III SA/Kr 31/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 23 listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne skargę oddala Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP sporządził w dniu 6 września 2012 r. wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do A. P., który w okresie od 27 stycznia 2012 r. do 1 września 2012 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując łącznie 27 punktów za te naruszenia. W szczególności za naruszenia przepisów ruchu drogowego otrzymał w dniu 20 marca 2012 r. - 2 punkty, w dniu 29 marca 2012 r. – 10 punktów, w dniu 7 czerwca 2012 r. – 10 punktów i w dniu 1 września 2012 r. – 5 punktów (k. 2 akt adm.). Pismem z dnia 26 września 2012 r. Komendant Powiatowy Policji zawiadomił A. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania psychologiczne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami (k. 3 akt adm.). Odbiór tego zawiadomienia potwierdziła w dniu 28 września 2012 r. matka A. P. (k. 4 akt adm.). Pismem z dnia 2 października 2012 r. A. P. wniósł o umorzenie postępowania w sprawie podając na uzasadnienie, że w dniu 6 września 2012 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, na dowód czego dołączył zaświadczenie z dnia 6 września 2012 r. o odbyciu w tym dniu szkolenia. Pismem z dnia 16 października 2012 r. powiadomiono A. P., że jego wniosek o umorzenie postępowania nie jest uzasadniony, albowiem szkolenie, na dowód odbycia którego przedłożył zaświadczenie, odbyło się po przekroczeniu przez niego 24 punktów, które to przekroczenie nastąpiło w dniu 1 września 2012 r., czyli przed datą odbycia szkolenia. Pismem z tego samego dnia zawiadomiono A. P. o ukończeniu postępowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji skierował A. P. na padania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Decyzję wydano na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Od powyższej decyzji odwołał się A. P., który zarzucił, że odbył szkolenie w dniu 6 września 2012 r., a więc "przed skutecznym" zawiadomieniem go o wszczęciu postępowania, co powoduje - jego zdaniem – że powinien mieć zmniejszoną o 6 liczbę punktów od dnia 6 września 2012 r. Nadto odwołujący się zarzucił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...), decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne organ mógł wydać w terminie 30 dni od dnia, w którym przekroczono liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i termin ten w stosunku do niego minął w dniu 30 września 2012 r., a więc "w 30 dni po popełnieniu przez niego wykroczenia". Decyzją z dnia 23 listopada 2012 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną wskazano art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela stanowiska odwołującego się, albowiem odwołujący się w okresie od 27 stycznia 2012 r. do 1 września 2012 r. za wielokrotne naruszenia przepisów ruchu drogowego otrzymał łącznie 27 punktów, a w sytuacji, gdy kierowca przekroczy 24 punkty, czyli otrzyma 25 punktów (i więcej), jak to miało miejsce w przypadku A. P. w dniu 1 września 2012 r., to organ ruchu drogowego ma obowiązek skierowania takiego kierowcy na badania psychologiczne. Jako podstawę takiego stanowiska organ przytoczył treść § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego podkreślając, że nie ma prawnej możliwości odjęcia 6 punktów z tytułu odbycia szkolenia w sytuacji, kiedy dana osoba odbyła to szkolenie po fakcie przekroczenia limitu punktowego. Organ odwoławczy zaznaczył, że data wszczęcia postępowania przez organ I instancji nie ma żadnego wpływu na powyżej omówioną kwestię. Jednocześnie organ podkreślił, że terminy, o jakich mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców (...) są terminami instrukcyjnymi i z tego względu ich naruszeniu nie można przypisać sankcji nieważności. Z powyższą decyzją nie zgodził się A. P., który wniósł o jej uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu odnośnie odbytego szkolenia jako podstawy zmniejszenia mu punktów i podniósł, że § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców został wydany bez podstawy ustawowej. Zdaniem skarżącego, art. 130 ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie upoważnia Ministra do określenia warunków odejmowania punktów, a art. 130 ust. 3 "kreuje ustawowe uprawnienie, którego ograniczenia mogą być ustanowione samą ustawą, albo aktem wykonawczym zgodnie z wyraźną i precyzyjną delegacją". W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga A. P. jest nieuzasadniona. Sąd zwraca uwagę, że zasady sprawdzania predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami zostały określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm., zwanej dalej także "p.r.d.") w art. 124 w zw. z art. 130 tej ustawy. W szczególności art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 130 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 stanowią: "Art. 124. 1. Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega: (...) 2) kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli: (...), b) przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1;" "Art. 130. 1. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. (...) 3. Kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. (...) 4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1." Z konstrukcji przepisu art. 124 ust. 1 wynika, że w razie stwierdzenia którejkolwiek z sytuacji w nim wymienionych badanie psychologiczne jest obowiązkowe w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Tak właśnie stanowi treść przytoczonego wyżej art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. Jeżeli więc kierowca przekroczył liczbę punktów 24, to podlega on badaniu psychologicznemu, a więc po przekroczeniu sumy 24 punktów już nie ma innej możliwości jak wyłącznie skierowanie takiego kierowcy na badanie psychologiczne. W szczególności brak jest podstaw prawnych do odjęcia punktów po przekroczeniu punktów 24 - jak chciałby to skarżący. Taka możliwość jest wyłączona właśnie na mocy tego przepisu, który – jak Sąd podkreśla – po przekroczeniu przez kierowcę 24 przewiduje wyłącznie obligatoryjne skierowanie kierowcy na badania psychologiczne. Tak więc, ma rację organ odwoławczy wskazując na to, że możliwość odjęcia punktów za szkolenie przewidziana jest wyłącznie do chwili, kiedy kierowca nie przekroczył sumy 24 punktów. W tej sytuacji rozważania na temat, czy przepisy rozporządzenia wydanego na podstawie przytoczonego wyżej art. 130 ust. 4 zostały wydane zgodnie z ustawową delegacją czy też z jej przekroczeniem są prawnie irrelewantne. Tym nie mniej Sąd zauważa, że z przytoczonego wyżej art. 130 ust. 4 pkt 2 zdanie 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, że uregulowany w drodze rozporządzenia ma być "tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji". Sąd stwierdza więc, że nie podziela poglądów przedstawionych przez stronę skarżącą, natomiast podziela stanowisko sądownictwa administracyjnego stwierdzające, że: "Zmniejszenie w trybie art. 130 ust. 3 p.r.d. liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła sumy 24. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) niewątpliwie realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 50/13, opubl. LEX nr 1301248). Sąd zauważa, że ustawodawca nie przesądził, że każda z sytuacji opisanych w art. 124 ust. 1 p.r.d. (także przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d.) stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem. Przeciwnie, ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii ustawodawca powierzył psychologom, a więc osobom o specjalistycznej wiedzy w tym zakresie. Z uwagi na zarzuty zawarte w odwołaniu w kwestii terminu wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne Sąd przytacza treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 12/09 (opubl. ONSAiWSA 2010/5/83, LEX nr 577569): "Termin wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców oraz osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.), jest terminem instrukcyjnym." Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa, a przeto na podstawie powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.