III SA/Kr 315/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na czynność Starosty z dnia 22 lutego 2010r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę. Skarżący Z. G. wniósł do Starosty w dniu 04.02.2010r. wezwanie do zwrotu kwoty 425 zł ,stanowiącą nadpłatę wynikającą z różnicy pomiędzy zapłaconą kwotą 500 zł będącą opłatą za wydanie karty pojazdu marki Volkswagen Golf zarejestrowanego w Starostwie w dniu 06.08.2004r. pod nr rej. [...] a aktualną opłatą za wydanie karty pojazdu. Skarżący powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.01.2006r. w sprawie o sygn. akt 6/04 (Dz.U. z 2006r., Nr 15, poz. 119) stwierdzający, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. W odpowiedzi na wezwanie Starosta pismem z dnia 22.02.2010r. uznał, że brak jest podstaw do zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która została pobrana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powołał się przy tym na okoliczność, że skarżący opłacił 500 zł w dacie 06.08.2004r., w której obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003r., które w § 1 pkt 1 określiło obowiązek rejestrującego pojazd w zakresie opłaty za wydanie karty pojazdu na tę właśnie kwotę. Konsekwencją wspomnianego przez skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego było wejście w życie nowego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat z kartę pojazdu (Dz.U. Nr 59, poz. 421) ustanawiającego opłatę za wydanie karty pojazdu na kwotę 75 zł. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 15.04.2006r. Organ dodał, że obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość wynika wprost z przepisów prawa i nie zachodzi konieczność orzekania o samej opłacie i jej wysokości w formie decyzji administracyjnej Jeśli strona kwestionuje obowiązek uiszczenia opłaty jak i jej wysokość, wówczas czynność ta podlega kontroli sądowej na podstawie i w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Pouczono przy tym stronę, że przysługuje jej prawo złożenia skargi na to pismo (stanowiącego czynność Starosty) do WSA w Krakowie w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma, za pośrednictwem Starosty. Z. G. otrzymał w/w pismo w dniu 26.02.2010r., a w dniu 08.03.2010r. wniósł za pośrednictwem Starosty skargę na w/w czynność Starosty, kwestionując odmowę zwrotu mu przez Starostę 425 zł uiszczonej zdaniem skarżącego w roku 2004 niezasadnie. Skarżący uznał jednocześnie, że organ nienależnie pobrał te kwotę. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, zauważając, że Z. G. w skardze doprecyzował tak naprawdę charakter żądania wysuniętego wobec organu w związku ze zwrotem nadpłaconej w jego ocenie opłaty z wydanie karty pojazdu. Według organu skarżący powołał się na bezpodstawne wzbogacenie organu, będące skutkiem pobrania rażąco wysokiego świadczenia. Roszczenie oparte na bezpodstawnym wzbogaceniu stanowi roszczenie o charakterze cywilnoprawnym i w związku z tym skarżący winien dochodzić żądanej kwoty na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Organ zauważył, że w postepowniu administracyjnym brak jest obecnie przepisów, które regulowałyby tryb dokonywania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że skarżący Z. G. uiścił w dniu 06.08.2004r. opłatę za kartę pojazdu w związku z rejestracją samochodu na podstawie § 1 ust.1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U nr 137 poz.1310 ze zm.), który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. sygn. akt U 6/04 (Dz.U nr 15 poz.119) został uznany za niezgodny z art. 77 ust.4 pkt 2 i ust.5 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust.1 i art. 217 Konstytucji, ponieważ określona w tym przepisie wysokość opłaty ( 500 zł.) za wydanie karty pojazdu nie uwzględnia wytycznych ustawowych co do określenia wysokości tej opłaty i jest to opłata zbyt wysoka. Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 5 w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4 tego przepisu, należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów. W kwestii żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. zasadnicze znaczenie ma uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego 2008r. sygn. akt I OPS 3/07, która w tezie wyraziła pogląd, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postepowniu przed sądami administracyjnymi. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały, które to rozważania tut. Sąd w całości podziela - w przypadku żądania przez stronę zwrotu opłaty za kartę pojazdu w całości lub w części, bez względu na motywy żądania, przedmiotem sprawy jest to, czy strona miała obowiązek uiszczenia określonej opłaty wynikający z przepisu prawa. Nie ulega wątpliwości, że uiszczenie opłaty za kartę pojazdu jest wykonaniem przez stronę obowiązku wynikającego z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, o którym organ nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego żądanie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu powoduje konieczność odniesienia się przez organ do takiego obowiązku w formie aktu lub czynności, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego. Istotne jednak jest, że skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa / art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /. W niniejszej sprawie natomiast skarżący otrzymał pismo Starosty z 22.02.2010r. stanowiącego w świetle powyższego czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a w dniu 26.02.2010r. i jak wynika z akt - kolejnym jego pismem jest skierowana za pośrednictwem Starosty skarga na tą czynność do sądu administracyjnego z daty 08.03.2010r. Uznać należy, że skarżący nie poprzedził skargi wezwaniem organu o usunięcie naruszenia prawa jak wymaga tego w/w przepis prawa. Sąd ma przy tym na uwadze to, że organ błędnie pouczył stronę w piśmie z 22.02.2010r. o rodzaju trybu zaskarżenia, gdyż poinformował, że Z. G., że ma prawo zaskarżenia czynności Starosty wprost do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od otrzymania pisma, niemniej jednak błędne pouczenie nie ma wpływu na ocenę sądu prawidłowości zachowania przez stronę wymogów formalnych skargi z punktu widzenia art. 52 i 53 p.p.s.a. Faktem jest, że Z. G. nie wystosował do organu poprzedzającego skargę wezwania do usunięcie naruszenia prawa, co oznacza, że skarga na czynność Starosty z dnia 22.02.2010r. jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd nie ma podstaw do rozpoznania w związku z tym merytorycznie skargi. Wskazać jedynie należy, iż zgodnie z art. 112 Kpa "błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do pouczenia i zasada ta może mieć znaczenie w postępowaniu przed organem administracyjnym w sytuacji gdyby skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wraz z samym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Odnośnie natomiast stanowiska organu, że właściwym do rozpoznania żądania skarżącego jest sąd powszechny należy zauważyć, że dopuszczalna jest również dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, droga sądowa przed sądem powszechnym. Samo stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż w oznaczonym zakresie powstaje obowiązek administracyjny strony lub nie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę ( tak w powołanej wyżej uchwale NSA z 04.02.2008r. oraz wyroku NSA z dnia 18.06.2008r. w sprawie I OSK 52/07).