III SA/Kr 313/07
WyrokWSA w Krakowie2007-09-19
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Grażyna Danielec, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobyt za granicą w celach zarobkowych, przy jednoczesnym posiadaniu rzeczy w lokalu i zamiarze powrotu, stanowi podstawę do wymeldowania z pobytu stałego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobyt za granicą w celach zarobkowych, nawet długotrwały, nie stanowi podstawy do wymeldowania z pobytu stałego, jeśli osoba posiada rzeczy w lokalu, ma do niego nieskrępowany dostęp i zamiar powrotu. Instytucja wymeldowania nie może być wykorzystywana jako środek eksmisji ani do załatwiania sporów cywilnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu Z. i Z. S. wraz z małoletnim synem z pobytu stałego. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, wskazując na wyjazd za granicę od 2002 r. Organ II instancji uchylił tę decyzję i odmówił wymeldowania, uznając, że pobyt za granicą ma charakter czasowy, a rodzina zamierza wrócić. Skarżąca A. S. zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że rodzina S. opuściła lokal na stałe, prowadzi centrum życiowe w Niemczech i nie dopełniła obowiązku meldunkowego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie: NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 grudnia 2006 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. S. i Z. S. oraz dział. im. własnym i małoletniego D. S. od decyzji Burmistrza A. z dnia [...] października 2006 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu Z. i Z. S. wraz z małoletnim synem D. ur. [...].1999 r. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w A. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie wymeldowania Z. S., Z. S. oraz małoletniego D. S. z miejsca pobytu stałego, z lokalu przy ul. [...] w A.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji orzekł o wymeldowaniu Państwa Z. i Z. S. wraz z małoletnim synem D. S. z przedmiotowego lokalu podając w uzasadnieniu, iż w związku z wyjazdem za granicę, i opuścili oni miejsce pobytu stałego bez wymeldowania i nie przebywają w nim od 2002 r. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie norm prawa materialnego tj. przepisu art. 15 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz błędne ustalenia stanu faktycznego, potwierdzając, że rodzina Państwa S. nie przebywa obecnie w przedmiotowym lokalu, gdyż wyjechali za granicę w celach zarobkowych. Podaje, że pobyt ich w B. nigdy nie miał trwałego charakteru. Jest to wyłącznie pobyt czasowy, ściśle określony - do 2009 r., kiedy to Państwo S. zamierzają wrócić na stałe do Polski i zamieszkać w lokalu przy ul. [...] w A.
Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania Z. S., Z. S. i małoletniego D. S., uznał zasadność odwołania i stwierdził, iż należy odmówić wymeldowania Wymienionych z miejsca pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Organ stwierdził, że podstawą prawną wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego wyżej przepisu ustawy można, zdaniem organu, mówić wówczas, gdy osoba zerwie wszelkie kontakty z lokalem, zabierze z tego lokalu swoje rzeczy i nie ma zamiaru stałego w nim zamieszkiwania, a w sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Dalej organ stwierdza, że Państwo Z. i Z. S. składając osobiście wyjaśnienia przed organem I instancji w dniu [...] października 2006 r. zgodnie oświadczyli, że nie opuścili miejsca pobytu stałego tj. lokalu przy ul. [...] w A. i nie mają takiego zamiaru. Potwierdzili, że w 2002 r. wyjechali za granicę w celach zarobkowych, nadal przebywają w B., ale ich pobyt nie utracił charakteru pobytu czasowego. Zezwolenie na ich pobyt na terenie Niemiec jest ściśle określone - do 2009 r. i związane jest z wykonywaniem przez Pana Z. S. pracy. Podczas pobytów w kraju - jak podali -zawsze zatrzymują się w miejscu pobytu stałego, gdzie nadał posiadają swoje rzeczy. Wyjaśnień tych nie zakwestionowała wnioskująca o wymeldowanie A. S. Podała ona, że brat pracuje w B. i dlatego jest tam zameldowany czasowo. Potwierdziła, że brat z rodziną przyjeżdża do kraju i wówczas zatrzymuje się w przedmiotowym lokalu, gdzie nadal znajdują się jego rzeczy m.in. meble, lodówka i pralka. W świetle powyższych wyjaśnień, podnosi organ, nie można przyjąć, że małżonkowie Z. i Z. S. wraz z małoletnim synem D., miejsce pobytu stałego, opuścili w rozumieniu przepisów ustawy, gdyż przebywanie poza miejscem pobytu stałego w celach zarobkowych (nawet za granicą) nie jest okolicznością pociągającą za sobą obowiązek wymeldowania się tym bardziej, że po powrocie do kraju mają zamiar stałego w nim zamieszkiwania. Organ odwoławczy zaznaczył, że instytucja wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego w żadnym wypadku nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia tej osoby z lokalu, a wymeldowanie nie może być środkiem eksmisyjnym, nie może też służyć do załatwiania spornych spraw finansowych czy cywilnych. Do rozstrzygania powyższych spraw nie są właściwe organy meldunkowe, lecz sądy powszechne.
Wymeldować można osobę wtedy, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal i nie ma dostępu do lokalu.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. S.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80, oraz art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), poprzez niewyjaśnienie w toku niniejszego postępowania istotnych dla sprawy okoliczności i nieprawidłowe przyjęcie przez organ II Instancji, iż Państwo Z. i Z. S. wraz z małoletnim synem D. nie opuścili w sposób trwały stałego lokalu przy ul. [...] w A., i mają zamiar po powrocie do kraju nadal w nim zamieszkiwać, skoro ze zgromadzonego materiału dowodowego jasno wynika, iż wymienieni od lipca 2002 prowadzą swoje centrum życiowe w Niemczech, do przedmiotowego lokalu przyjeżdżają jedynie sporadycznie, to jest nie więcej niż trzy razy w ciągu roku, najczęściej w weekendy, a ponadto wyjeżdżając z kraju na okres dłuższy niż trzy miesiące nie dopełnili obowiązku zgłoszenia tego wyjazdu oraz powrotu właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi gminy. Podniósł też, że skarżący nie płacili czynszu za przedmiotowy lokal, doprowadzając do znacznych zaległości, które pokryła skarżąca.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego.
Organ meldunkowy w toku postępowania winien zatem sprecyzować tak stan faktyczny, aby móc stwierdzić, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy tj. opuściła go w sposób trwały i opuszczenie to ma charakter trwały i było dobrowolne.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Z. i Z. S. wraz z małoletnim synem przebywają od 2002 r.za granicą w celach zarobkowych. Pobyt ten ma charakter czasowy. Podczas przyjazdów do Polski zawsze przebywają w przedmiotowym mieszkaniu, do którego mają nieskrępowany dostęp i posiadają w nim swoje rzeczy.
Nie zachodzi zatem przesłanka, z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Pobyt za granicą w celach zarobkowych nie może być uznany za spełnienie wskazanej przesłanki.
Podkreślić należy, iż niedokonanie obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 3 ustawy, tj. niezgłoszenie wyjazdu za granicę nie może mieć wpływu na wymeldowanie z pobytu stałego, gdyż wyjazd za granicę nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie.
Nie ma też znaczenia, dla ustalenia przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy, okoliczność płacenia należności za lokal mieszkalny.
W świetle powyższego skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło