III SA/Kr 303/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając swoją sytuacją majątkową wskazała, że zamieszkuje w mieszkaniu należącym do córki, przekazanym tejże na podstawie aktu darowizny. Skarżąca twierdzi, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Szacując miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca podała, że składają się one z emerytury męża w wysokości 2935 zł oraz emerytury skarżącej w wysokości 1850 zł. Uzasadniając swoje starania odniosła, się do okoliczności sprawy objętej skargą. Skarżąca określiła stałe miesięczne wydatki swego gospodarstwa domowego wskazując, że płaci 300 zł czynszu, 65 zł za prąd, 140 zł za gaz a prócz tego na leki wydają z mężem łącznie 150 zł. Suma tych wszystkich obciążeń wedle relacji skarżącej zamyka się kwotą 655 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym np. poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny co należy utożsamiać z takim zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej rodziny, które powoduje, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Realia niniejszej sprawy nie stwarzają podstawy do takich ustaleń. Z oświadczenia skarżącej wynika, że przy miesięcznych dochodach w łącznej kwocie 4785 zł (2935+1850) jej gospodarstwo domowe obciążają stałe miesięczne wydatki na poziomie 655 zł. Kwota taka wynika bowiem z wyliczenia dokonanego przez samą skarżącą (300 zł czynszu+ 65 zł za prąd+140 zł za gaz+150 zł na leki wydają z mężem łącznie 150 zł). Zakładając, że podawane przez skarżącą kwoty emerytur stanowią wartości brutto (a więc realnie są one niższe mniej więcej o ok. 1/5) i tak należy przyjmować, że po uregulowaniu wszelkich stałych płatności i wykupie lekarstw gospodarstwu domowemu skarżącej pozostaje do rozporządzenia kwota około 3000-3200 zł. Zestawiając tę kwotę z wysokością stawek radcowskich czy adwokackich ustalanych w oparciu o przepisy stosownych rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. z 2002 Nr 163, poz. 1348 i 1349 ze zm.) za prowadzenie sprawy w pierwszej instancji oraz ewentualne sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej trudno jest bronić poglądu, że są to wydatki których poniesienie odbędzie się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego skarżącej lub jej rodziny. Opłaty te nie tylko nie przewyższają miesięcznej kwoty stałych dochodów gospodarstwa domowego skarżącej ale nawet środków jakie pozostają skarżącej po opłaceniu stałych miesięcznych wydatków. Przy tak wysokim poziomie bieżących dochodów obiektywnie rzecz biorąc skarżąca mogła też poczynić pewne oszczędności. Ustanowienie zatem w takiej sytuacji dla skarżącej kwalifikowanego pełnomocnika opłacanego ze środków budżetowych Skarbu nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 ppsa, jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem. W przypadku zaś ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak - Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631) Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).