Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego składa się ma [...] zł z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, pobierany przez żonę zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł oraz 500 zł na dziecko z programu "500+"
Uzasadniając swoje starania odniósł, się do okoliczności sprawy. Powiada, że obarczony jest długami w wysokości [...] tyś. zł w bankach i u zastrzegających sobie anonimowość osób prywatnych. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki twierdzi, że na zakup opału przeznacza ok. [...] zł, na energie elektryczną [...] zł, zaś na żywność, odzież, leki i innego środki około [...] zl.
Wobec tego, że wyjaśnienia te były niepełne i wzbudzały wątpliwości, zarządzeniem z dnia 5.4.2017 wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu:
• udokumentowanie rachunkami bądź oświadczeniem właściciela domu (tj. teściowej w której domu skarżący zamieszkuje) wysokości deklarowanych wydatków na media i opał oraz kwot jakimi w ich opłaceniu partycypuje skarżący,
• przedstawienie kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2016 r. a jeżeli nie zostało ono jeszcze przez skarżącego złożone wyjaśnienie jaki przychód, koszty jego uzyskania a w konsekwencji dochód lub stratę zamierza ujawnić przed organami skarbowymi? Wyjawienie, co skarżący konkretnie wlicza w koszty uzyskania przychodu?
• wyjaśnienie, czy do skarżącego należą jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak okazanie wyciągów z takich rachunków bankowych obejmujących historię dokonywanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy,
• wykazanie stosownymi umowami bądź zaświadczeniami wysokości zadłużenia posiadanego w bankach?
Odpowiadając na to wezwanie skarżący udzielił wybiórczych wyjaśnień wykazując jedynie stosownymi umowami wysokość zadłużenia posiadanego w bankach.
Wbrew wezwaniu skarżący, nie udokumentował rachunkami czy oświadczeniem właściciela domu wysokości deklarowanych wydatków na media i opał oraz kwot jakimi w ich opłaceniu partycypuje skarżący
Wbrew wezwaniu nie przedstawił kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2016 r. i nie wyjawił, co konkretnie wlicza w koszty uzyskania przychodu.
Zbył milczeniem pytanie o posiadane rachunki bankowe.
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudziło wątpliwości. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Tym bardziej, że wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych.
Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło