III SA/Kr 302/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 92 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nałożył na T. R. karę pieniężną w wysokości 2000,00 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów. Powyższe ustalono w dniu 8 grudnia 2015 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości G na autostradzie [...] PPO Ż, pojazdu marki SCANIA o nr rej [...] oraz naczepy marki KAESSBOHRER o nr. rej. [...]. Pojazdem kierował D. S. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 8 grudnia 2015 r. Od tej decyzji odwołanie wniósł T. R. zarzucając naruszenie art. 107 § 3 K.p.a,, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 K.p.a. Strona w odwołaniu wskazała, że tachograf zainstalowany w pojeździe nie musiał być wyposażony w drugi czujnik, który rejestrował by sygnał ruchu, ponieważ pojazd był zarejestrowany po raz pierwszy w dniu 1 marca 2010 roku. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 5 października 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie EWG 3821/85 jednakże w dniu 2 marca 2016 r. zostało ono uchylone przez Rozporządzenie Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 60, str. 1). Powyższe naruszenie regulował art. 13 rozporządzenia 3821/85. Aktualnie w/w naruszenie reguluje art. 4 rozporządzenia 165/2014. Organ odwoławczy wskazał, iż poprzednia regulacja jest tożsama z nową. Po dniu 2 marca 2016 r. stosownie do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014. Ponadto, w myśl art. 46 rozporządzenia 165/2014 "W zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo- od daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu- przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia." Zgodnie z pkt 19a rozdziału III załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85, w celu wykrycia manipulowania danymi dotyczącymi ruchu informacje z czujnika ruchu są potwierdzane przez informacje dotyczące ruchu pojazdu pochodzące z co najmniej jednego źródła niezależnego od czujnika ruchu. Stosownie do pkt 161 a rozdziału II załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85, czujniki ruchu reagują na pole magnetyczne, które zakłóca wykrywanie ruchu pojazdu. W takich okolicznościach przyrząd rejestrujący zarejestruje i zapisze w pamięci usterkę czujnika (wymaganie 070) lub posiadają czujnik, który jest chroniony przed polami magnetycznymi lub odporny na nie. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 6.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów karą pieniężną o wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych. Zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci wydruku z urządzenia rejestrującego oraz dowodu rejestracyjnego ustalono, iż w kontrolowanym pojeździe został zainstalowany tachograf marki Stoneridge Electronics nr podzespołu [...] nr seryjny [...]. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z rozporządzeniem komisji UE nr 1266/2009 z dnia 16 grudnia 2009 roku od dnia 1 października 2012 roku tachografy instalowane w pojazdach powinny spełniać wymagania przewidziane w tym rozporządzeniu. Zgodnie z kserokopią dowodu rejestracyjnego pojazdu, pierwsza rejestracja pojazdu miała miejsce w dniu 1 marca 2010 roku natomiast zainstalowane jak i aktywacja tachografu miała miejsce w dniu 19 lipca 2014 roku. Czujnik ruchu został ustawiony po raz pierwszy w dniu 1 lutego 2010 roku. Na tą decyzję skargę do WSA w Krakowie wniósł T. R. zarzucając naruszenie: 1/ art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i oceny materiału dowodowego i koncentrowanie się tylko na stanowisku organu i instancji; 2/ art. 7 oraz art. 77 K.p.a. w związku z art. 136 K.p.a. przez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego mającego na celu ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie; 3/ art. 107 § 3 K.p.a. przez pominięcie nieprecyzyjne i wybiórcze określenie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 4/ l.p. 6.1.2. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez przyjecie, że doszło do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenia rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pojazd po raz pierwszy został zarejestrowany w dniu 1 marca 2010 r. Skarżący zakupił przedmiotowy pojazd jako pojazd używany, w którym aktywacja tachografu została dokonana przed dniem wydania pojazdu przez sprzedawcę, które nastąpiło dopiero w dniu 24 lipca 2014 r. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji. W odpowiedzi na skargę Główny inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiła ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która w art. 92a ust. 1 ustanawia odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu oraz ustala granice wysokości kary za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie, przy czym suma kar za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych (art. 92a ust. 2 u.t.d.). W ust. 6 tej regulacji wskazano, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. W załączniku nr 3 do u.t.d. wymieniono, w sposób enumeratywny, rodzaje naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych nakładanych na przedsiębiorcę w sytuacji stwierdzenia ich dokonania. Pod pozycją lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d. wyszczególniono naruszenie: "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów" – za które określono wysokość kary pieniężnej 2 000 zł. Rozważania odnośnie oceny postępowania organów administracji Sąd rozpocznie od odniesienia się do kary wymierzonej za naruszenie opisane w pkt 6.1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a więc wykonywanie transportu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów. Rozważania te należy rozpocząć od odniesienia się do brzmienia nr 7 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009 z dnia 16 grudnia 2009 r. dostosowującego po raz dziesiąty do postępu technicznego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.2009.339.3 z dnia 2009.12.21) oraz rozważań odnośnie pojęcia tachografu zdefiniowanego prawie unijnym. Rozporządzenie to wprowadziło nowe wymogi dla tachografów stosowanych w pojazdach określone w pkt 019a i 161a w załączniku IB Rozporządzenia 3821/85, wprowadzając konieczność zainstalowania co najmniej jednego niezależnego czujnika ruchu potwierdzającego informacje z czujnika ruchu oraz obowiązek posiadania czujnika ruchu chronionego przed polem magnetycznym lub odpornego na nie. Jednocześnie w myśl preambuły rozporządzenie nie wymagało zastąpienia funkcjonujących tachografów cyfrowych zainstalowanych przed datą rozpoczęcia jego stosowania. Dlatego wymagania określone w tym akcie prawnym mogą odnosić się wyłącznie do nowych tachografów montowanych w pojazdach po raz pierwszy po dniu 1 października 2012 r. Innymi słowy, jeżeli urządzenie rejestrujące zostało zainstalowane w pojeździe przed w/w datą, to wejście w życie Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009, nie nakładało na przewoźnika obowiązku wymiany wszystkich elementów tachografu na nowe, odpowiadające standardom wynikającym z przytoczonej wyżej treści pkt 19a rozdziału III załącznika IB do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. W Rozdziale I załącznika IB do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, zatytułowanym: "WYMAGANIA DOTYCZĄCE BUDOWY, BADAŃ, INSTALACJI I KONTROLI" w podtytule I. "DEFINICJE" wskazano zgodnie z literą: ee), że urządzenie rejestrujące to całość urządzeń zamierzonych do instalowania w pojazdach drogowych w celu automatycznego lub półautomatycznego pokazywania, rejestrowania i zapamiętywania szczegółowych danych o ruchu takich pojazdów i o pewnych okresach pracy osób kierujących tymi pojazdami. Stosownie do Rozdziału II ust. 1 zdanie pierwsze, drugie i trzecie, cyt. załącznika o tytule: CHARAKTERYSTYKI OGÓLNE I FUNKCJE URZĄDZENIA REJESTRUJĄCEGO, celem urządzenia rejestrującego, tzw. tachografu, jest rejestrowanie, przechowywanie, wyświetlanie, drukowanie i wyprowadzanie danych związanych z czynnościami wykonywanymi przez kierowcę. Prawodawca unijny jednoznacznie stwierdza, że urządzenie rejestrujące – tachograf - składa się z przewodów, czujnika ruchu i przyrządu rejestrującego. Natomiast przyrząd rejestrujący składa się z jednostki przetwarzającej, pamięci danych, zegara czasu rzeczywistego, dwóch czytników kart inteligentnych (dla kierowcy i współkierowcy), drukarki, wyświetlacza, ostrzeżenia wizualnego, gniazda do kalibracji/wczytywania danych i urządzeń do wprowadzania danych przez użytkownika. Z powyższego wynika, że przyrząd rejestrujący jest wyłącznie jednym ze składowych większej całości w postaci urządzenia rejestrującego (tachografu), który dla uzyskania swej funkcjonalności wymaga zespolenia z pozostałymi elementami w postaci czujnika ruchu oraz przewodów. Potwierdza ten wniosek prawna definicja tachografu, która wyraźnie za tachograf uznaje całość urządzeń, a nie jeden z elementów tej całości. Ponieważ tachograf to całość urządzeń, w tym również przyrząd rejestrujący, to nie można stawiać znaku równości pomiędzy urządzeniem rejestrującym a przyrządem rejestrującym. W konsekwencji, wymiana przyrządu rejestrującego nie jest okolicznością wystarczająca, aby stwierdzić wymianę tachografu, a tym samym również wymagać od przewoźnika wymiany pozostałych urządzeń tworzących tachograf. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że pierwsza rejestracja pojazdu miała miejsce w dniu 1 marca 2010 r. Ponadto z kserokopii dowodu rejestracyjnego wynika, że zainstalowanie jak i aktywacja tachografu miała miejsce w dniu 19 lipca 2014 r. Obie te czynności miały miejsce po dacie granicznej. Po wejściu życie rozporządzenia dokonano więc aktywacji obydwóch części tachografu. Z akt jednoznacznie wynika, że tachograf został wyprodukowany 5 marca 2013 r. (k-k) zatem obie części musiały zostać zamontowane pod rządem tego rozporządzenia. W takim przypadku tachograf powinien spełniać normy określone w powyżej powołanym załączniku do rozporządzenia w wersji ustalonej w rozporządzeniu 1266/09. Montaż dwóch części składowych tachografu po tej dacie nawet jeżeli odbywał się w różnych datach musi być traktowany jako wymiana całego urządzenia a takie urządzenie, wymienione w całości musi spełniać normy i wymagania nowe. Inne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do obejścia wymogów o konieczności spełniania przez nowe tachografy nowych, surowszych norm. Zamiast wymiany całego tachografu wystarczałoby bowiem rozłożyć tę operacje na dwa etapy i posiadać w pojeździe stary typ urządzenia. Taka wyładnia jest jednak niedopuszczalna. Dlatego też sądu uznał, że organy nie naruszyły prawa uznając, że pojazd nie posiadał prawidłowego tachografu, wyposażonego w dwa niezależne od siebie, odporne na zakłócanie magnetyczne czujniki ruchu, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak sentencji.