III SA/Kr 309/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-08-30
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędny, jeśli strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 §1 pkt 1 lit. a) PPSA?Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 §1 pkt 1 lit. a) PPSA, co czyni rozpoznanie wniosku zbędnym. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja finansowa strony, jej stan zdrowia oraz wysokość dochodów i wydatków uzasadniają przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację finansową, wskazując na niską emeryturę, znaczne wydatki związane z niepełnosprawnością i utrzymaniem gospodarstwa domowego, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów sądowych i pomocy prawnej. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej dochody i wydatki.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Wnioskodawczyni w złożonym dnia 23 sierpnia 2016 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W rubryce 3.1 "Informacja o przedmiocie zaskarżenia" wpisała "Skarga na Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. znak [...]"
Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreśliła rubrykę 6.
Określając swój majątek uwidoczniła, że w nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody oszacowała 1019,95 zł emerytury wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest osobą niepełnosprawną, poruszającą się na wózku inwalidzkim. Powiada, że z wykazanej emerytury przeznacza miesięcznie na czynsz 134,51zł, na prąd 37,50 zł, na telefon 135,99 zł, na leki 65,99 zł, na konserwację i naprawy wózka inwalidzkiego 155,78 zł, na naprawy obuwia ortopedycznego 70 zł, na przejazdy busami radio taxi ok. 25,20 zł. Łącznie daje to kwotę 624,97 zł. Pozostałe środki w wysokości ok. 394 zł wydaje na żywność, środki czystości, niezbędne obuwie, naprawy sprzętu domowego. W konsekwencji nie stać jej na pokrycie kosztów sądowych oraz pomocy prawnej adwokata i stąd prosi o przyznanie jej prawa pomocy w takim zakresie.
Do wniosku dołączyła kopię odcinka wypłaty emerytury potwierdzający deklarowaną wysokości tego świadczenia oraz kopie odcinka zapłaty czynszu, pokwitowania prądu, faktury za telefon, rachunków z aptek, za usługi szewskie, za przejazdy samochodem specjalistycznym które także potwierdzają wysokość deklarowanych obciążeń.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. h) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Skoro zaś skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie wniosku jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Zbędność rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych strony. Znajduje potwierdzenie w kopiach okazanych dokumentów źródłowych. Koresponduje z wcześniej składanym w sprawie o sygn. akt. III SO/Kr 4/15. Wnioskodawczyni nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem trzeba postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez majątku, utrzymującą się z niewielkiej emerytury, z problemami zdrowotnymi. Jednocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje wnioskodawczyni wystarczają co najwyżej – po opłaceniu wykazanych stałych obciążeń - na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Potwierdza to zresztą przedstawione przez wnioskodawczynię zestawienie i okazane rachunki. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez wnioskodawczynię środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono zatem wnioskodawczyni w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło