III SA/Kr 302/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 9 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów skargę oddala. Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia 9 grudnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2015 r. nr [...] o skreśleniu J. P. - dalej skarżącego - z listy studentów. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 190 i 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz § 37 ust. 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (przyjęty uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 30 czerwca 2010 r. ze zm.). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: Skarżący wniósł pismem z dnia 27 września 2015 r. adresowanym do Prodziekana Wydziału [...] Uniwersytetu o przedłużenie na podstawie § 2 pkt 4 uchwały Senatu Uniwersytetu nr [...] terminu złożenia pracy dyplomowej o 6 miesięcy, do dnia 31 marca 2016 r. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] skreślił skarżącego z listy studentów 2 roku studiów: niestacjonarne drugiego stopnia, [...], specjalność: [...], w roku akademickim 2014/2015. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący do dnia 30 września· 2015 r. nie złożył egzaminu: seminarium magisterskiego, co jest równoznaczne z niespełnieniem warunku zaliczenia 2 roku zgodnie z planem studiów i programem nauczania. Jednocześnie nie uzyskał minimalnej liczby punktów wymaganej do zaliczenia 2 roku studiów tj. 60 punktów ECTS. Nie zachodzą również przesłanki określające możliwość powtarzania przez skarżącego roku studiów przewidziane § 13 i 13 a Regulaminu studiów ze względu na okoliczność, że skarżący powtarzał już 2 rok studiów, a Regulamin dopuszcza w tym zakresie jednokrotność, ani "szczególne okoliczności" uzasadniające wyrażenie zgody na ponowne powtarzanie roku, o których stanowi § 13 ust. 3 i § 13 ust. 4 Regulaminu studiów. J. P. w odwołaniu od ww. decyzji uściślił, że złożony wniosek w sprawie przedłużenia terminu oddania pracy magisterskiej opiera na przewidzianej w Regulaminie studiów możliwości przedłużenia terminu o kolejne 6 miesięcy. Podniósł, że w toku studiów zdał wymagane egzaminy i uzyskał absolutorium. Z powodu niezłożenia pracy magisterskiej w terminie został już raz skreślony z listy studentów, po czym wznowił studia w roku akademickim 2009/2010, jednak w roku 2010 r. problemy zdrowotne uniemożliwiły mu dalsze studiowanie. Uzyskał urlop dziekański, a podjęta praca ostatecznie uniemożliwiła mu złożenie pracy magisterskiej do końca września 2015 r. Organ odwoławczy poszerzył ustalenia odnośnie stanu faktycznego sprawy, wskazując, że skarżący rozpoczął w roku akademickim 2005/2006 niestacjonarne studia drugiego stopnia na Wydziale [...] Uniwersytetu na kierunku [...] specjalność [...]. W roku akademickim 2006/2007 uzyskał absolutorium. Pismem z dnia 15 listopada 2007 r. zwrócił się z wnioskiem o przedłużenie terminu złożenia pracy magisterskiej do grudnia 2007 r., na co uzyskał zgodę. Następnie, pismem z dnia 14 grudnia 2007 r. zwrócił się ponownie o przedłużenie terminu złożenia pracy magisterskiej do czerwca 2008 r., na co również uzyskał zgodę. Z uwagi na niezrealizowanie zobowiązania związanego z pracą magisterską decyzją Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2008 r. skarżący został skreślony z listy studentów. W roku akademickim 2009/2010 wznowił studia, a w latach 2010/2011 oraz 2011/2012 powtarzał drugi rok studiów. Skarżący skorzystał również z urlopu od zajęć w następujących okresach " semestr letni roku akademickiego 2011/2012, semestr letni roku akademickiego 2012/2013. Semestr zimowy i semestr letni roku akademickiego 2013/2014. W roku akademickim 2014/2015 wrócił na studia po urlopie. Decyzją z dnia [...] 2015 r. został skreślony z listy studentów z uwagi na niezaliczenie roku studiów. Regulaminu studiów przepisem § 9 ust. 2 stanowi, że student zobowiązany jest do zaliczenia roku studiów najpóźniej do końca roku akademickiego, w którym uzyskał wpis. Zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2014/2015,określony został termin do zaliczenia roku studiów na dzień 30 września 2015 r. Zgodnie z § 13 ust. 1 zd. 1 Regulaminu studiów, w przypadku nieuzyskania liczby punktów zaliczeniowych, jaka jest wymagana do wpisu na kolejny rok studiów, niespełnienie warunków, o których mowa w § 10 ust. 6 a lub innych warunków zaliczenia danego roku studiów przewidzianych programem studiów, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej wyraża na wniosek studenta zgodę na powtarzanie roku studiów. W wyjątkowych szczególnie uzasadnionych przypadkach § 13 ust. 3 Regulaminu zezwala kierownikowi podstawowej jednostki organizacyjnej wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego albo innego roku studiów jeden raz w ramach toku studiów. Skarżący skorzystał z opisanych wyżej możliwości, gdyż dwukrotnie powtarzał rok studiów oraz wykorzystał przysługujący mu urlop od zajęć. Przepis, § 2 ust. 4 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie zmiany Regulaminu studiów I stopnia, II stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich Regulaminu studiów, do którego odwołuje się skarżący, stanowi, że "w przypadku studentów ostatniego roku studiów w roku akademickim 2009/2010, którzy uzyskali absolutorium w roku akademickim 2008/2009 termin do złożenia pracy dyplomowej upływa z dniem 15 grudnia 2009 r. Na wniosek studenta, który uzyskał absolutorium w terminie do dnia 30 września 2009 r., kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może przedłużyć termin do złożenia pracy dyplomowej o kolejne 6 miesięcy, w szczególności, jeżeli jego niedotrzymanie wynika z przyczyn losowych, jest wynikiem długotrwałej choroby lub też związane jest z rodzeniem i wychowywaniem dziecka". Abstrahując od faktu, że skarżący skorzystał z możliwości przedłużenia terminu złożenia pracy dyplomowej o kolejne 6 miesięcy w trakcie roku akademickiego, organ zaznaczył, iż ww. przepis został przyjęty w celu uregulowania sytuacji prawnej studentów, którzy uzyskali absolutorium w roku akademickim 2008/2009 (nie dotyczy skarżącego). Z dniem 1 października 2009 r. weszły w życie nowe zapisy Regulaminu studiów stanowiące o konieczności złożenia pracy dyplomowej do końca września ostatniego roku studiów. Przepisy te nie przewidywały możliwości przedłużenia terminu złożenia pracy dyplomowej, w związku z czym ww. przepis umożliwił złożenie pracy dyplomowej na warunkach obowiązujących przed dniem 1 października 2009 r., ale wyłącznie dla wskazanej w nim grupy studentów. Skarżący skorzystał z tej możliwości, jednak nie wywiązał się z obowiązku złożenia pracy dyplomowej, i z tego powodu został skreślony z listy studentów. J. P. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi zarzucił organowi rozpoznającemu sprawę, że nie rozpatrzył jego wniosku z dnia 27 września 2015 r., który dotyczył zgody na przedłużenie terminu do złożenia pracy magisterskiej, natomiast wychodząc poza treść wniosku wydał decyzję o skreśleniu z listy studentów. Skarżący zarzucił ponadto organowi, że nie wziął pod uwagę szeregu okoliczności związanych z jego szczególnie trudną sytuacją życiową oraz, że zakwalifikował zdarzenia sprzed wejścia w życie obowiązującego Regulaminu studiów do zdarzeń w tym regulaminie opisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a. ) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Rozpoznawana skarga w tych ramach prawnych nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy - prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164 poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą, do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Powyższa regulacja nakazuje stosowanie do decyzji wydawanych przez organy uczelniane odpowiednio przepisy k.p.a., co wskazuje na brak tożsamości pomiędzy decyzjami wydawanymi przez organy administracji publicznej, a organy uczelni. Mimo tego, ustawodawca stosując odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów wskazuje na konieczność zapewnienia adresatowi decyzji wydanej przez organ uczelni takiej samej ochrony jak w wypadku decyzji wydanej przez organ administracji publicznej, chyba, że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają. Dyspozycją przepisu zostały objęte decyzje wydawane przez organ w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego. Nie zostało bliżej sprecyzowane, czym cechować powinny się indywidualne sprawy studentów, aby zostały one objęte dyspozycją przepisu, jednak należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż są to takie sytuacje kiedy rozstrzygnięcie organu uczelni dotyczy sfery praw i obowiązków studenta, a nadto wywiera bezpośredni skutek na zewnątrz, a do decyzji, o których mowa w art. 207 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym należy decyzja o skreśleniu z listy studentów (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 1985 r. sygn. akt SA/Gd 577/85). Celem rozpoznania niniejszej skargi należy wskazać na treść, art. 190 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zgodnie z którym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku niezłożenia przez niego w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego. Przepis ten nakłada na kierownika jednostki organizacyjnej w razie wystąpienia wskazanych w przepisie okoliczności faktycznych obowiązek skreślenie studenta z listy studentów, wykluczone jest wobec tego swobodne podjęcie decyzji w tej kwestii. Ponadto, zgodnie z § 32 ust. 2 pkt. 2) Regulaminu studiów, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niezaliczenia roku lub semestru studiów w wymaganym terminie. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżący nie spełnił warunków niezbędnych do zaliczenia drugiego roku studiów poprzez niezaliczenie seminarium magisterskiego w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, ust. 2a lub ust. 3 zd. 2 regulaminu studiów, w zw. zarządzeniem nr 5 Rektora Uniwersytetu z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2014/2015 tj. do dnia 30 września 2015 r. Ponadto skarżący zarzuca naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego, a także wadliwe uzasadnienie w zakresie jego wewnętrznej spójności. Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Decyzja w przedmiocie skreślenia z listy studentów na podstawie art. 190 ust. 2 pkt. 2 ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym, powinna czynić zadość szeregowi wymagań, w tym powinna zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i argumenty, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszelkie istotne dla sprawy okoliczności zostały dokładnie przeanalizowane, a zarzuty podnoszone przez stronę zostały rozważone. W razie nieuwzględnienia podniesionych zarzutów organ powinien wykazać, ze względu na jakie okoliczności prawne bądź faktyczne odmówił im racji. Powyższe obowiązki dotyczące sposobu sporządzania uzasadnienia zostały nałożone na organ celem wykluczenia wydawania rozstrzygnięć dowolnych, a w razie ich niewykonania organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa i doktryny, organ wydając decyzję w ramach uznania administracyjnego powinien dokładnie wyważyć interes społeczny i słuszny interes strony(por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1993r. sygn. akt III ARN 49/93,OSNC 1994/0/181). W oparciu o powyższe, należy stwierdzić, iż w sprawie zawisłej przed sądem, autor skargi nietrafnie podniósł, iż organ drugiej instancji wydał decyzję nieodpowiadającą powyższym wymogom. Uzasadnienie decyzji wydanej przez Prorektora Uniwersytetu ds. dydaktyki z 9 grudnia 2015 r. jest obszerne i wyczerpujące. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji rzetelnie wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia, szczegółowo przedstawiając stan faktyczny jak i prawny sprawy. Dokładnie przedstawił chronologiczny przebieg studiów skarżącego poczynając od roku akademickiego 2005/2006. Organ wskazał, że skarżący już dwukrotnie, po raz pierwszy w dniu 15 listopada 2007 r., a po raz drugi w dniu 14 grudnia 2007 r., zwrócił się do Prodziekana Wydziału [...] o przedłużenie terminu do złożenia pracy magisterskiej, na co zgodę uzyskał. Mimo to, nie wywiązał się z obowiązku do przedłożenia pracy do czerwca 2008 r., z którego to powodu został decyzją Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] 2008 r. skreślony z listy studentów. Organ wskazał również, iż skarżący skorzystał z urlopu od zajęć w semestrze letnim roku akademickiego 2011/2012, semestrze letnim roku akademickiego 2012/2013 oraz semestrach zimowym i letnim roku akademickiego 2013/2014. Organ przytoczył brzmienie § 9 ust. 2, § 13 ust. 1 zd. 1 i ust. 3 Regulaminu studiów, zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2014/2015 i wskazał, iż skarżący skorzystał z możliwości wynikających ze wskazanych przepisów, gdyż dwukrotnie powtarzał rok studiów oraz wykorzystał przysługujący mu urlop od zajęć. Organ rozważył również zarzut podniesiony przez skarżącego niezastosowania przez organ I instancji § 2 ust. 4 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie zmiany Regulaminu studiów I stopnia, II stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich Regulaminu studiów, który stanowi, że "w przypadku studentów ostatniego roku studiów w roku akademickim 2009/2010, którzy uzyskali absolutorium w roku akademickim 2008/2009 termin do złożenia pracy dyplomowej upływa z dniem 15 grudnia 2009 r. Na wniosek studenta, który uzyskał absolutorium w terminie do dnia 30 września 2009 r., kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może przedłużyć termin do złożenia pracy dyplomowej o kolejne 6 miesięcy, w szczególności, jeżeli jego niedotrzymanie wynika z przyczyn losowych, jest wynikiem długotrwałej choroby lub też związane jest z rodzeniem i wychowywaniem dziecka". Organ wskazał, iż wskazany przepis znajduje zastosowanie jedynie do studentów, którzy uzyskali absolutorium w roku akademickim 2008/2009, co nie dotyczy skarżącego. W dniem 1 października 2009 r. wszedł w życie nowy Regulaminu studiów, który przewiduje, iż pracę dyplomową należy złożyć do końca września ostatniego roku studiów, bez możliwości przedłużenia terminu do złożenia pracy dyplomowej. Powołany przez skarżącego § 2 ust. 4 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie zmiany Regulaminu studiów I stopnia, II stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich dotyczy wyłącznie wskazanej w nim grupy studentów, a do skarżącego znajduje zastosowanie obecnie obowiązująca regulacja. Należy podkreślić, że art. 207 ust. 1 ustawy stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów k.p.a., co oznacza, że nie mają one wprost bezpośredniego zastosowana. Stąd też nie było konieczności odrębnego rozstrzygania o wniosku skarżącego o przedłużenie terminu złożenia pracy, kwestię tę przesądza decyzja o skreśleniu z listy studentów, oraz zawarte w uzasadnieniu szczegółowe wyjaśnienie braku możliwości uwzględnienia tego wniosku. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem zasad postępowania i ustanowionych w ramach autonomii uczelni przepisów regulaminu określających zakres i sposób działania organów uczelni, dlatego skargę na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.