III SA/Kr 300/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Ewa Michna Protokolant Specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. – przedstawiciela ustawowego całkowicie ubezwłasnowolnionej J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 grudnia 2024 r., nr SKO.PS/4110/239/2024 w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 12 grudnia 2024 r. (SKO.PS/4110/239/2024) po rozpatrzeniu odwołania J. C. (dalej "skarżąca") reprezentowanej przez opiekuna prawnego M. K. od decyzji Wójta Gminy B. z 16 października 2024 r. (znak: GOPS-5026-4/24) w sprawie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 1. Wnioskiem z 21.08.2024 r. M. K., opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej skarżącej zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o skierowanie jej siostry do domu pomocy społecznej dla osób psychicznie chorych. Do wniosku dołączyła: a) oświadczenie o wyrażeniu zgody na potrącanie z dochodu skarżącej kosztów pobytu DPS; b) orzeczenie z 12.01.2023 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącej; c) postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie l Wydział Cywilny z 12.12.2023 r. o całkowitym ubezwłasnowolnieniu skarżącej; d) zaświadczenie Sądu Rejonowego w Tarnowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 25.03.2024 r. (sygn. akt [...]) stwierdzające, że M. K. została ustanowiona opiekunem prawnym dla całkowicie ubezwłasnowolnionej skarżącej; e) postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 24.07.2024 r. (sygn. akt [...]) zezwalające opiekunowi tj. M. K. na umieszczenie ubezwłasnowolnionej całkowicie skarżącej w domu pomocy społecznej; f) zaświadczenie lekarskie z 11.04.2024 r. z rozpoznaniem u skarżącej otępienia mieszanego w chorobie Alzheimera; g) opinię psychologiczną z 14.03,2024 r. stwierdzającą u skarżącej problemy z pamięcią; h) dwa zaświadczenia lekarskie z 11.04.2024 r. stwierdzające, że u skarżącej nie istnieją przeciwskazania do umieszczenia w DPS dla osób przewlekle psychicznie chorych, i) zaświadczenie ZUS z 11.04.2024 r. o wysokości pobieranej emerytury. 2. W toku postępowania organ pomocowy pozyskał wywiad środowiskowy, który został przeprowadzony 10.09.2024 r. Z jego treści wynika, że skarżąca, całkowicie ubezwłasnowolniona i dysponująca orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mieszka jednak sama w należącym do niej mieszkaniu (spółdzielczym własnościowym). Pozostaje w leczeniu w poradni zdrowia psychicznego z powodu niedookreślonego otępienia w chorobie Alzheimera. Postępująca choroba otępienna zaburza codzienne jej funkcjonowanie, występują problemy w wykonywaniu codziennych czynności. Jest znacznie zaburzona pamięć krótkotrwała. Pracownik socjalny stwierdził, że skarżąca z uwagi na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki osób trzecich. Dalej podał, że względem skarżącej nie ma osób zobowiązanych do jej alimentacji. Ma natomiast siostrę (opiekuna prawnego) M. K. Pracownik socjalny wskazał, że skarżąca dysponuje majątkiem w postaci mieszkania własnościowego oraz oszczędności w wysokości ok. 400.000 zł. Informacje te zostały również potwierdzone w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym (k. 25v). W wywiadzie środowiskowym zawarto też stwierdzenie, że "opiekun prawny skarżącej został zobowiązany do spieniężenie mieszkania skarżącej i przeznaczenia uzyskanej kwoty oraz oszczędności na pokrycie odpłatności za jej pobyt w DPS (k. 23). W aktach znajduje się także oświadczenie opiekuna prawnego skarżącej, że mieszka ona sama i utrzymuje się z emerytury w wysokości 2,6 tys. zł (k. 24). 