III SA/Kr 299/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-11-15

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie administracyjnej powinien zostać umorzony, jeśli adwokat został już ustanowiony na mocy wcześniejszego postanowienia sądu, a sytuacja materialna strony nie uległa istotnej zmianie?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie ustanowienia adwokata z urzędu powinno zostać umorzone, jeśli adwokat został już ustanowiony na mocy wcześniejszego postanowienia sądu, a sytuacja materialna strony nie uległa istotnej zmianie. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona jest w stanie ponieść koszty postępowania, a nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy wydania prawa jazdy. Wcześniej sąd już ustanowił dla niego adwokata z urzędu, oddalając jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący jest w stanie ponieść koszty w kwocie 200 zł. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, jednak nie przedstawił nowych okoliczności w stosunku do poprzedniego wniosku.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie ustanowienia adwokata. II. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie ustanowienia adwokata. II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym dnia 2.10.17 (wpływ) na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (vide: k. 157-158 oraz kopie tego wniosku na k. 164-165; 170-171). Opisując swój stan rodzinny zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema córkami. Twierdzi, że nie posiada własnego domu ani mieszkania. Powiada, że mieszka na łasce u teściowej. Deklaruje brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego składać się ma 1500 zł z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, pobierany przez żonę zasiłek rodzinny w kwocie 400 zł oraz 500 zł na dziecko z programu "500+" Uzasadniając swoje starania odniósł, się do okoliczności sprawy. Powiada, że obarczony jest długami w wysokości 20 tyś. zł w bankach i u zastrzegających sobie anonimowość osób prywatnych. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki twierdzi, że na zakup opału przeznacza ok. 500 zł, na energie elektryczną 150 zł, zaś na żywność, odzież, leki i innego środki około 2000 zł. Z urzędu stwierdza się, że w niniejszej sprawie skarżący wnosił już wcześniej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata opisując swoją sytuację w sposób identyczny do obecnie czynionego (vide: k. 17-19) Z urzędu stwierdza się, że po wniesionym sprzeciwie (k. 50) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. j.w. (k. 79-82) zmienił postanowienie referendarza sądowego z 28 kwietnia 2017 r. w ten sposób, że ustanowił dla skarżącego adwokata utrzymując jednocześnie rozstrzygniecie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych (k. 42-45). Oceniając sytuację materialną skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania na poziomie 200 zł tytułem wpisu od skargi. Jednocześnie porównując wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów do ponoszonych wydatków w ocenie Sądu należało przyznać skarżącemu pomoc prawną poprzez ustanowienie adwokata z urzędu (vide: uzasadnienie k. 81-82). Z urzędu stwierdza się, że skarżący uiścił wymagany wpis od skargi (k. 98) oraz, że Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu najpierw w osobie mecenas M. K. (k. 91), która reprezentowała skarżącego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji (k. 107-111, 116, 146-148; 152) otrzymując za to stosowne wynagrodzenie a następnie w jej miejsce adwokata M. S. (k. 184). Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 249a ppsa postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie takiego wniosku stało się zbędne. W realiach niniejszej sprawy mamy częściowo do czynienia z taką sytuacją gdy chodzi o sformułowane we wnioskach żądanie ustanowienia adwokata. Skoro bowiem na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2017 r. ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego najpierw w osobie mecenas M. K., a następnie w jej miejsce adwokata M. S., to świetle tych ustaleń przyznanie skarżącemu po raz kolejny prawa pomocy w takim zakresie nie jest możliwe, gdyż prawo to zostało już przez skarżącego skonsumowane (por. także post. NSA z 8.11.2007 r. I OZ 795/07 oraz postanowienie WSA w Szczecinie II SA/Sz 24/08). Ewentualne wyznaczenie innego adwokata w miejsce dotychczasowego (jak miało to miejsce w realiach niniejszej sprawy) pozostaje obecnie w gestii właściwego organu samorządu zawodowego adwokatów. Z uwagi na przytoczone okoliczności postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe nie sprzeciwia się rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Trzeba jednak pamiętać, że wniosek ten można i należy rozpatrzyć w oparciu o przepisy określające przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 ppsa. Przyjęciu odmiennej optyki stoją na przeszkodzie i argumenty jakie daje się wywieźć z porównania zakresów logicznych przepisów art. 245 §3 i §2 ppsa i zapatrywanie, że obniżenie standardów w takim przypadku, stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie wnioskodawcy składającego dwa następujące po sobie wnioski. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jakkolwiek przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy to jednak odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (sygn. akt. I OZ 416/05). W realiach niniejszej sprawy skarżący nie powołał zaś żadnych nowych okoliczności w stosunku do tych, które ujawniał pierwotnie oraz jakie zechciał był przedstawić Sądowi na wezwanie w toczącym się uprzednio postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji aktualność zachowuje dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ocena sytuacji materialnej skarżącego, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania na poziomie 200 zł. Na tyle szacować należy zaś i obecnie sumę opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (100 zł vide: §2 rozp. RM z 16.12.2003 r. Dz. U. 2003.221.2192) i wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej (100 zł vide: §3 rozp. RM z 16.12.2003 r. Dz.U. 2003.221.2193). Mając to na uwadze odmówiono więc wnioskowi skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt. 7 i art. 246 §1 pkt. 1 oraz art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło