III SA/Kr 305/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 15 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ją z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, II. w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną w rubryce 6 wpisała tylko siebie Określając swój majątek uwidoczniła, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określiła na kwotę "0 zł". Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że o prawo pomocy wnioskuje ze względu na brak stałego zatrudnienia. Powiada, że jej dochody są sporadyczne. W ciągu ostatniego półrocza uzyskała ok. 2 tyś. zł. Jest osobą uczącą się, która w roku akademickim 203/2014 otrzymywała stypendium w wysokości 1080 zł. Obecnie nie otrzymuje tego stypendium i jedynym stałym źródłem utrzymania jest dla niej kredyt studencki tytułem którego dostaje miesięcznie 600 zł. Mieszka w domu studenckim, którego miesięczny koszt to 650 zł. Twierdzi, że utrzymuje się jedynie dzięki wsparciu ze strony rodziny, która jednak ma niewielkie możliwości. Matka jest emerytką i z tego tytułu otrzymuje 2076 zł miesięcznie. Prócz tego uzyskuje sporadyczne dochody jako biegła sądowa. Ojciec jest rencistą z uposażeniem 1593 zł. Sporadycznie dorabia także w na umowę zlecenie w hospicjum. Brat jest także studentem i w miarę swoich możliwości wspiera skarżącą ze swoich stypendiów oraz sporadycznych dochodów z umów autorskich. Wezwana o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedstawienie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśniła, że rodzice są właścicielami odziedziczonej, niezabudowanej działki o powierzchni 1 hektar 379 metrów kwadratowych stanowiącej lasy oraz grunty zadrzewione i zakrzewione o wartości osiemnastu tysięcy złotych. Nie posiadają przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Na przestrzeni ostatnich trzech miesięcy matka jako biegła sądowa otrzymała łączne wynagrodzenie w kwocie 4692 zł oraz 5368 zł emerytury. Ojciec skarżącej w tym czasie otrzymał 4169 zł renty. Wysokość miesięcznych obciążeń związanych z koniecznością opłacenia przez rodziców czynszu, prądu, gazu ,wody, nieczystości, telefonów i RTV to ok. 1600 zł z czego czynsz wraz z wodą i wywozem nieczystości to 828,33 zł, prąd 134,74 zł, telefony 444,30 zł, rtv 126,89 zł .Do tego dochodzi potrzeba opłacenia ubezpieczenia zdrowotnego kwotą 145,64 zł, zapłaty raty pożyczki bankowej w kwocie 84,68 zł, zapłaty raty pożyczki w ZFŚS w kwocie 550 zł, zapłaty raty pożyczki z PKZ-P w kwocie 500 zł. Rodzice ponoszą także koszty zakupu lekarstw na poziomie ok. 80 zł miesięcznie. Do tych pisemnych oświadczeń dołączyła kopie pokwitowań opłat związanych z utrzymaniem mieszkania wnoszonych do spółdzielni mieszkaniowej, kopie historii rachunku bankowego rodziców z przelewami opłat za rtv, rat pożyczek, ubezpieczeń, rachunków za prąd, gaz, telefony. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. O zasadności wniosku osoby fizycznej nie decyduje przy tym wyłącznie jej majątek i dochody ale również stan rodzinny (art. 252 §1 ppsa). Jeśli zaś chodzi o użyte w rubryce 6 formularza PPF pojęcie <> to przyjmuje się, że osoby studiujące poza miejscem stałego zamieszkania, zamieszkujące okresowo a nie na stałe czy to w domach akademickich czy podnajmujące lokale bądź poszczególne w nich pokoje nie przestają łączyć swoich interesów życiowych z miejscem ich stałego pobytu, w rozumieniu rezygnacji z niego jako miejsca do którego mogą w każdym czasie powrócić. Sytuacja taka wiązała się więc z koniecznością uwzględnienia przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej majątku i dochodów jej rodziców oraz spoczywających na nich stałych obciążeń, W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenia te uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami a także poparte kopiami przedłożonych dokumentów źródłowych uznać należy za wystarczające. Tworzy bowiem spójny obraz sytuacji życiowej skarżącej i jej aktualnych możliwości płatniczych. Skarżąca nie jest ani osobą ubogą ani osobą bogatą w potocznym tych słów znaczeniu. Plasuje się w tzw. klasie średniej niższej. Tak bowiem należy postrzegać osobę funkcjonującą w rodzinie dysponującej niewielkim majątkiem na który składa się wykazana działka odziedziczona przez rodziców i dla której podstawę utrzymania stanowią wykazane świadczenia emerytalne oraz rentowe. Okoliczność, że średnie miesięczne dochody tej czteroosobowej rodziny liczone wraz z dodatkowym wynagrodzeniem matki jako biegłej sądowej można szacować mniej więcej na poziomie ok 4743 zł – wynika to z wyliczenia [(4692 + 5368 + 4169) / 3 msc] - niczego nie przesądza na niekorzyść skarżącej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że stałe miesięczne obciążenia rodziców skarżącej to kwota ok. 1600 zł. Do tego dochodzi konieczność udzielenia córce pomocy związanej z jej utrzymaniem się na studiach. Nie można bowiem zapominać, że obecnie skarżąca nie otrzymuje stypendium, zaś środki z jej kredytu studenckiego nie wystarczają nawet na opłacenie przezeń pobytu w domu studenckim (650 zł >600 zł). Potwierdzeniem nie najłatwiejszej sytuacji finansowej rodziny są zresztą raty spłacanych przez rodziców skarżącej pożyczek. Z faktu tego wynika bowiem, że rodzice skarżącej nie są w stanie zapewnić sobie odpowiedniego finansowania z bieżących dochodów. Ich sytuacja jest jednak na tyle dobra, że posiadają zdolność do terminowego regulowania swoich zobowiązań. Uwzględniając to wszystko i korzystając, że sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) należało skarżącej przyznać prawo pomocy tyle, że nie poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości a tylko od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Takie rozstrzygnięcie uwzględnia bowiem jej aktualną sytuację rodzinną, majątkową i dochodową zabezpieczając gwarantowane skarżącej konstytucją prawo do sądu. Jednocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed ewentualną, zbędną roszczeniowością strony. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.