3. W piśmie z 2.10.2024 r. (data wpływu; k. 37) pełnomocnik opiekuna prawnego skarżącej podał, że spełnione są wszystkie przesłanki do skierowania skarżącej do DPS wynikające z art. 54 ustawy o pomocy społecznej (dalej "ustawa"). Ponadto podkreślił, że art. 2 ust. 1 ustawy nie świadczy o braku podstaw do udzielenia świadczenia w postaci wydania skierowania do DPS. Gdyby było inaczej ustawodawca przewidziałby np. zależność wydania skierowania do DPS od kryterium dochodowego lub od zobligowania beneficjenta do spieniężenia majątku celem pokrycia opłat za DPS, a takich regulacji brak. 4. Wójt Gminy B. decyzją z 16.10.2024 r. (znak: GOPS-5026-4/24) odmówił skierowania skarżącej do DPS dla osób przewlekle psychicznie chorych. Zwrócił m.in. uwagę na art. 12 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Następnie przywołał poglądy orzecznicze dotyczące tego przepisu i stwierdził za bezsporny fakt, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną i przewlekle chorą, a zatem wymagającą opieki innych osób, i jest przy tym osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wobec czego organ pominął wniosek pełnomocnika o uzupełnienie akt sprawy o sprawozdania kuratorskie na temat funkcjonowania J. C. w miejscu zamieszkania, gdyż organ uznaje, że bezspornym zasadność pobytu skarżącej w DPS. Organ uznał jednak, że kwestia posiadanego skarżącą majątku, w tym oszczędności - ma wpływ na decyzję w sprawie. Przytaczając art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ustawy Wójt zwrócił uwagę na subsydiarny charakter i pomocniczy charakter pomocy społecznej. Podkreślił, iż w sytuacji, gdy stan majątkowy osoby wskazuje, że jest ona w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Przywołano w tej mierze również odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej na interpelację nr 5751 w sprawie kosztów pobytu w domach pomocy społecznej osób posiadających nieruchomości. Wobec powyższego organ I instancji uznał, iż wydając decyzję w przedmiotowej sprawie nie można ograniczyć się do wykładni literalnej art. 54 i 61 ustawy z pominięciem wykładni systemowej i celowościowej, która wyraźnie wskazuje na subsydiarny charakter pomocy. Mając to na względzie organ I instancji stwierdził, iż skarżąca dysponuje znacznymi oszczędnościami - ok. 400 000 zł, które pozwalają jej opiekunowi prawnemu przezwyciężyć zaistniałą sytuację życiową skarżącej z wykorzystaniem posiadanych przez nią zasobów finansowych. Dodatkowo podał, że skarżąca, poza oszczędnościami - posiada także mieszkanie własnościowe, co ma również znaczenie w sprawie, gdyż opiekun prawny w przyszłości może spieniężyć i ten posiadany przez skarżącą majątek, który potem może zostać również przeznaczony na zapewnienie niezbędnej opieki, w tym na opłaty za pobyt w DPS. Podsumowując organ uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej, gdyż posiada ona znaczne zasoby finansowe i inny majątek, przez co jest w stanie z własnych zasobów opłacić prywatny dom pomocy społecznej. 5. W odwołaniu od opisanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: a) art. 54 ust. 1 ustawy poprzez niezastosowanie w sytuacji ustalenia spełnienia przez stronę przesłanek do jego zastosowania; b) art. 2, art. 4, art. 11 oraz art. 12 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W odwołaniu żądano uchylenia zaskarżonej decyzji oraz skierowania skarżącej do DPS. Zwrócono uwagę, że świadczenia z pomocy społecznej dzielą się na usługowe oraz pozostałe, a wydawane decyzje na uznaniowe i związane. Decyzje przyznające świadczenie (np. zasiłek celowy, okresowy) wymagają spełnienia kryterium dochodowego. Inaczej, wg odwołania, wygląda sytuacja świadczeń usługowych z pomocy społecznej, np. skierowania do DPS. W tym bowiem przypadku ustawa nie uzależnia prawa do świadczenia od sytuacji dochodowej, czy majątkowej, a jedynie od spełnienia przez beneficjenta materialnoprawnych przesłanek (w tym przypadku z art. 54 ust. 1 ustawy). Inne przesłanki, niż wymienione we wskazanym przepisie, nie są konieczne do spełnienia. Zróżnicowanie sytuacji beneficjentów skierowań do DPS odnosi się do ich odpłatności za pobyt w tym zakładzie. Nie ma przepisów, które nakazywałyby kandydatowi do DPS spieniężenie majątku lub podjęcie próby zapewnienia sobie miejsca w prywatnym DPS-ie. Nadto, w odwołaniu wskazano, że wykładnia art. 54 ust. 1 ustawy wskazuje, że skierowanie do DPS jest decyzją związaną. Wskazano też, że art. 2 ustawy, ze względu na swą ogólność, nie może być samodzielną podstawą odmowy przyznania świadczenia, zaś art. 12 ustawy może znaleźć zastosowanie do świadczeń uzależnionych od sytuacji dochodowej lub majątkowej. 6. SKO w Tarnowie wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, iż art 2 ust. 1 ustawy ustanawia ogólną zasadę przyznawania pomocy społecznej. Stanowi on, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei art. 3 ust. 3 ustawy uzależnia rodzaj formę i rozmiar pomocy od okoliczności uzasadniających jej udzielenie, natomiast ust. 4 tegoż stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Kolegium Odwoławcze akcentowało, że z treści przywołanych przepisów wynikają różne formy tej pomocy, przy czym zdecydowana większość polega na świadczeniu przejściowej pomocy osobom i rodzinom, pomocy umożliwiającej im przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych i pozwalającej z czasem na dalsze samodzielne funkcjonowanie w rodzinie i środowisku. W każdym wypadku pomoc ta udzielana jest tylko wtedy, gdy osoba, czy rodzina wykorzystała już własne uprawnienia, zasoby i możliwości i nie jest w stanie sama pokonać trudnej sytuacji życiowej. Wyjątkiem od zasady okresowego, przejściowego świadczenia pomocy społecznej (celem przezwyciężenia powstałej trudności życiowej) jest możliwość przyznania stałej pomocy społecznej, jaką w praktyce jest skierowanie osoby do domu pomocy społecznej. W tym aspekcie SKO przywołało art. 54 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Wyjaśniło SKO, że z powyższego przepisu wynika, że organ rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej ma obowiązek zebrać materiał dowodowy oraz wyjaśnić na jego podstawie, czy osoba ubiegająca się o takie świadczenie spełnia następujące materialne przesłanki, a mianowicie, czy osoba, której wniosek dotyczy wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, czy osoba ta nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, czy osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Podkreślił organ odwoławczy, że umieszczenie w domu pomocy społecznej, jak wynika to z treści art. 36 pkt 2 lit. o) ustawy o pomocy społecznej, jest ostatecznością. Wskazuje na to przede wszystkim redakcja art. 54 ust. 1 cyt. ustawy, który umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej, nawet w razie spełnienia dwóch pierwszych wyżej wskazanych przesłanek materialnych, uzależnia od stwierdzenia, że osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Z tych przyczyn – argumentowało SKO w Tarnowie – umieszczenie w domu pomocy społecznej powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji życiowej (wyroki NSA: z 8.05.2009 r., l OSK 849/08; z 21.10.2010 r., l OSK 880/10). Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżąca przez wzgląd na jej sytuację życiową i zdrowotną spełnia przesłanki określone w art. 54 ust. 1 u.p.s. warunkujące możliwość skierowania do domu pomocy społecznej. Okoliczności te nie były też kwestionowane przez organ l instancji. Natomiast kwestią sporną w niniejszej sprawie było, czy posiadanie przez skarżącą znacznych zasobów finansowych uprawniało organ l instancji, w oparciu o ogólne zasady i cele pomocy społecznej, do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zasadnie organ I instancji odwołał się do subsydiarnej funkcji pomocy społecznej i słusznie uznał, że stan majątkowy skarżącej wskazuje, że działając przez opiekuna prawnego jest ona w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności posiadając znaczne zasoby finansowe. W tym aspekcie organ II instancji przywołał fakt dysponowania przez skarżącą oszczędnościami pieniężnymi w w kwocie ok. 400 000 zł. Taki stan środków pozwala – w ocenie organu – zawrzeć umowę cywilnoprawną z domem pomocy społecznej. Na poparcie w.w. twierdzenia organ szeroko przywołał rozważania zaprezentowane przez NSA w wyroku z 8.12.2023 r. (I OSK 2218/22) oraz przez WSA w Gliwicach w wyroku z 15.05.2024 r., (II SA/Gl 187/24). 7. W skardze na opisaną decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie: a) art. 54 ust. 1 ustawy poprzez niezastosowanie w sytuacji ustalenia spełnienia przez stronę przesłanek do jego zastosowania; b) art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 59 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarga domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Argumentacja zaprezentowana w skardze zbliżona jest do tej, która wskazana została w odwołaniu (por. punkt 5 niniejszego uzasadnienia) i ogniskowała się na wykazaniu, że decyzja o skierowaniu do DPS jest świadczeniem usługowym z pomocy społecznej, a w przypadku takiego rodzaju decyzji ustawa nie uzależnia przyznania prawa do świadczenia od sytuacji dochodowej (majątkowej) potencjalnego beneficjenta – lecz od wystąpienia przesłanek materialnoprawnych, w tym przypadku określonych w art. 54 ust. 1 ustawy. Akcentowano także, iż decyzja z art. 54 ust. 1 ustawy jest decyzją związaną, a przepisy art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy, ze względu na swą ogólność, nie mogą być samodzielną podstawą odmowy przyznania świadczenia. Po prezentacji poglądów wyrażanych w odpowiedzi na interpelację poselską – wskazano w skardze, że konieczność wyczerpania zasobów skarżącej prowadziłoby do wyzbycia się przez nią majątku, który mógłby zostać spożytkowany na inne cele, w szczególności aktywów przynoszących dochód, co mogłoby być brane pod uwagę przy ponoszeniu odpłatności za DPS. Dalej wskazano, że nawet bazując na oszczędnościach skarżącej, jest prawdopodobne, że "stanie ona kiedyś przed koniecznością wyczerpywania się zasobów i starania się o miejsce w DPS z publicznego zasobu świadczeń." 8. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia. 9. Na rozprawie 12.08.2025 r. pełnomocnik przedstawiciela ustawowego skarżącej podał, że skarżąca nie mieszka już sama, a od grudnia 2024 r. przebywa w prywatnym DPS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 10. Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. 11. Spór w kontrolowanej sprawie dotyczył tego, czy status majątkowy osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej może mieć istotne znaczenie z perspektywy przesłanek, które winien brać pod uwagę organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu wniosku osoby zainteresowanej uzyskaniem tego świadczenia. Inaczej mówiąc, spór dotyczył tego, czy dysponowanie przez "kandydata do DPS" znacznymi środkami finansowymi (oszczędnościami) oraz wartościowym mieniem (nieruchomością) mogą stanowić okoliczności brane pod uwagę przy ocenie przesłanek od których zależy wydanie pozytywnej decyzji o umieszczeniu w DPS. 12. Według Sądu, niewadliwie przyjęło w zaskarżonej decyzji SKO w Tarnowie, iż mimo niewątpliwie ciężkiego stanu zdrowia skarżącej, ogół uwarunkowań tej sprawy, w tym wysokość posiadanych oszczędności (ok. 400 tys. zł) oraz rodzaj mienia którym ona dysponuje (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) stały na przeszkodzie uwzględnieniu jej żądania skierowania do domu pomocy społecznej o wskazanym we wniosku typie. 13.1. Materialnoprawne przesłanki umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej zawarte są w art. 54 ust. 1 ustawy z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2024 r., poz. 1283; dalej "ustawa"). Według tego przepisu, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Ustęp 2 tego przepisu przewiduje, że osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej. 13.2. Spełnienie jednak określonych cytowanym przepisem przesłanek nie stanowi wyłącznych warunków, od których zależy umieszczenie danej osoby w DPS. Należy bowiem podkreślić, że aby uzyskać jakiekolwiek świadczenie z pomocy społecznej trzeba spełnić również inne, wymagane prawem warunki. W tym aspekcie, dekodując ogół przesłanek od spełnienia których zależy umieszczenie danej osoby w domu pomocy społecznej - zwrócić należy uwagę na art. 2 ust. 1 ustawy. Według tego przepisu - pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Według ust. 3 powoływanego przepisu, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3). Z kolei ust. 4 mówi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. 13.3. Z przywołanej wyżej regulacji art. 2 ust. 1 ustawy wynika tzw. zasada pomocniczości (subsydiarności) pomocy społecznej. Treść tej zasady odwołuje się do samodzielności obywateli w realizowaniu zadań publicznych. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, państwo powinno wspomagać jednostki, rodziny, grupy i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Ingerencja państwa lub większych wspólnot powinna zaś następować tylko w przypadku, gdy zadania przekraczają możliwości jednostki czy małej wspólnoty (tak I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2023, komentarz do art. 2). Określona normatywnie zasada subsydiarności pomocy społecznej zakłada więc zakaz przejmowania przez pomoc społeczną zadań (obowiązków) jednostki, w przypadku gdy jednostka jest jednak w stanie samodzielnie zadania te realizować. Państwo (społeczeństwo) powinno bowiem wesprzeć jednostkę w takich tylko działaniach, które przekraczają jej możliwości, tj. w sytuacji gdy jednostka traci zdolność samodzielnego zaspokajania własnych potrzeb. Pomoc społeczna powinna więc mobilizować jej beneficjenta do działania i przezwyciężenia sytuacji kryzysowej oraz prowadzić do jego usamodzielnienia się (por. I. Sierpowska, j.w.). 13.4. Mając powyższe na uwadze podkreślić więc trzeba, że art. 2 ust. 1 ustawy wprost wskazuje na możliwość uzyskania przez daną osobę świadczenia z pomocy społecznej wówczas, gdy m.in. posiadane przez nią zasoby (finansowe, pieniężne, nieruchomości) nie pozwalają na przezwyciężenie trudnej sytuacji, w której się znalazła. Na nieodzowność uwzględnianie przy udzielaniu świadczeń z pomocy społecznej aspektu (statusu) finansowego beneficjenta tych świadczeń wskazuje również wprost art. 12 ustawy. Przepis ten dopuszcza bowiem możliwość odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości. Przepis ten – określając przesłankę możliwej odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej wskazuje na fakt dysponowania przez beneficjenta tej pomocy "znacznymi zasobami finansowymi" "wartościowymi przedmiotami lub nieruchomościami" – co może pozwalać w konkretnym przypadku przyjmować, że osoba dysponująca takimi zasobami jest w stanie przezwyciężyć swą trudną sytuację bez potrzeby angażowania organów pomocy społecznej. Przywołany przepis, choć wprost nie odnosi się do stanu tej sprawy, to nakazując uwzględniać status majątkowy beneficjenta pomocy społecznej - stanowi jednak istotną wskazówkę interpelacyjną przy wykładni innych przepisów ustawy, w tym art. 54 ust. 1. 13.5. Podkreślić trzeba, że regulacje przywołane w punkcie 13.2 uzasadnienia stanowią normy uniwersalne, które winny być uwzględniane przy ocenie przyznawania wszystkich świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Nie jest więc tak, jak wskazywano w skardze, że ze względu na ogólność tych regulacji, nie znajdują one zastosowania w przypadku żądania zgłoszonego przez skarżącą w tej sprawie. Zasada subsydiarności stanowi fundament na którym opiera system wsparcia z pomocy społecznej i nie zostaje ona wyłączona w ramach, akcentowanych w skardze "świadczeń usługowych", do których zaliczono świadczenie w postaci umieszczenia w DPS, określone w art. 54 ust. 1 ustawy. 13.6. Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd wypowiedziany przez NSA w wyroku z 8.12.2023 r. (sygn. akt I OSK 2218/22), a sformułowany na kanwie sprawy identycznej do obecnie ocenianej. NSA wskazał, iż "status majątkowy beneficjenta pomocy społecznej stanowi istotny warunek przyznania żądanej pomocy społecznej. Zróżnicowanie obywateli w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej ze względu na ich sytuację dochodową i status majątkowy nie stanowi jednak zaprzeczenia przysługującej im równości wobec prawa względem innych jednostek, prawa do równego traktowania, jak i nie jest przejawem ich dyskryminowania w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym. Pomoc społeczna ma to do siebie, że środki przeznaczone na jej funkcjonowanie pochodzą od podatników. Tym samym, dystrybucja tych środków w ramach przyznawanej pomocy społecznej jest ograniczona. Pomoc społeczna nie może być realnie udzielana każdemu wnioskującemu o nią, lecz podlega określonym w ustawie rygorom i warunkom, które należy spełnić, by pomoc w odpowiedniej formie otrzymać. Dotyczy to także pomocy w formie niepieniężnej. (...) Umieszczenie lub skierowanie do domu pomocy społecznej osoby, która jest w stanie we własnym zakresie zapewnić sobie odpowiednią opiekę, może powodować zajęcie miejsca w takiej placówce osobie, która jest w sytuacji uniemożliwiającej samodzielną egzystencję lub zapewnienie sobie we własnym zakresie adekwatnej opieki. Dlatego instytucje przewidziane w ustawie o pomocy społecznej obwarowane są konkretnymi rygorami i warunkami, które muszą zostać spełnione, by decyzja odnośnie do wnioskowanej pomocy mogła zostać rozpatrzona pozytywnie. W żadnym razie nie jest to przejaw odejścia od zasad konstytucyjnych. (...) Prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy - związane są z sytuacją zdrowotną, osobistą, rodzinną i materialną osoby ubiegającej się o pomoc społeczną; możliwością przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości zainteresowanych (art. 2 ust. 1 ustawy)". 14. Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania, oceny i poglądy stwierdzić należało, iż w okolicznościach kontrolowanej sprawy skarżąca dysponuje zasobami finansowymi (ok. 400 tys. zł), jak też mogącym podlegać spieniężeniu mieniem – tj. lokalem mieszkalnym (por. ustalenia wywiadu środowiskowego punkt 2 niniejszego uzasadnienia), aby przez wiele lat zapewnić sobie (opłacić) miejsce w odpowiedniej placówce. Dlatego też, skierowanie skarżącej do DPS w trybie administracyjnymi (decyzji administracyjnej) nie znajdowało podstaw. Zasadnie zatem SKO w Tarnowie orzekło w sposób opisany w punkcie 6. uzasadnienia. 15. Przedstawione rozważania stanowią zasadniczo ustosunkowanie do zarzutów skargi, których w całości Sąd nie podzielił. W okolicznościach kontrolowanej sprawy Sąd nie doszukał się bowiem naruszenia przez organy administracji art. 54 ust. 1, jak też i art. 2 ust. 1, art. 3, 4 oraz art. 59 ust. 1 ustawy. W nawiązaniu do zarzutów skargi akcentujących możliwość wyczerpania się "kiedyś" oszczędności skarżącej i starania się wówczas o miejsce w publicznym DPS – zwrócić należy uwagę, że wskazywana okoliczność dotyczy zakładanej modyfikacji (zmiany) stanu faktycznego sprawy, względem ustalonego i przyjętego przez organy administracji w kontrolowanych rozstrzygnięciach. Jest to przy tym okoliczność hipotetyczna, a przez to pozostająca bez znaczenia dla obecnie czynionych ocen tego przypadku. Zmiana natomiast stanu faktycznego sprawy może stanowić asumpt do ponownego złożenia wniosku i ponownej oceny przez organy administracji – takiej nowej sprawy. 16. Z uwagi na przedstawione rozważania Sąd skargę oddalił. Postawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935).