III SA/Kr 319/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-06-07

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli nie budzi wątpliwości sądu i referendarza?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu na podstawie akt administracyjnych, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie budzi istotnych wątpliwości. W przypadku osoby samotnej, bez majątku, z niewielkim dochodem ze świadczeń pomocy społecznej, która boryka się z problemami zdrowotnymi i egzekucją komorniczą, można uznać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej. W swoim oświadczeniu skarżący wskazał na brak zatrudnienia, brak osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, brak majątku, a jako dochody wymienił niewielkie świadczenia z pomocy społecznej. Z akt sprawy wynikało, że skarżący jest niezdolny do pracy, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, choruje przewlekle, pozostaje pod stałą opieką, bywał hospitalizowany, nie posiada majątku i korzysta z pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazując na swoje dochody podał, że otrzymuje 130 zł zasiłku stałego, 82 zł zasiłku okresowego i 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że utrzymuje się z wymienionych zasiłków przyznawanych przez MOPS. Boryka się także z egzekucją komorniczą. Z uwagi na problemy zdrowotne pozostaje w stałym leczeniu. W oparciu o dokumenty i kopie dokumentów zalegające w przedstawionych przez organ aktach administracyjnych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący od dłuższego czasu korzysta z różnych form wsparcia oferowanego w ramach systemu pomocy społecznej (k. 16, 28, 29, 46). Jest niezdolny do pracy, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (k. 17, 18, 19). Choruje przewlekle (k. 25), pozostaje pod stałą opieką (k. 26, 27) a z uwagi na stan zdrowia bywał hospitalizowany (k. 21,23). Nie posiada żadnego majątku (k. 40, 32-31). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne należy uznać za wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżący należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną, bez majątku, z niewielkim dochodem którego źródło stanowią niewielkie świadczenia wypłacane w ramach pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego i skromną egzystencję. Z uwagi na stan zdrowia i związane z tym ograniczenia zawodowe trudno też czynić skarżącemu zarzut, że nie stara się poprawiać swej sytuacji życiowej. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło