III SA/Kr 313/11

WyrokWSA w Krakowie2011-07-28

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Bożenna Blitek, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego jest zasadne, gdy osoba ta dobrowolnie opuściła lokal i nie zamieszkuje w nim z zamiarem stałego pobytu, mimo posiadania praw rzeczowych do lokalu?
Ratio decidendi
Wymeldowanie jest zasadne, gdy osoba faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie i nie zamieszkuje w nim z zamiarem stałego pobytu. Organy administracyjne mają prawo orzec o wymeldowaniu, jeśli spełnione są przesłanki faktycznego opuszczenia lokalu oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się, a osoba nie wykazuje zamiaru powrotu do miejsca zameldowania.
Stan faktyczny
D. G.-C. została wymeldowana z miejsca pobytu stałego w budynku przy ul. [...]. Po opuszczeniu lokalu nie zamieszkała w nim ponownie na stałe, przebywając u znajomych i członków rodziny w różnych miejscowościach. Skarżąca podnosiła, że opuszczenie lokalu było niedobrowolne z powodu nagannego zachowania byłego męża oraz trudnych warunków mieszkaniowych, a także wskazywała na zamiar stałego pobytu w innym miejscu oraz prosiła o przydział lokalu socjalnego. Wojewoda utrzymał decyzję o wymeldowaniu w mocy, uznając, że opuszczenie było dobrowolne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę. Przyznał zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 240 zł wraz z podatkiem VAT na rzecz adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2011 r. sprawy ze skargi D. G. – C. na decyzję Wojewody z dnia 1 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata L. B. – W. - Kancelaria Adwokacka ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Wojewoda decyzją z dnia 1 lutego 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. G.-C. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu jej z pobytu stałego z budynku przy ul. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent Miasta w zaskarżonej decyzji orzekł o wymeldowaniu skarżącej z przedmiotowego lokalu uznając, iż nastąpiło opuszczenie budynku w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powyższą decyzję zaskarżyła D. G.-C. W obszernym uzasadnieniu wniesionego odwołania szczegółowo opisała sprawy rodzinne i swoją obecną sytuację życiową. Wymieniona nie zaprzecza, że po opuszczeniu mieszkania w budynku przy ul. [...] nigdy ponownie w nim nie zamieszkała w sposób stały, jednocześnie potwierdza swoje przebywanie w innych lokalach, w różnych miejscowościach, u znajomych i członków najbliższej rodziny. Podnosząc niedobrowolność opuszczenia ww. budynku, którego powodem - jak podaje - było naganne zachowanie J. C. oraz trudne warunki mieszkaniowe (brak wody, gazu, prądu oraz mediów), Wymieniona wskazuje na zamiar stałego przebywania w domu byłego męża. D. G.-C. informuje o zawisłej w Sądzie z wniosku J. C. sprawie o eksmisję, nieskutecznych działaniach, które podjęła w związku z naruszaniem Jej dóbr osobistych oraz o wniosku jaki złożyła w Ośrodku Mieszkalno - Rehabilitacyjnym [...], w celu uzyskania mieszkania, w którym – jak podała - będzie miała zapewnioną całodobową opiekę. Prosi Wojewodę o pomoc w uzyskaniu lokalu socjalnego, podnosi kwestię swojej bezdomności i wnosi o zmianę decyzji organu I instancji. W kolejnym piśmie z dnia 12 stycznia 2011 r. (z treści powyższego pisma wynikało, iż stanowi ono uzupełnienie wniesionego wcześniej odwołania) podnosi, że przez 10 lat małżeństwa z J. C. pomagała mężowi w wykończeniu domu przy ul. [...] i w pomnażaniu jego majątku, natomiast po rozwodzie, były mąż z konkubiną pozbawili Ją możliwości korzystania z mieszkania, zmuszając do opuszczenia domu. Podaje, iż z uwagi na przedłużające się w Sądzie sprawy (takie jak podział majątku dorobkowego, rozpoczęta sprawa o eksmisję) oraz niniejsze postępowanie odwoławcze, zmuszona jest "poniewierać się" w różnych miejscach, "przemieszczając się od znajomych mieszkających w Ś., S., W., U.Ś. do członków rodziny". Z uwagi na brak środków finansowych na zakup lub wynajem lokalu, oraz stan zdrowia (wymaga spokoju i stabilizacji mieszkaniowej), ponawia prośbę o pomoc Wojewody w przydziale lokalu socjalnego. Wnosi jak w odwołaniu. Po rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy podniósł, co następuje: Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po zapoznaniu się z całością akt sprawy oraz treścią wniesionego odwołania organ uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia czy zmiany zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta, gdyż opuszczenie miejsca pobytu stałego - jak prawidłowo organ ten ustalił -wynikało z własnej woli Odwołującej się, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Oceniając działania organu I instancji w rozpatrywanej sprawie, nie można, zdaniem Wojewody, zarzucić Prezydentowi Miasta ani nie zebrania i nie rozpatrzenia całego "materiału dowodowego" wbrew postanowieniom zawartym w przepisach artykułów 7 i 77 § l k.p.a., ani też jego błędnej oceny (art. 80 k.p.a.), a więc naruszenia przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na merytoryczny wynik przedmiotowej sprawy meldunkowej. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy właściwie ocenił stan faktyczny i prawidłowo rozstrzygnął sprawę, mając na uwadze, iż wymeldowanie jest konsekwencją wcześniejszego opuszczenia budynku, a właśnie taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Z pisemnych wyjaśnień, które D. G.-C., jak również z zeznań jakie złożyła do protokołów jednoznacznie wynika, że D. G.-C. sama dobrowolnie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, zamieszkała w innym lokalu, gdzie (jak wskazuje treść odwołania) nadal koncentruje swoje najważniejsze sprawy życiowe. Po wyprowadzeniu się, mimo swobodnego dostępu do budynku przy ul. [...], D. G.-C. nigdy ponownie w budynku tym nie zamieszkała z zamiarem stałego przebywania. Wymieniona - jak sama przyznała - w przedmiotowej nieruchomości bywa jedynie wówczas, gdy ma coś do załatwienia w K. - odwiedziny znajomych, sprawy służbowe. D. G.-C. nie widzi możliwości zamieszkiwania w powyższym budynku w sposób stały (jak podała - zamieszkiwanie utrudnia Jej były mąż), dlatego wystąpiła o przydział pokoju w Ośrodku Mieszkalno-Rehabilitacyjnym [...]. Fakt niezamieszkiwania w sposób stały Odwołującej się pod wskazanym wyżej adresem, potwierdził powołany na świadka syn A. G. Opisane powyżej okoliczności pozostają w zbieżności z oświadczeniem wnioskodawcy J. C. oraz pozostałymi dowodami, które organ I instancji dopuścił w sprawie, takimi jak zeznania świadków czy wyniki kontroli dyscypliny meldunkowej, w trakcie której Komisariat Policji ustalił, że D. G.-C. nie mieszka i nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od kilku lat. Ponadto, jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie (potwierdza to także treść wniesionego odwołania), obecnie Pani D. G.-C. nie ma zamiaru powrócić do miejsca stałego zameldowania, gdyż zainteresowana jest uzyskaniem innego samodzielnego mieszkania. Zameldowanie w lokalu, podkreśla organ, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w tym lokalu (art. 9 ust. 2 b ustawy). Czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Skoro zatem osoba sama opuszcza miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje centrum życiowe od kilku lat w innym miejscu, to naturalną konsekwencją tej czynności jest obowiązek wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D. G.-C. W skardze zarzuciła, że organ I instancji naruszył jej prawa rzeczowe, gdyż orzekł o wymeldowaniu mimo, iż miała wyrokami sądowymi zagwarantowane prawo do korzystania z wydzielonej części budynku. Zaprzecza jakoby nie mieszkała w przedmiotowym lokalu, podnosi, iż ma tam swoje rzeczy, lecz były mąż doprowadził do niemożności korzystania z tego lokalu odłączając media. Wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr, 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Niezbędnym w tej kwestii jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca faktycznie nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Mieszkanie jest bowiem tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla skarżącej nie jest budynek przy ul. [...], gdzie nie zamieszkuje, co sama przyznała, lecz przebywa w nim jedynie wtedy gdy ma coś do załatwienia w K. Mimo możliwości swobodnego dostępu do budynku skarżąca po opuszczeniu go, nigdy nie powróciła z zamiarem stałego zamieszkiwania, co sama potwierdza. Nie deklaruje nawet chęci powrotu, lecz stara się o przydział pokoju w Ośrodku Mieszkalno-Rehabilitacyjnym [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zachodziły ustawowe przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącej ponieważ opuściła przedmiotowy budynek, a nadto w związku z dużym konfliktem pomiędzy skarżącą, a jej byłym mężem, brak jest realnych możliwości powrotu do niego, a zatem organy były uprawnione do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 250 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło