III SA/Kr 315/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-12-01
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w takich sprawach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) PPSA, strony w takich sprawach są ustawowo zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednocześnie, sąd uznał, że żądanie ustanowienia adwokata może zostać przyznane w zakresie częściowym, nawet jeśli strona domagała się pełnego prawa pomocy, pod warunkiem wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego czynności bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca A. C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą bezrobotną, nie posiada dochodów ani majątku, a jej sytuacja finansowa jest trudna, częściowo utrzymuje się z pomocy córki. Dołączyła dokumenty dotyczące opłat i pożyczki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając na jej rzecz adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia 8 października 2010 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy uwidoczniła brak osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowy. Określając swój majątek podała, że w jego skład wchodzi tylko jeden pokój w mieszkaniu. Nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani stałych dochodów.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że od 1.09.2010 r. jest osobą bezrobotną.
Wezwana o złożenie dodatkowych oświadczeń wyjaśniła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Obecnie mieszka z córką na którą w czerwcu ubiegłego roku przepisała dom wiedząc, że zostanie zwolniona z pracy. Dlatego cześć rachunków jest na skarżącą a część na jej córką. Skarżąca nie dokłada się jednak do utrzymania domu bo nie ma z czego. Na przestrzeni ostatniego roku nie korzystała z żadnego wsparcia ośrodków pomocy społecznej czy instytucji dobroczynnych.
Do pisemnych wyjaśnień dołączyła kopie zawiadomienia o dokonaniu wpisu w księdze wieczystej, kopie rachunków za wodę na 368,71 zł, za prąd na 384,17 zł, za gaz ostatnio na 317,69 zł, za śmieci na 32,50 zł, za telefon na 25,26 zł, kopie umowy pożyczki na 8.203,33 zł, którą skarżąca spłaca w ratach po 203,33 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu stanowi odmowa przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych a w postępowaniu sądowoadministracyjnym skargę opatrzono symbolem "6331" (vide: zarządzenie z 14.07.11 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa dotycząca zasiłku dla bezrobotnych. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - wniosek skarżącej należało uznać w tym zakresie za bezprzedmiotowy i w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione o dodatkowe wyjaśnienia skarżącej jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej strony i jej aktualnych możliwości płatniczych. Skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę borykającą się z problemem bezrobocia, bez dochodu i majątku z zadłużeniem, pozostającą de facto na utrzymaniu córki. Mając to na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że choć obiektywnie niewielki, to jednak skarżąca nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Stąd należało przyznać jej w takim zakresie pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów orzeczono więc jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło