III SA/Kr 307/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. C. – W. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 21 października 2009r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę. Prezydent Miasta pismem z dnia 21.10.2009r. znak [...] negatywnie ustosunkował się do wniosku W. C. – W. z dnia 24.09.2009r. o przyznanie jej lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej A. Powołując się na uchwałę Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej A (Dz. U. Woj. Nr 850, poz. 5589) organ wyjaśnił, że skarżąca nie spełnia warunku ubiegania się o lokal wymagającego 5 – cioletnego okresu zamieszkiwania na terenie Gminy A. W piśmie zawarto pouczenie, iż na podstawie § 20 ust. 6 w/w uchwały strona ma możliwość złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej, który stanowi w/w pismo. W. C. – W. wniosła skargę do Sądu. Podniosła w niej, że ze względu na pozostawanie w bezdomności, posiadanie niewysokich dochodów i konieczności nakładów na uczącą się córkę, jak też ze względu na koncentrację, wbrew twierdzeniu organu, życia w mieście w A w wymaganych pięciu latach ( pracuje w Zespole Szkół Mechanicznych w A od roku 1997r.) przysługuje jej prawo do lokalu z zasobów Gminy Miejskiej A. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając odrzucenie skargi, wskazał, że strona nie poprzedziła skargi wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa na piśmie, które to wezwanie zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) warunkuje skuteczność złożenia skargi. Uzasadniając z kolei oddalenie skargi, organ wskazał, że w stosunku do skarżącej zachodzi sytuacja faktyczna, która uniemożliwia przyznanie pomocy mieszkaniowej wobec faktu nieudokumentowania pięcioletniego okresu "centrum życiowego" na terenie Gminy Miejskiej A poprzez faktyczne zamieszkanie na terenie A przed dniem złożenia wniosku o przydział lokalu. W. C. – W., wezwana o wyjaśnienie i przedstawienie dowodów na wezwanie organu przed złożeniem skargi do Sądu o usunięcie naruszenia prawa wyjaśniła w piśmie z dnia 15.06.2010r. , że nie wniosła do organu tego rodzaju wezwania, dodając, że postąpiła zgodnie z pouczeniem organu tj., że po otrzymaniu pisma Prezydenta Miasta z dnia 21.10.2009r. wniosła skargę bezpośrednio do Sądu, bez poprzedzania jej jakimikolwiek pismami do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowym zatem zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygniecie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwala Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97) w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) " OSNP 1998/7/200 Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. ( I OPS 4/08) " Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz.U. Nr 41, poz.361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art.3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a.. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podst. art. 21 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz.1591 z późn.zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa ) rozwiązania. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca w A uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie skarżącej, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 21.10.2009r. podpisane z up. Prezydenta, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Nie wyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Stan tego rodzaju zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca W. C. – W. wyjaśniła w piśmie z dnia 15.06.2010r., że nie poprzedziła skargi wezwaniem Prezydenta Miasta o usunięcie naruszenia prawa. Wyjaśniła co prawda, że wnosząc skargę bezpośrednio do Sądu, po otrzymaniu pisma w sprawie przydziału lokalu postąpiła zgodnie z pouczeniem organu, niemniej jednak dla oceny skuteczności skargi W. C. – W. istotnym jest jedynie ustalenie czy tryb zaskarżenia został zachowany czy też nie. Niepoinformowanie przez organ o właściwym trybie zaskarżenia ma znaczenie dla ewentualnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, z tym, że taki wniosek należy złożyć do organu administracyjnego wraz z samym wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę.