III SA/Kr 308/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala Decyzją z dnia 21 stycznia 2011 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2010 r. nr [...], którą odmówiono przyznania K. C. zasiłku celowego w wysokości 100.000 zł. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2010 r. K. C. zwrócił się o przyznanie mu 20.000 zł na remont budynku mieszkalnego położonego w miejscowości A nr [...], z tytułu strat poniesionych w wyniku powodzi. Decyzją z dnia [...] 2010 roku Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Wójta Gminy przyznał skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 20.000 zł w związku ze stratami poniesionymi w budynku mieszkalnym w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, które wystąpiły na terenie Gminy w maju i w czerwcu 2010 roku. Przyznane skarżącemu środki finansowe miały zostać przeznaczone na wykonanie tynków, wylewki, malowanie ścian, położenie paneli ściennych oraz płytek podłogowych, wymianę drzwi i wymianę pieca CO. W piśmie z dnia 15 listopada 2010 roku skarżący wystąpił o zwiększenie zasiłku celowego do kwoty 100.000 zł wskazując, że wcześniej otrzymał zasiłek celowy w wysokości 20.000 zł z przeznaczeniem na usunięcie skutków powodzi jaka miała miejsce w maju 2010 r., jednak ze względu na zbyt silne przeżycie jakie wiązało się z zalaniem jego domu mieszkalnego nie był w stanie prawidłowo ocenić skali zaistniałych szkód spowodowanych przez powódź. Na poparcie swoich twierdzeń powołał się na "kosztorys robót remontowych popowodziowych" sporządzony przez specjalistę, z którego zdaniem skarżącego wynika, iż całkowity koszt remontu domu wyniesie 100.000 zł. Dodatkowo skarżący podniósł, że nie może z własnych środków finansowych przeprowadzić remontu domu, dlatego zwraca się o pomoc w realizacji dalszego remontu budynku. Decyzją z dnia z dnia [...] 2010 r. nr [...] organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego (w kwocie 100.000 zł), z przeznaczeniem na remont budynku mieszkalnego w związku ze stratami poniesionymi w budynku mieszkalnym w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, które wystąpiły na terenie Gminy w maju i w czerwcu 2010 roku. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wnioskodawca wcześniej w dniu 21 czerwca 2010 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku na remont swojego domu, który doznał zniszczeń w wyniku ubiegłorocznej powodzi. Wnioskodawca wskazał, że koszt remontu domu wyniesie 22.610 zł i wniósł o przyznanie mu pomocy w kwocie do 20.000 zł i jego wniosek został załatwiony pozytywnie. Przyznana skarżącemu kwota stanowiła maksymalną kwotę, jaka może zostać przyznana w ramach dotacji nr 2 określonej zgodnie z procedurą przewidzianą w piśmie Urzędu Wojewódzkiego nr [...]. Przyznawanie zasiłków celowych w wysokości do 100.000 zł następuje w ramach dotacji nr 3 przekazywanej przez Wojewodę na odbudowę budynków mieszkalnych uszkodzonych w wyniku powodzi. Organ wskazał, iż podstawę prawną decyzji stanowi art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2004 r., nr 64 poz. 593 ze zm. dalej u.p.s.), w myśl którego zasiłek celowy przysługuje także osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Funkcją tego zasiłku jest pomoc w przezwyciężeniu trudnej sytuacji w jakiej znalazła się rodzina. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomocy społecznej udziela się jedynie w przypadku gdy strona sama nie jest w stanie pokonać trudności, w których się znalazła. Dodatkowo organ wskazał, że przyznawane zasiłki nie mogą być traktowane jako odszkodowanie i nie mają na celu wyrównanie poniesionych strat, a ich celem jest pomoc rodzinie w zakresie w jakim ona sama nie jest w stanie przezwyciężyć powstałych trudności. W odwołaniu od tej decyzji K. C. stwierdził, iż składając wniosek o przyznanie pomocy w kwocie 20.000 zł na remont domu nie miał dostatecznej orientacji co do kosztów jakie wynikną z tego remontu po powodzi. Spowodowane było to traumą jakiej doznał w wyniku tej klęski żywiołowej, w następstwie czego znalazł się w szpitalu. Wskazał również na fakt, że w tym czasie nikt mu nie udzielił żadnej rzetelnej informacji, co do jego sytuacji. Dopiero po powrocie do domu ze szpitala powołany przez niego specjalista z zakresu budownictwa stwierdził, że konieczny jest remont kapitalny budynku mieszkalnego, gdyż w kilku miejscach doszło do zarysowania ścian konstrukcyjnych budynku, co świadczy o naruszeniu jego fundamentów. W rezultacie wizji lokalnej przeprowadzonej przez tego specjalistę został sporządzony kosztorys robót remontowych na kwotę ponad 83.000 zł. Odnosząc się do zarzutu organu, że zasiłków celowych nie należy traktować jako odszkodowania K. C. stwierdził, że domaga się współmiernej do zaistniałej sytuacji pomocy, która umożliwi mu przywrócenie budynku do stanu bezpiecznego używania. Decyzją z dnia 21 stycznia 2011 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna przyznawana jest jedynie w sytuacji gdy osoby lub rodziny nie są w stanie samodzielnie pokonać trudnych sytuacji w jakich się znalazły, a zgodnie z art. 40 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany również osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. W każdym z wyżej wymienionych przypadków zasiłek może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Ustalając stan faktyczny organ stwierdził, że dom skarżącego nadaje się do zamieszkania, gdyż skarżący wraz z rodziną może mieszkać na drugiej kondygnacji domu, która nie została uszkodzona w wyniku powodzi. Organ wskazał również, że zakres prac objętych pomocą na podstawie decyzji z [...] 2010 nie został jeszcze ukończony. Nadto pomoc społeczna nie nosi żadnych cech odszkodowania i tym samym stanowi ona jedynie instytucję polityki państwa, która ma na celu umożliwienie osobom oraz rodzinom przezwyciężenie ich trudnych sytuacji życiowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej: 1. pobieżne wyjaśnienie stanu faktycznego i dowodów w protokole z dnia 24 listopada 2010 r. i jego aktualizacji, 2. przyjęcie w sposób dowolny oraz bezpodstawny, że przyznanie zasiłku celowego w kwocie 20.000 zł pozwoli mu na doprowadzenie jego domu do stanu sprzed powodzi i nadającego się na zamieszkanie, 3. uznanie w sposób dowolny, że rodzaj i rozmiar szkód nie uzasadnia przyznania świadczenia w wysokości do 100.000 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że jego dom nie został doprowadzony do stanu sprzed powodzi. Aby to zrobić należy dokonać szeregu prac budowlanych, na które składają się zgodnie z opinią specjalisty z zakresu budownictwa skucie wszystkich tynków do wysokości 30 cm powyżej poziomu zalania, ich osuszenie oraz odkażenie, a następnie ponowne wykonanie tynków, skucie oraz odtworzenie wszystkich posadzek po wcześniejszym odkażeniu i odgrzybieniu warstw podłogowych oraz usunięcie paneli zewnętrznych skucie tynków zewnętrznych, a następnie ich odtworzenie. Całkowity koszt remontu wynosi 83.000 zł i obejmuje jedynie naprawę części parterowej budynku. Skarżący wskazał, że w wyniku powodzi doszło także do zarysowania ścian parteru co sprawia, że korzystanie z pomieszczeń drugiej kondygnacji jest wątpliwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm. dalej p.s.a. ) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa przyznania świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego specjalnego (podwyższonej do kwoty 100.000 zł). Zatem podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w badanej sprawie były przepisy ustawy pomocy społecznej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., zasiłek celowy specjalny może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Użyty w tym przepisie wyraz "może" wskazuje na charakter uznaniowy rozstrzygnięć wydawanych na jego podstawie. Nie oznacza to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, gdyż jest on związany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego w tym art. 7 kpa i 77 § 1 kpa, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Uznanie administracyjne oznacza prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz finansowych możliwości ośrodków pomocy społecznej. Przy czym uznanie administracyjne w niniejszej sprawie obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jednakże wstępnym i decydującym warunkiem podjęcia decyzji w tym zakresie jest zaistnienie przesłanki w postaci straty w wyniku klęski żywiołowej. Wydając decyzję uznaniową organy administracji publicznej powinny brać pod uwagę i stosować przepisy, które określają cel danej regulacji ustawowej. Zgodnie z art. 2 ust 1 u.p.s. i art. 3 ust. 1 u.p.s. zasadniczym celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W ramach regulacji tej ustawy wspiera się osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, zaś rodzaj, rozmiar i forma świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin wnioskujących o pomoc powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy administracji publicznej rozstrzygając niniejszą sprawę prawidłowo oceniły, iż skarżący nie poniósł straty, która by obligowała organ do wypłaty zasiłku w kwocie zwiększonej do 100.000 zł. Organ I instancji przyznał K. C. zasiłek celowy na pokrycie kosztów remontu budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku powodzi w 2010 r. w wysokości w kwocie 20.000 zł. Na taką bowiem kwotę prawidłowo zostały oszacowane poniesione przez skarżącego w wyniku żywiołu z 2010 r. szkody, na których pokrycie przewidziano dotacje ze Skarbu Państwa, udzielane obywatelom za pośrednictwem jednostek samorządu terytorialnego. Tym samym ponowny wniosek o zwiększenie kwoty dotacji nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie przez organy administracji publicznej. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy Wojewoda, w związku z powodzią, jaka miała miejsce na przełomie kwietnia i maja 2010r. określił procedurę [...] przyznawania dotacji na cel zwalczania skutków powodzi, zgodnie z którą przewidziano trzy rodzaje dotacji na wypłatę zasiłku celowego. Dotacja nr 2 przewiduje kwotę do 20.000 zł z przeznaczeniem na pomoc osobie lub rodzinie, które poniosły straty w budynkach lub lokalach mieszkalnych na skutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w okresie od maja 2010 roku. Zasiłek celowy finansowany z tej dotacji przeznaczony jest na pokrycie kosztów remontów budynków lub lokali mieszkalnych, to jest na zakupione materiały i koszty robocizny. Zasiłek może być przeznaczony na pokrycie kosztów niezbędnego wyposażenia budynku stanowiącego jego część, takiego jak piece centralnego ogrzewania. Natomiast zasiłek z dotacji nr 3 wypłacany jest do kwoty 100.000 zł z przeznaczeniem na remont lub odbudowę budynków. Z akt administracyjnych sprawy, wynika, że skarżący K. C. złożył wniosek o zwiększenie kwoty dofinansowania robót remontowych w jego domu do kwoty 100.000 zł, wskazując, że przedmiotowe wyliczenie wynika z danych z kosztorysu, jaki został wykonany przez specjalistę z zakresu budownictwa. Podkreślić jednak należy, że w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej przeprowadziły kontrolę na okoliczność wykonania przez skarżącego robót budowlanych, na wykonanie których został mu przyznany zasiłek celowy. Z protokołu kontroli z dnia 24 listopada 2010 roku wynika, że w trakcie powodzi nie została uszkodzona druga kondygnacja budynku mieszkalnego skarżącego. Co do prac remontowych stwierdzono, że w trzech pomieszczeniach została wykonana wylewka, w kuchni położono płytki, wymieniona została stolarka okienna oraz drzwiowa w dwóch pokojach, wykonano nowy tynk i pomalowano ścianę. Nie wszystkie prace remontowe zostały ukończone. Nie zostały zamontowane drzwi wejściowe oraz oka w kuchni, ganku i kotłowni. Na pytanie kontrolujących skarżący nie potrafił powiedzieć kiedy prace te zostaną ukończone. Zatem organ I instancji ustalił, że przyznana dotychczas skarżącemu pomoc w kwocie 20.000 zł wystarczy na przeprowadzenie remontu budynku mieszkalnego i zaspokojenie jego niezbędnych potrzeb mieszkaniowych. Podkreślić należy, że skarżący nie wykazał, aby dodatkowa pomocy była konieczna. Przedłożona przez skarżącego opinia sporządzona przez specjalistę z zakresu budownictwa nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie. Opinia ta ma charakter jedynie dokumentu prywatnego, który zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 106 § 5 p.s.a. w zw. z art. 245 kodeksu postępowania cywilnego ( Dz.U. z 1964 r. nr 43, poz. 296 ze zm. dalej kpc ) stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Zatem opinię tą należy traktować jedynie jako prywatne zapatrywanie osoby trzeciej na przedmiot i rozmiar zniszczeń jakie wywołała zeszłoroczna powódź. Opinia ta nie jest więc dowodem mającym znaczenie dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy. Powyższe uwagi odnoszą się również do dołączonej przez skarżącego kserokopii poradnika "Jak postępować po powodzi", który jest tylko ogólna informacją dotyczącą sposobu przeciwdziałania skutkom powodzi, natomiast w żaden sposób nie odnosi się do niniejszej sprawy. Zatem wbrew zarzutom skargi organy orzekające, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 kpa. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje wydane zostały zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a Sąd nie stwierdził takiego uchybienia prawa, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) skargę oddalił.